Negocjatorzy reprezentujący Radę UE oraz Parlament Europejski osiągnęli w poniedziałek zgodność w sprawie zaostrzenia unijnych regulacji prawnych dotyczących zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci. Przepisy te między innymi zabraniają wykorzystywania sztucznej inteligencji do tworzenia materiałów przedstawiających dzieci w treściach o charakterze seksualnym.
Zmodyfikowane normy mają na celu dostosowanie unijnego prawodawstwa do nowych wyzwań wynikających z rozwoju technologii cyfrowych.
W szczególności, za czyn karalny będzie uznawane tworzenie lub modyfikowanie systemów sztucznej inteligencji w celu generowania materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie nieletnich, jak również dystrybucja takich narzędzi. Jest to reakcja na lawinowy wzrost liczby deepfake’ów oraz treści generowanych przez AI w Internecie.
Karą będzie również objęte opłacanie dostępu do transmisji na żywo zawierających materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci.
Nowe regulacje wprowadzają również dodatkowe kategorie przestępstw, w tym tzw. sextortion, czyli szantażowanie dzieci groźbą publikacji intymnych materiałów w celu uzyskania środków finansowych lub dalszych materiałów o charakterze seksualnym. Porozumienie zakłada również zacieśnienie przepisów dotyczących tzw. groomingu, czyli namawiania dzieci do udostępniania materiałów seksualnych lub angażowania się w czynności seksualne za pośrednictwem Internetu. Ukarane będzie także posiadanie i rozpowszechnianie instrukcji dotyczących popełniania przestępstw seksualnych wobec dzieci, na przykład w formie internetowych poradników lub specyficznych poleceń dla systemów AI.
– Naszym imperatywem jest ochrona najmłodszych przed wszelkimi formami wykorzystywania seksualnego. Dzisiejsze porozumienie stanowi znaczący postęp w kierunku wzmocnienia tej ochrony w całej Unii Europejskiej – zaznaczył cypryjski minister sprawiedliwości Costas Fytiris; Cypr pełni obecnie funkcję przewodniczącą w Radzie UE.
Porozumienie ustanawia również bardziej precyzyjne wytyczne dotyczące zgody. Musi ona być wyrażana dobrowolnie i nie może być sugerowana. Oznacza to w praktyce, że sam brak wyraźnego sprzeciwu lub wcześniejsza znajomość ze sprawcą nie będą mogły być traktowane jako przejaw zgody.
Okresy przedawnienia dla najcięższych przestępstw ulegną znacznemu wydłużeniu. W przypadku gwałtu na dziecku, postępowanie karne będzie mogło zostać wszczęte nawet do 32 lat po osiągnięciu przez ofiarę pełnoletności. W praktyce oznacza to, że osoba pokrzywdzona będzie mogła zgłosić przestępstwo i doprowadzić do postawienia sprawcy przed sądem nawet w wieku około 50 lat.
Nowe przepisy gwarantują także silniejszą ochronę dla osób dotkniętych przestępstwami. Państwa członkowskie będą zobowiązane do zapewnienia dzieciom szybszego dostępu do bezpłatnej opieki medycznej, wsparcia psychologicznego i pomocy prawnej. Wzmocnione zostaną także obowiązki związane ze zgłaszaniem podejrzeń o wykorzystywanie seksualne dzieci.
Wstępne porozumienie wymaga jeszcze oficjalnego zatwierdzenia przez kraje członkowskie oraz Parlament Europejski. Państwa członkowskie będą miały trzy lata na implementację nowych regulacji do swojego krajowego prawodawstwa.
Z Brukseli, Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ kj/