Szczepienie na Covid-19. Odpowiedź immunologiczna może być różna w zależności od ramienia
Urszula Lesman
W badaniu prowadzonym przez naukowców z Oregon Health & Science University zmierzono odpowiedź immunologiczną we krwi 947 osób, które otrzymały dwie dawki szczepionki przeciwko Covid-19 na początku pandemii. Uczestnikami byli pracownicy OHSU, którzy zgodzili się wziąć udział w badaniach podczas szczepienia przeciwko wirusowi SARS-CoV-2 i zostali losowo przydzieleni do dwóch grup – jedna otrzymała drugą dawkę w to samo ramie co za pierwszym razem, a druga grupa w drugie ramię.
Dotychczas lekarze i naukowcy uważali, że wybór ramienia do szczepienia nie ma żadnego znaczenia. Wygląda na to, że nie mieli racji.
Silniejsza odpowiedź immunologiczna
Naukowcy z Oregonu przetestowali próbki surowicy pobrane w różnym czasie po szczepieniu. Odkryli znaczny wzrost wielkości i zakresu odpowiedzi immunologicznej u osób, które otrzymały dawkę przypominającą w inne ramie niż za pierwszym razem – w porównaniu z tymi, którzy dostali obie dawki w to samo ramie. Poprawa odpowiedzi immunologicznej pojawiła się trzy tygodnie po drugiej dawce przypominającej i utrzymywała się przez ponad 13 miesięcy po szczepieniu.
Naukowcy nie są pewni, dlaczego tak się dzieje, ale spekulują, że podanie szczepionki w każde ramię aktywuje nową odpowiedź immunologiczną w różnych węzłach chłonnych każdego ramienia. „Zmieniając ramiona, zasadniczo tworzy się pamięć w dwóch lokalizacjach zamiast w jednej” – powiedział główny autor Marcel Curlin, lekarz medycyny, profesor nadzwyczajny medycyny (choroby zakaźne) w Szkole Medycznej OHSU i dyrektor medyczny OHSU Occupational Health.
Zespół OHSU badał tę zależność z wykorzystaniem krwi pobranej od pracowników, począwszy od początku pandemii Covid-19. Po udostępnieniu szczepionek pod koniec 2020 r. niektórzy pacjenci i lekarze zastanawiali się, czy zmiana ramion w schemacie dwudawkowym będzie miała znaczenie. – Okazało się, że jest to jedna z bardziej znaczących rzeczy, jakie znaleźliśmy i prawdopodobnie nie ogranicza się tylko do szczepionek przeciwko Covid-19. Być może dostrzegliśmy ważną funkcję immunologiczną – powiedział Marcel Curlin, cytowany przez scitechdialy.com.
Nie tylko Covid-19
Wśród osób biorących udział w badaniu, które zgodziły się na udział w testach, badacze dobrali 54 pary pod względem wieku, płci i odpowiednich odstępów czasu między szczepieniem a ekspozycją – połowa otrzymała dwie dawki na jedno ramię, a połowa na oba. Dwa tygodnie po drugiej dawce badacze nie zaobserwowali dużej różnicy w odpowiedzi immunologicznej. Jednak po trzech tygodniach, kiedy znów zmierzyli w próbkach krwi ilość przeciwciał, znaleźli znacznie większą liczbę przeciwciał zdolnych do wiązania i neutralizacji wirusa SARS-CoV-2. Częstość wzrastała stopniowo w ciągu czterech tygodni od 1,3-krotnego do aż 4-krotnego wzrostu w porównaniu z wariantem wirusa omikron.
Chociaż nowe badanie skupiało się na szczepionkach przeciwko Covid-19, naukowcy spodziewają się, że poprawiona odpowiedź immunologiczna może być podobna w przypadku innych szczepionek wielodawkowych. „Kilka schematów szczepionek pierwotnych i przypominających to zasadnicze elementy opieki pediatrycznej, a reakcje immunologiczne mogą być różne u dzieci” – piszą. Marcel Curlin stwierdził, że potrzebne są dalsze badania i jest zbyt wcześnie, aby formułować zalecenia kliniczne na podstawie wyników tego badania.