Komisja Europejska zaprezentowała w środę pakiet mający na celu wzmocnienie suwerenności technologicznej. Jego celem jest zredukowanie zależności Unii Europejskiej od dostawców spoza wspólnoty, szczególnie w obszarze kluczowych technologii cyfrowych, takich jak układy scalone, sztuczna inteligencja czy usługi chmurowe.fot. Ivan Marc / / Shutterstock
Propozycja obejmuje dwa projekty legislacyjne – akt prawny dotyczący półprzewodników (Chips Act 2.0) oraz ustawę o rozwoju chmur obliczeniowych i sztucznej inteligencji. Wprowadza również strategię wspierania oprogramowania open source oraz inicjatywę na rzecz cyfryzacji sektora energetycznego.
Kluczowym elementem pakietu jest nowa regulacja dotycząca półprzewodników, która ma na celu unowocześnienie istniejących przepisów z 2023 roku. Komisja przyznała, że choć poprzednia ustawa przyczyniła się do przyciągnięcia inwestycji o wartości 52 miliardów euro i stworzenia około 16 tys. bezpośrednich oraz 30 tys. pośrednich miejsc pracy, wymaga ona rewizji ze względu na rosnące zapotrzebowanie na układy scalone wykorzystywane w systemach sztucznej inteligencji.
Według informacji KE, przewiduje się, że komponenty związane ze sztuczną inteligencją będą głównym motorem przyszłego rozwoju, stanowiąc do 2030 roku ponad 70% rynku półprzewodników. Z tego powodu nowe regulacje mają usprawnić procesy udzielania pozwoleń, wspierać strategiczne przedsięwzięcia przemysłowe oraz wzmacniać odporność łańcuchów dostaw. Komisja dąży również do stymulowania popytu na krajowe rozwiązania poprzez zamówienia publiczne i tworzenie platform łączących producentów półprzewodników z odbiorcami z takich branż, jak centra danych, przemysł motoryzacyjny czy usługi chmurowe.
Drugim fundamentalnym elementem pakietu jest ustawa o rozwoju usług chmurowych i sztucznej inteligencji (Cloud and AI Development Act), która zakłada potrojony wzrost mocy obliczeniowej europejskich centrów danych w ciągu najbliższych pięciu do siedmiu lat oraz stworzenie sprzyjających warunków dla szerszego wdrażania sztucznej inteligencji w gospodarce. KE planuje również ustanowienie ujednoliconego w całej UE systemu oceny niezależności usług chmurowych i systemów AI.
Komisja zaproponowała także strategię promującą oprogramowanie open source. W Europie działa ponad 3 miliony twórców tego typu oprogramowania. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie wykorzystania opracowanych przez nich rozwiązań, między innymi w sektorze administracji publicznej, w chmurze obliczeniowej, w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz sztucznej inteligencji.
Pakiet zawiera również plan cyfryzacji sektora energetycznego. W tym obszarze KE zamierza wykorzystać AI i technologie cyfrowe do podniesienia efektywności systemu energetycznego, zintegrowania centrów danych z siecią elektroenergetyczną oraz przyspieszenia wprowadzania inteligentnych liczników i wymiany danych energetycznych między krajami członkowskimi.
Dane Komisji Europejskiej wskazują, że obecnie stopień wykorzystania sztucznej inteligencji w europejskich przedsiębiorstwach jest zbliżony do poziomu w Stanach Zjednoczonych i wynosi około 30%. W niektórych krajach, jak np. Szwecja, wskaźnik ten jest jednak wyższy.
Europa posiada silne zaplecze badawcze, wykwalifikowanych specjalistów oraz dynamicznie rozwijające się start-upy. Niemniej jednak, Unia nadal jest w znacznym stopniu zależna od państw trzecich w zakresie zaawansowanych półprzewodników, usług chmurowych oraz najbardziej innowacyjnych modeli sztucznej inteligencji.
Szacuje się, że ponad 80% produktów, usług i własności intelektualnej w cyfrowym sektorze pochodzi spoza Europy. – Nie możemy pozwolić sobie na zależność od innych w kwestii technologii, które decydują o funkcjonowaniu naszych szpitali, stabilności naszych sieci energetycznych i bezpieczeństwie naszych usług – podkreśliła przewodnicząca KE Ursula von der Leyen. Komisja przyznała, że uniezależnienie się od zewnętrznych dostawców jest kluczowe, zwłaszcza w obliczu rosnącej potrzeby ochrony danych publicznych i infrastruktury krytycznej. Dlatego niezwykle ważne jest, aby kontrola nad nimi spoczywała w rękach podmiotów z UE.
Zaproponowane przez Komisję przepisy trafią teraz do procesu legislacyjnego w Parlamencie Europejskim i Radzie UE. Komisja zapowiedziała również, że w lipcu ogłosi konkurs na wnioski dotyczące budowy tzw. gigafabryk sztucznej inteligencji.
Z Brukseli, Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ rtt/