Z badania NASK, o którym donosi Polski Instytut Ekonomiczny (PIE), wynika, że blisko połowa osób zatrudnionych w polskich urzędach wykorzystuje narzędzia AI generatywnej w swojej codziennej pracy. 16% urzędników wyraża zaniepokojenie, że ich posada może być przejęta przez AI.
Z analizy PIE wynika, że 46% osób pracujących w organach administracji publicznej posługuje się narzędziami generatywnej AI w celu wykonywania obowiązków służbowych. Specjaliści ocenili, że sztuczna inteligencja jest powszechniej używana na stanowiskach kierowniczych i przez osoby zatrudnione na stanowiskach technicznych, niemniej jednak różnice nie są znaczące.
Z raportu wynika, że młodzi pracownicy częściej korzystają z narzędzi AI, lepiej oceniają swoje zdolności w tym zakresie i bardziej obawiają się niekorzystnego wpływu AI na ich posadę.
PIE poinformował, że 16% ankietowanych obawia się, że ich stanowisko pracy może zostać zastąpione przez tę technologię w okresie najbliższych pięciu lat. Z kolei 36% urzędników zaznaczyło, że AI znacząco wpłynie na miejsca pracy w administracji publicznej. 29% pracowników technicznych (czyli kadra na stanowiskach związanych z cyfryzacją, np. informatycy, programiści) uznało, że AI wpłynie pozytywnie na ich sytuację zawodową. To samo zdanie podzielało 16% pracowników nietechnicznych (kadra realizująca zadania administracyjno-merytoryczne).
Eksperci PIE stwierdzili, że osoby techniczne należą do grupy zawodów o największej podatności na AI, a jednocześnie w stosunkowo małym stopniu dostrzegają niebezpieczeństwo zastąpienia ich pracy i o wiele częściej oceniają zmiany związane z rozpowszechnianiem AI jako korzystne dla ich pozycji na rynku pracy. Zdaniem instytutu, może to być związane ze sposobem wykorzystywania AI przez te osoby. „Pracownicy techniczni poszukują w ten sposób dokumentacji lub instrukcji potrzebnych do wykonania zadań technicznych, częściej też korzystają z możliwości edukacyjnych, które oferują duże modele językowe. Być może uważają, że w ten sposób skutecznie podnoszą swoje kwalifikacje zawodowe, co w długoterminowej perspektywie będzie stanowiło ochronę przed zastąpieniem przez bardziej zaawansowane systemy sztucznej inteligencji” – ocenili analitycy.
Według PIE, rezultaty raportu NASK wskazują na znaczny potencjał wdrożenia AI w administracji publicznej, m.in. dlatego, że wśród urzędników zauważalna jest chęć do kształcenia się (87% ankietowanych byłoby skłonnych wziąć udział w kursach). Niewielki poziom obaw o utratę pracy również powinien, zdaniem PIE, sprzyjać szerszej adaptacji tej technologii.
Jednocześnie ankietowani wyrazili nadzieję na ograniczenie liczby powtarzalnych, rutynowych czynności dzięki AI. „Tym, co szczególnie wyróżnia się w oczekiwaniach respondentów, jest ułatwienie poruszania się w gąszczu regulacji i dokumentów” – podkreślili analitycy. Dodali, że sztuczna inteligencja daje zatem możliwość przezwyciężenia jednej z największych trudności w usprawnianiu krajowej administracji.
Raport NASK powstał w oparciu o badanie ilościowe (CAWI) i jakościowe (FGI), zrealizowane w okresie od 20 października do 7 listopada 2025 r. Badaniem objęto 6 tys. 93 odpowiedzi z 1 tys. 361 urzędów centralnych i samorządowych. Respondentami byli pracownicy na stanowiskach technicznych, nietechnicznych i kierowniczych. (PAP)
mbl/ drag/