Sesje Eliksiru. Kiedy nastąpi przelew?

Polski Czasami środki pieniężne wysyłane z naszego konta docierają do odbiorcy tego samego dnia, a innym razem proces ten trwa znacznie dłużej. Opóźnienia w realizacji transakcji nie są przypadkowe. Aby ich uniknąć, powinniśmy wiedzieć, o której godzinie nasz bank zamyka sesje Elixir oraz z jakim czasem opóźnienia bank odbiorcy księguje otrzymane przelewy.

Przeczytaj także

Święta w finansach. Kiedy zlecić przelew, żeby dotarł na czas?

Elixir to nazwa systemu rozliczeń detalicznych międzybankowych w Polsce, funkcjonującego nieprzerwanie od 1994 roku i zarządzanego przez Krajową Izbę Rozliczeniową SA. Niemniej, banki nie są zobligowane do ścisłego przestrzegania harmonogramu przygotowanego przez izbę rozliczeniową. Mają swobodę w ustalaniu godzin przyjmowania zleceń płatniczych oraz mogą modyfikować terminy księgowania napływających płatności.

Kiedy otrzymam mój przelew? Sesje Elixir

Niewiele banków ściśle stosuje się do harmonogramu KIR. W większości przypadków czas na składanie zleceń jest krótszy (wprowadzanie zleceń zamykane jest wcześniej niż w KIR), a sesja Elixir przychodząca księgowana jest z opóźnieniem. Jednym z możliwych powodów takiej sytuacji jest cennik systemu Elixir – banki płacą mniej za zlecenia złożone wcześniej niż za te wysłane tuż przed sesją. Wcześniejsze zamknięcie przyjmowania zleceń pozwala również lepiej zarządzać płynnością finansową banku i przygotować się do konieczności zapewnienia środków na realizowane płatności.

Zobacz także

Obligacje Skarbowe zamiast lokaty? Przeczytaj jak zrobić pierwszy krok w bezpiecznych inwestycjach

Sesje Elixir – kulisy działania

System rozliczeń międzybankowych działa na zasadzie pewnej analogii do sieci internetowej, lecz jest dostępny wyłącznie dla określonych podmiotów. Umożliwia bankom wymianę komunikatów elektronicznych, zawierających między innymi informacje o zleceniach przelewów, poleceniach zapłaty oraz płatnościach na rzecz urzędów skarbowych. W odróżnieniu jednak od np. poczty elektronicznej, gdzie przedmiotem wymiany jest sama informacja, w tym przypadku przesyłane są również środki finansowe.

Trzykrotnie w ciągu dnia roboczego izba rozliczeniowa podsumowuje przepływy płatności – zarówno przychodzące, jak i wychodzące z każdego banku – ustalając tzw. pozycję netto każdego uczestnika. Jest to kwota, którą dany bank musi przekazać (jeśli suma płatności wychodzących jest wyższa niż przychodzących) lub otrzymać (w odwrotnej sytuacji) od pozostałych banków.

Następnym etapem jest rozrachunek. Banki dokonują wzajemnych transferów pieniężnych, wykorzystując do tego rachunki prowadzone w Narodowym Banku Polskim. Sesja rozrachunkowa stanowi podstawę funkcjonowania systemów rozliczeń międzybankowych, które stosują mechanizm wielostronnej kompensaty zobowiązań (czyli właśnie obliczania pozycji netto). Dzięki takiej metodzie rozliczeń banki nie muszą utrzymywać obszernych rezerw płynności, a sam proces rozrachunku jest znacznie prostszy w porównaniu do sytuacji, w której każdy bank musiałby indywidualnie rozliczać się z każdym innym uczestnikiem systemu.

Trzy razy dziennie – sesje Elixir

Dla klientów indywidualnych kwestia zarządzania płynnością bankową nie jest priorytetem. Jednakże fakt, że system nie działa w czasie rzeczywistym, a opiera się na sesjach rozliczeniowych, spowalnia transfer środków pieniężnych. Obieg pieniądza w systemie bankowym ustaje również w weekendy oraz w dni ustawowo wolne od pracy, co stanowi szczególne utrudnienie dla branży handlu elektronicznego, funkcjonującej przez całą dobę, bez ograniczeń czasowych. Krajowa Izba Rozliczeniowa ustaliła stały harmonogram trzech sesji – z wyjątkiem ostatniego dnia roboczego w roku, kiedy sesja wieczorna nie jest przeprowadzana.

Gdyby banki,przetwarzając zlecenia klientów, opierały się na powyższym harmonogramie,przewidzenie momentu zaksięgowania środków na koncie odbiorcy nie stanowiłobyproblemu. Załóżmy, że o godzinie 10:15 zlecam w swoim banku przelew. Zostanie on przetworzony w ramach drugiej sesji Elixir, około godziny 13:30. Do banku odbiorcy trafi około godziny 15:00. Wszystkie zlecenia złożone do godziny 16:00 byłyby realizowane tego samego dnia, a środki znajdowałyby się na koncie odbiorcy najpóźniej o 17:30. Po godzinie 16:00 przelew czekałby na następny dzień roboczy, a na koncie adresata pojawiłby się dopiero około godziny 11:00.

Nie zwlekaj z płatnościami

Różnice w podejściu do terminów realizacji zleconych przelewów mogą mieć negatywne konsekwencje, gdy w ostatniej chwili opłacamy rachunki lub raty kredytów. Analiza terminów sesji rozliczeniowych pozwoli nam ocenić, czy środki trafią do odbiorcy na czas. Czasami jednak zegar jest nieubłagany – jest już za późno, a sesja Elixir została zamknięta. Na szczęście na polskim rynku dostępne są alternatywne rozwiązania, takie jak BlueCash, Express Elixir czy SORBNET.