Zależność kontynentu od źródeł odnawialnych i zmienność zapotrzebowania na gaz sprawiają, że aura wyznacza obecnie ceny na parkietach handlowych. Jak informuje agencja informacyjna Bloomberg, gracze na rynku energii sięgają po innowacyjną metodę: algorytmy sztucznej inteligencji, których celem nie jest jednak przewidywanie samego klimatu, lecz oszacowanie, w którą stronę przesuną się oficjalne modele meteorologiczne.
W europejskim obrocie mocą i gazem "Świętym Gralem" pozostaje model ECMWF (Europejskie Centrum Prognoz Krótkoterminowych), powszechnie zwany przez uczestników rynku modelem "Euro". To jego dwutygodniowe prognozy stanowią definitywny punkt odniesienia dla rynku, który na ich podstawie kalkuluje ryzyko związane z potrzebami grzewczymi, wytwarzaniem energii z parków wiatrowych i słonecznych oraz kompletnym rozrachunkiem systemu energetycznego.
Przewidywanie prognozy, czyli domyśl się, co ogłosi ECMWF
Reguła jest klarowna: kto pierwszy otrzyma informację, czy nadchodząca aktualizacja modelu ECMWF zapowie ocieplenie, czy znaczne ochłodzenie, ten zdoła zająć odpowiednią pozycję na rynku gazu i energii elektrycznej, zanim ceny gwałtownie wzrosną lub zmaleją.
Odpowiedzią na to zapotrzebowanie jest instrument ForecastEdge, wdrożony w październiku przez firmę analityczną Atmospheric G2 (AG2).
– Szacujemy przemieszczenia w kierunku chłodu lub ciepła, to jest nasz fundamentalny sygnał – wyjaśnia na stronach Bloomberga Andrew Pedrini, meteorolog z AG2. Jak podkreśla, rynek zwykle żywiej reaguje na samą zmianę oficjalnej prognozy niż na to, czy finalnie okaże się ona w pełni precyzyjna.
Wieczorna sesja obliczeniowa modelu ECMWF dobiega końca przeważnie tuż przed rozpoczęciem europejskiego dnia handlowego o 8:00 rano. System ForecastEdge daje inwestorom znaczną przewagę, udostępniając predykcje dotyczące tej aktualizacji już poprzedniego dnia około godziny 15:00.
Duża skuteczność i zyski
Firma szczyci się około 70-procentową skutecznością dla całego kontynentu oraz strategicznego rynku niemieckiego. AG2 nie ujawnia dokładnych szczegółów technicznych swojego narzędzia. Pewne jest jedynie, że łączy ono uczenie maszynowe z historycznym modelem statystycznym zmian w prognozach ECMWF. Optymalizuje ono dane nie pod kątem dokładnych temperatur, ale dokładności kierunkowej na istotne dla profitów dni na końcu dwutygodniowego okresu.
Z udostępnionych przez firmę danych (wykres historyczny z przełomu stycznia i lutego 2026 r.) wynika, że SI od AG2 idealnie wychwyciło nadchodzące załamanie temperatur na pół dnia przed tym, jak uaktualnił to oficjalny model ECMWF. Umożliwiło to subskrybentom, a chodzi tu o co najmniej dziesięć sporych firm tradingowych uiszczających pięciocyfrowe kwoty za dostęp, zabezpieczyć swoje pozycje przed obniżeniem cen.
Sięganie poza horyzont wiedzy czy wykorzystywanie znanych błędów?
Analitycy podchodzą jednak do tego rozwiązania z dystansem. Lorenzo Ramella Pralungo, specjalista od pogody w szwajcarskim przedsiębiorstwie DXT Commodities SA, przyznaje, że jego zespół sprawdza nowe narzędzie, ale poszukuje odpowiedzi na jedno podstawowe pytanie: czy SI naprawdę wnosi wartość dodaną, czy jedynie bazuje na znanych nieprawidłowościach samego modelu ECMWF.
Wiadomo bowiem, że model "Euro" ma w czasie zimy potwierdzoną "skłonność do ochłodzeń" w dalszej perspektywie, co często jest korygowane w górę, gdy dany termin się zbliża. Różnica jest o tyle istotna, że o ile korekty prognoz w stronę ocieplenia są częstsze, to właśnie nagłe, nieprzewidziane ataki mrozu powodują największe turbulencje na rynkach energii.
Kres epoki "jednej prognozy"?
ForecastEdge nie jest jedynym produktem na rynku. Inne przedsiębiorstwa również rozpoznały potencjał w skracaniu czasu reakcji na zjawiska atmosferyczne. Norweskie Volue AS uruchomiło w lutym system AI Weather Rapid Updates, udostępniający aż 24 aktualizacje w ciągu dnia. Z kolei szwajcarski startup Jua.ai AG przedstawił niedawno "Athenę", a więc wirtualnego analityka SI, który, jak zapewnia firma, wykonuje dwudniową pracę ręczną analityka pogody w zaledwie dwie minuty.
Jak podsumowuje Bloomberg, pojawienie się nowych narzędzi to dowód na fundamentalną ewolucję na europejskim rynku energii. Odchodzi się od świata opartego na jednym, "wstrząsającym rynkiem" porannym raporcie, na rzecz nieprzerwanego, zautomatyzowanego zasilania algorytmów handlowych strumieniem danych meteorologicznych.
Oprac. AO