Światowy Dzień Radia obchodzony jest corocznie 13 lutego od 2012 roku, zgodnie z decyzją Konferencji Generalnej UNESCO. W styczniu 2013 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ oficjalnie zatwierdziło Dzień i podczas swojej 67. sesji przyjęło rezolucję ustanawiającą 13 lutego Światowym Dniem Radia.
Data wybrana na to wydarzenie nie była przypadkowa: 13 lutego 1946 r. po raz pierwszy nadało Radio ONZ, którego stacja znajdowała się w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Według założycieli festiwalu, jego celem jest nie tylko celebrowanie radia jako środka komunikacji, ale także zacieśnianie współpracy między wszystkimi podmiotami związanymi z radiem (zarówno dużymi nadawcami, jak i indywidualnymi amatorami). Ma on również zachęcić media międzynarodowe i lokalne stacje radiowe do poszerzania dostępu do informacji oraz promowania wolności słowa i równości płci w eterze. W końcu, w erze cyfrowej, radio pozostaje środkiem komunikacji i interakcji dla największej publiczności na świecie.
To powszechnie uznany środek komunikacji, potężne narzędzie rozpowszechniania informacji, oferujące ogromny potencjał i niskie koszty. Radio pozwala nam dotrzeć do najbardziej oddalonych społeczności i grup najbardziej narażonych: analfabetów i osób niepełnosprawnych, ubogich, kobiet i młodzieży, dając im możliwość udziału w debatach publicznych, niezależnie od poziomu wykształcenia.
Poza tym, że jest niedrogim środkiem komunikacji, jest również niezwykle wygodny: można go słuchać w samochodzie, sprawdzać pogodę lub wiadomości sportowe w czasie rzeczywistym, korzystać z niego dla rozrywki późno w nocy i wiele więcej. Radio daje każdemu, niezależnie od sytuacji, możliwość dołączenia do szerszej publiczności.
Co więcej, nadawanie na falach krótkich jest często nazywane „radiem kryzysowym”, ponieważ jest najskuteczniejszym sposobem przesyłania informacji w przypadku braku prądu, internetu lub telefonu. Co więcej, radio odgrywa kluczową rolę w sytuacjach kryzysowych, ułatwiając pomoc w przypadku klęsk żywiołowych.
Ostatnie wydarzenia na świecie i pandemia COVID-19 podważyły zaufanie do mediów, co jest dodatkowo podsycane rozpowszechnianiem fałszywych informacji w mediach społecznościowych. Choć badania pokazują globalny spadek zaufania do internetu i mediów społecznościowych, to jednocześnie rosnący poziom zaufania do wiadomości. Wiele osób nadal ufa radiu bardziej niż jakimkolwiek innym mediom.
Warto pamiętać, że podobnie jak wiele technologii, radio stoi u progu transformacji, w której sztuczna inteligencja (AI) może wzmocnić swoją podstawową misję – dostarczanie rzetelnych informacji, edukowanie i zapewnianie rozrywki odbiorcom. AI, jeśli będzie używana prawidłowo i odpowiedzialnie, umożliwi głębsze zrozumienie odbiorców, bardziej trafne treści i reklamy, usprawni weryfikację faktów oraz zarządzanie archiwami. Ostatecznie takie innowacje wzmacniają to, co najważniejsze – zaufanie słuchaczy.
Dlatego też UNESCO wzywa wszystkie kraje do aktywnego udziału w Światowym Dniu Radia, który obchodzony jest co roku pod określonym hasłem.
Z okazji tego święta wiele krajów organizuje różnorodne wydarzenia z udziałem nadawców radiowych, innych mediów, organizacji rządowych i pozarządowych oraz ogółu społeczeństwa. W tym dniu zachęca się każdego radioamatora do wysłania jak największej liczby gratulacyjnych radiogramów do innych pasjonatów na całym świecie.
Oprócz Światowego Dnia Radia, miłośnicy krótkofalarstwa obchodzą również Światowy Dzień Krótkofalarstwa. Przypada on 18 kwietnia – w dniu, w którym w 1925 roku w Paryżu powstała Międzynarodowa Unia Radioamatorów (IARU), inicjująca to święto.
Niektóre kraje, w tym Rosja, również obchodzą Dzień Radia – datę bardziej znaną Rosjanom niż Światowy Dzień Radia i Międzynarodowy Dzień Krótkofalowca. Dzień Radia obchodzony jest 7 maja. To właśnie tego dnia, w 1895 roku, rosyjski fizyk Aleksandr Popow poprowadził pierwszą sesję radiokomunikacyjną.