Rząd zajmie się projektem, który planuje transfer kluczowych elementów z ustawy o wsparciu obywateli Ukrainy do ustawy o wsparciu obcokrajowców. Projekt przewiduje m.in. prolongatę legalności przebywania do 4 marca 2027 r., jak również redukcję niektórych świadczeń socjalnych i zakończenie specjalnych zasad rozpoczynania działalności gospodarczej.
Istotne instrumenty pomocowe dla obywateli Ukrainy zostaną przeniesione do ustawy o pomocy obcokrajowcom
Tak zwana ustawa pomocowa, obowiązująca od 2022 r., stworzyła odrębny system prawny ułatwiający reguły pobytu, zatrudnienia, świadczeń czy edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Projekt ustawy o wygaszaniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju ma wprowadzić wspólny system ochrony tymczasowej dla wszystkich cudzoziemców.
Część rozwiązań ma być zachowana i przesunięta do ustawy o ochronie cudzoziemców. Mowa tu m.in. o PESEL UKR, który pozostanie metodą potwierdzania legalnego przebywania, zastąpienie papierowego poświadczenia wystawianego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców elektroniczną kartą DIIA, a także możliwość potwierdzania tożsamości i pobytu poprzez aplikację mObywatel.
Projektowany dokument równocześnie przewiduje przedłużenie legalności pobytu osób uciekających przed wojną oraz obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z wojną. Rozwiązanie to umożliwi im w okresie do 4 marca 2027 r. złożenie wniosku o legalny pobyt.
Rządowy projekt ws. pomocy dla Ukraińców. Zmiany w świadczeniach i opiece medycznej
Do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zostaną przeniesione regulacje dot. PESEL UKR, który stanie się sposobem potwierdzania legalnego pobytu. Projekt zakłada zastąpienie papierowego zaświadczenia wydawanego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców elektroniczną kartą DIIA, a także możliwość potwierdzania tożsamości i pobytu za pomocą aplikacji mObywatel.
Przeniesione zostaną również regulacje ze specustawy związane z utratą i wygaśnięciem statusu UKR. Natomiast warunki otrzymywania świadczeń na rzecz rodziny na podstawie specustawy będą obowiązywały do skończenia okresu świadczeniowego. Ważną zmianą jest dodanie regulacji, że niezłożenie podania o PESEL UKR w terminie 14 dni od dnia wjazdu skutkuje, iż ochrona czasowa wygaśnie. Niewykonanie rejestracji po wjeśdzie będzie rozpatrywane jako domniemana rezygnacja z ochrony czasowej.
Ograniczeniu mają ulec świadczenia socjalne, proponowane przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Pomoc zdrowotna będzie udzielana jedynie osobom niepełnoletnim, osobom pracującym lub zamieszkującym ośrodki zbiorowego zakwaterowania, zaś osoby niepracujące będą podlegały opiece medycznej w takim samym zakresie, jak inni niepracujący cudzoziemcy przebywający na terenie Polski. Projekt ma redukować wsparcie uchodźców w kwestii zakwaterowania i wyżywienia tylko do grup szczególnie wrażliwych, których przeniesienie do standardowych rozwiązań w systemie polskim wiązałoby się z nieproporcjonalnie wysokimi kosztami.
Pomoc dla Ukraińców. Koniec ze specjalnymi możliwościami założenia działalności gospodarczej
Ma zostać zakończona możliwość zakładania działalności gospodarczej na specjalnych zasadach, to jest takich jak dla obywateli polskich. Działalności założone na mocy specustawy nadal będą mogły działać, jeśli spełniają inne ustawowe warunki do końca okresu legalności pobytu obywateli Ukrainy. Przeniesieniu podlegać mają również reguły dostępu do opieki medycznej, możliwość przekazywania danych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o osobach pracujących, czy zasady prowadzenia postępowań przez ZUS w sprawach osób objętych ochroną tymczasową.
Projekt ma przewidywać wprowadzenie przepisów przejściowych pozwalających na wygaszenie rozwiązań nadzwyczajnych. Mają one zapewniać płynne przejście między dotychczasowym a nowym stanem prawnym. Chodzi o mechanizmy pozwalające na rozliczenie Funduszu Pomocy, który został utworzony w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz wsparcia obywateli Ukrainy; utrzymanie rozwiązań związanych ze zobowiązaniami z tytułu obligacji wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) udzielonymi poręczeniami i gwarancjami oraz przepisów regulujących umowę między Ministerstwem Finansów a BGK; wypłatę świadczeń na rzecz rodziny, czy przedłużenie ważności wiz i dokumentów do 4 marca 2027 r.
Nowa ustawa dostosowuje bowiem przepisy do decyzji Rady UE, która wydłużyła obowiązywanie ochrony czasowej do tego dnia. Ustawa ma wejść w życie, co do zasady, 5 marca 2026 r.
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
WIDEO: "Niebezpieczne dla wszystkich". Wiceszef MSZ o wyścigu mocarstw
