Islamskie Państwo (IS) tworzy wirtualny kalifat, korzystając z gier sieciowych, serwisów społecznościowych, kultury memów oraz popularnych trendów muzycznych, aby dotrzeć do generacji Z – wynika z badania opublikowanego przez Międzynarodowe Centrum Zwalczania Terroryzmu (ICCT), mające swoją siedzibę w Hadze.
Analitycy z ICCT zauważyli, że materiały propagandowe publikowane przez IS „często są trudne do odróżnienia od typowych aktywności młodzieży w sieci: to gra sieciowa Roblox, popularne trendy na TikToku, zremiksowane utwory z milionami wyświetleń”. Ich zdaniem, te treści mają docierać przede wszystkim do osób w wieku 15-25 lat, określanych mianem pokolenia Z, czyli pierwszej generacji, która dorastała w pełni w otoczeniu cyfrowym.
Zdaniem autorów analizy, członkowie IS „opanowali sztukę komunikacji w języku cyfrowej kultury młodzieżowej, posługując się ironią, estetyką, grywalizacją (wciągnięcie odbiorcy poprzez zastosowanie mechanizmów gier komputerowych – PAP) i viralowymi treściami”. Jednocześnie Państwo Islamskie „umieszcza swoje ideologiczne przesłanie w formach, które mają optymalizować działanie algorytmów i wpływać na emocje”.
Wśród gier wideo, które w ten sposób wykorzystywano w 2024 roku, wymieniono Fortnite, Minecraft oraz Roblox. Ta ostatnia jest obecnie najpopularniejszą grą online wśród młodych ludzi na całym świecie. Zgodnie z raportem firmy Questudio, zajmującej się tworzeniem oprogramowania komputerowego, codziennie nastoletni gracze z Zachodu spędzają w Robloksie średnio około 139 minut.
Eksperci z ICCT zaznaczyli, że użytkownicy tej gry wcielają się m.in. w bojowników dżihadu poprzez awatary przedstawiające islamistów, rekonstruując również scenerie z Syrii, Iranu lub Afganistanu.
„Gracze są nakłaniani do zabijania i pokonywania niewiernych w różnych wirtualnych scenariuszach, od irańskich pustyń po supermarkety w Europie i Stanach Zjednoczonych” – stwierdzono w analizie.
Dodatkowo, za pośrednictwem czatów i platform takich jak Telegram, RocketChat oraz Discord, graczom przekazywane są informacje propagandowe dotyczące działań i obrzędów dżihadystów, w tym składania przysięgi wierności kalifowi, czyli politycznemu i religijnemu liderowi muzułmanów. W ten sposób Państwo Islamskie używa gier do wzniecania nienawiści, rekrutacji bojowników i ich szkolenia.
Zwrócono również uwagę na to, że na kontach IS w mediach społecznościowych publikowane są nagrania wideo gloryfikujące akty przemocy jako przejawy zachowań antyfeministycznych, propagujące mizoginizm. „Popularnym obecnie trendem na TikToku wśród młodzieży jest używanie wizerunku bojownika Państwa Islamskiego z uniesionym palcem wskazującym w górę, co stanowi gest tawhid, symbolizujący w teologii islamu jedność z Bogiem (Allahem – PAP). Ten trend jest również widoczny wśród niemuzułmańskich nastolatków i młodych ludzi z Zachodu (w tym tych o skrajnie prawicowych poglądach oraz identyfikujących się z kulturą inceli)” – napisano w analizie.
Zarejestrowano także przypadki, gdzie dżihadystyczne pieśni religijne, znane jako nasheedy, przeniknęły do muzyki elektronicznej popularnej wśród słuchaczy z pokolenia Z, w gatunkach takich jak future bass, wave i phonk. Analitycy podkreślili, że „na TikToku materiały wizualne – fotografie, memy i krótkie filmy – często wykorzystują zremiksowane podkłady dźwiękowe”.
W raporcie Europolu TE-SAT 2025 zaznaczono, że w 2024 roku jedna trzecia osób zatrzymanych na obszarze Unii Europejskiej pod zarzutem popełnienia przestępstw terrorystycznych była w wieku poniżej 20 lat. Najmłodsza zatrzymana osoba, która planowała zamach o podłożu skrajnie prawicowym, miała 12 lat.
ONZ w raporcie dotyczącym narażenia dzieci i młodzieży na działania ugrupowań terrorystycznych, opublikowanym w październiku 2025 roku, poinformowała, że 42 proc. dochodzeń związanych z terroryzmem prowadzonych przez organy w Europie i Ameryce Północnej dotyczyło udziału nieletnich. Jest to trzykrotny wzrost w porównaniu z danymi z 2021 roku. Najmłodsze osoby, werbowane do organizacji terrorystycznych, miały 8-9 lat. (PAP)
mzb/ pś/ zm/