Granty z budżetu państwa przeznaczone na realizację budowy mieszkań społecznych będą transferowane z pominięciem jednostek samorządu terytorialnego, zaś inwestorzy będą mogli również skorzystać z preferencyjnych pożyczek oferowanych przez BGK – taka konkluzja wypływa z projektu ustawy, którego założenia zaprezentowano we wtorek w spisie prac rządu.
Zadaniem projektu ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz o wsparciu przedsięwzięć mieszkaniowych jest polepszenie możliwości zaspokojenia potrzeb lokalowych rodzin o niskich oraz średnich zarobkach. Jak zaznaczyło Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które opracowało projekt, proponowane modyfikacje przewidują wzrost spójności i efektywności mechanizmów prawnych, a także finansowych, głównie poprzez poparcie rozwoju spółdzielni mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego (TBS) oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM).
„Niedobór przystępnych cenowo mieszkań jest problemem zwłaszcza młodych ludzi w Polsce. Pragniemy definitywnie ustalić warunki, na podstawie których będą oni mieli ułatwioną ścieżkę do wynajmu mieszkania społecznego. W tym celu m.in. korygujemy system finansowania budownictwa społecznego oraz komunalnego poprzez włączenie spółdzielni mieszkaniowych, a także upraszczamy proces dofinansowania ze środków publicznych. Dzięki tym rozwiązaniom system wspomagania budownictwa społecznego stanie się bardziej jednolity, sprawiedliwy oraz efektywny” – oznajmił cytowany w komunikacie MRiT wiceminister resortu Tomasz Lewandowski.
Ministerstwo szacuje, że proponowana w projekcie reorganizacja modelu finansowania inwestycji w obszarze budownictwa społecznego umożliwi w przeciągu dekady uzyskanie wartości inwestycji mieszkaniowych na poziomie przekraczającym 200 mld zł.
Projekt stanowi, że fundusze z budżetu państwa na realizację budowy mieszkań społecznych będą kierowane do firm TBS/SIM, a także do spółdzielni mieszkaniowych z pominięciem samorządów gminnych, co ma usprawnić tryb ich przyznawania. Subwencje na projekty mieszkaniowe będą mogły być wsparte dogodnymi kredytami oferowanymi przez BGK. Oprocentowanie tych kredytów pozostanie niezmienne i wyniesie, w zależności od typu inwestycji, 1 lub 2 proc. Inwestor zyska możliwość zaciągnięcia kredytu na 50 lat, a nie jak dotychczas – na 30. Kredyty oraz dotacje będą przyznawane na bazie jednego wniosku, a nie dwóch oddzielnych jak obecnie.
„Nowy model pozwoli na zachowanie dotychczasowej intensywności wsparcia, a zarazem podniesie jego produktywność. Dzięki zmianom, przewidziana na dany rok suma środków budżetu państwa umożliwi dofinansowanie dwukrotnie większej liczby inwestycji” – podkreśliło MRiT.
Równocześnie utrzymane ma zostać wsparcie dla gmin na tworzenie lokali komunalnych. Jego wymiar będzie jednak uwarunkowany od kondycji finansowej samorządu, jak również aktywności w prowadzeniu lokalnej polityki mieszkaniowej. Dotacje otrzymają również – tak jak dotychczas – uczelnie publiczne budujące oraz odnawiające akademiki.
Projekt reguluje wzmocnienie roli gmin w kwestii nadzoru nad podmiotami zarządzającymi zasobami mieszkań społecznych. Samorządy zdobędą nowe pełnomocnictwa do zawierania oraz kontrolowania umów z inwestorami społecznymi. Będą miały też prawo do stosowania narzędzi nadzorczych w razie stwierdzenia niewypełniania przez nich obowiązków względem lokatorów.
Proponowane modyfikacje wprowadzają szansę powoływania rad lokatorów w społecznym zasobie czynszowym, reprezentujących prawa lokatorów, w tym opiniujących transformacje wysokości opłat za czynsz, jak również plany remontowe i inwestycyjne. Ich reprezentanci będą mogli również uczestniczyć – bez prawa decydowania – w spotkaniach rad nadzorczych.
„Wprowadzony ma być również system weryfikacji dochodowej lokatorów społecznych zasobów czynszowych. Projekt przewiduje, że osoby o wyższych dochodach będą ponosić koszty wynajmu w sposób proporcjonalnie wyższy od osób spełniających wymogi dochodowe. Jednocześnie najemcy, których dochody po osiągnieciu wieku emerytalnego ulegną obniżeniu, będą mogli oczekiwać na znaczące zniżki” – przekazał resort.
Pomniejszona ma zostać także wpłata własna wnoszona przez lokatorów mieszkań społecznych (tzw. partycypacja), która aktualnie może sięgać do 30 proc. kosztów wzniesienia wynajmowanego lokalu. Projekt zakłada, że będzie to maksymalnie 10 proc. kosztów. Dodatkowo projekt przewiduje rezerwę mieszkań przeznaczonej dla osób, które nie osiągnęły 35 roku życia, w wypadku których taka wpłata nie będzie w ogóle wymagana. (PAP)
gkc/ mrr/