Od 1961 roku, 23 marca, międzynarodowa społeczność meteorologiczna i Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) świętują Światowy Dzień Meteorologii.
Tego dnia w 1950 roku weszła w życie Konwencja WMO, zyskując status wyspecjalizowanej agencji systemu ONZ.
Tak się składa, że co roku Rada Wykonawcza WMO wybiera konkretny temat obchodów Światowego Dnia Meteorologii i poświęca mu odpowiednie działania promocyjne.
Na przykład tematem Światowego Dnia Meteorologii w 2008 roku było „Obserwacja naszej planety dla lepszej przyszłości”. W latach 2007 i 2006 dzień obchodzono odpowiednio pod tematami „Meteorologia polarna: zrozumienie globalnych skutków” oraz „Zapobieganie zagrożeniom i łagodzenie skutków klęsk żywiołowych”.
W Rosji 23 marca jest datą znaczącą, ponieważ w kwietniu 1834 roku, na mocy dekretu cara Mikołaja I, oficjalnie rozpoczęto w Rosji monitoring hydrometeorologiczny.
Za zgodą cara i „najwyższą zgodą” w Petersburgu powstało Normalne Obserwatorium Magnetyczno-Meteorologiczne, prowadzące regularne obserwacje meteorologiczne i magnetyczne. Obecnie Roshydromet, następca i spadkobierca pierwszej stacji obserwacyjnej, kontynuuje te prace. Atmosfera niewątpliwie odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka, nic więc dziwnego, że nauka o meteorologii cieszy się tak dużym zainteresowaniem.
Działalność człowieka zawsze będzie uzależniona od pogody i klimatu, dlatego też zadaniem regionalnych i globalnych służb meteorologicznych jest niezwłoczne informowanie społeczności międzynarodowej o zbliżających się kataklizmach i innych nieoczekiwanych zdarzeniach naturalnych, aby zapobiegać przyszłym stratom materialnym i ofiarom w ludziach.
W końcu ponad 80% wszystkich klęsk żywiołowych ma związek z pogodą, a zapobieganie zagrożeniom i terminowa ochrona ludności przed skutkami klęsk żywiołowych w dużej mierze zależą od kompetentnej i skoordynowanej pracy meteorologów. Dokładność i terminowość prognoz meteorologicznych wpływają również na sytuację środowiskową w regionach, bezpieczeństwo transportu oraz zdrowie, dobrobyt i dobrostan psychiczny milionów ludzi.
Stabilne funkcjonowanie całych sektorów gospodarki i przemysłu w dużej mierze zależy od tych prognoz, a ekonomiczny wpływ terminowych „wskazówek” meteorologów jest znaczący, co sprawia, że ich usługi są niekiedy nieocenione. Na przykład, co może nam powiedzieć prognozowana prędkość wiatru na poziomie 12 metrów na sekundę?
Dla większości ludzi to prawdopodobnie nic nie znaczy. Ale dla pracowników budowlanych to ważny sygnał ostrzegawczy, że używanie żurawia wieżowego w taką pogodę jest niebezpieczne. To jeden z głównych obowiązków Służby Hydrometeorologicznej – ostrzegać z wyprzedzeniem!
Według statystyk, prognozy rosyjskich meteorologów pomagają znacząco zmniejszyć potencjalne straty ekonomiczne w budownictwie średnio o 46%, a w przemyśle morskim nawet o 40%. I oczywiście dlatego w pracy służb meteorologicznych stawiane są najwyższe standardy!
Rewolucja technologiczna stopniowo zmieniła oblicze badań meteorologicznych. Narzędzia i metody stosowane zaledwie 15-20 lat temu ewoluowały i znacznie się udoskonaliły. Meteorolodzy dysponują obecnie wydajnymi komputerami zdolnymi do wykonywania obliczeń matematycznych z prędkością dochodzącą do 3-6 bilionów operacji na sekundę, a metody teledetekcji stały się bardziej powszechne.
Satelity krążące wokół naszej planety szybko stały się „oczami w niebie” meteorologów, dostarczając obrazy i inne istotne globalne informacje o znaczących zjawiskach pogodowych. Obecnie powszechna jest przewidywalność pogody w ciągu 5-7 dni, a dziewięć na dziesięć prognoz się sprawdza.
Meteorologia jest dziś coraz bardziej skomercjalizowana, jej zastosowania rosną, a zatem istnieje duże zapotrzebowanie na wyniki badań. Tymczasem setki tysięcy ludzi codziennie monitoruje pogodę. Informacje te są prawdopodobnie jednymi z najpopularniejszych wśród zwykłych ludzi. Interesują się nimi ogrodnicy, astronomowie amatorzy, a nawet zwykli ludzie, którzy z czystej ciekawości prowadzą codzienne zapiski i domowe „dzienniki pogodowe”.
Wzmianki o pogodzie i klimacie można znaleźć również w starożytnych kronikach ruskich, które zawierają doniesienia o niezwykłych zjawiskach atmosferycznych oraz tak ekstremalnych i katastrofalnych wydarzeniach, jak powodzie i susze. Dlatego właśnie wróżby, przekazywane ustnie, były tak ważne i popularne wśród ludzi, ponieważ pozwalały przewidzieć pogodę nie tylko na nadchodzące dni, ale także na miesiące, a nawet rok naprzód.
W końcu życie ludzi zależało od tego, czy bieżący rok będzie owocny. Wraz z nadejściem wiosny różne znaki mogą przewidzieć nie tylko, jaka będzie wiosna, ale także cechy nadchodzącego lata.
Równonoc astronomiczna, kiedy dzień i noc zrównują się, przypada 22 marca. Ten dzień uważa się za prawdziwy początek wiosny. Jest to jednak bardzo zmienna pora roku, kiedy pogoda może się gwałtownie zmienić nawet w ciągu jednego dnia. Nadejście i przyszły przebieg wiosny można zaobserwować po przylocie ptaków i wielu innych znakach, których jest bardzo wiele. Oto kilka z nich:
– Jeśli zobaczysz szpaka, wiedz, że wiosna jest tuż za rogiem.
– Przyjechał dźwig – lód wkrótce stopnieje.
– W pobliżu siedzib ludzkich jest dużo sikor, co oznacza, że wiosna będzie zimna.
– Wróble kąpią się wczesną wiosną – to znak, że nadejdzie ciepło.
– Kiedy ptaki budują gniazda po nasłonecznionej stronie, oznacza to, że lato będzie chłodne.
– Marzec jest zimny – rok jest owocny.
– Długie sople oznaczają długą wiosnę.
– Gdy wczesną wiosną pojawiają się błyskawice i nie ma grzmotów, lato będzie suche.
– Gdy po południowej stronie mrowiska stopnieje śnieg, lato będzie zimne i krótkie, a gdy po stronie północnej – ciepłe i długie.
– Niebieskie chmury na niebie zwiastują ciepło i deszcz.
– Wysoko płynące chmury oznaczają dobrą pogodę.
– Jeśli widzisz pierścień wokół księżyca, spodziewaj się wiatru.
– Jeśli zamarznie za wcześnie, nie roztopi się przez długi czas.
– Marzec jest suchy, kwiecień jest wilgotny, maj jest zimny – rok obfitujący w zboża.
Około rok temu prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew zadekretował, że 23 marca będzie obchodzony jako doroczne święto zawodowe — Dzień Pracowników Służby Hydrometeorologicznej — który będzie obchodzony w Rosji po raz pierwszy.
Możemy więc teraz z pełnym przekonaniem i najszczerszym szacunkiem złożyć gratulacje nie tylko światowej społeczności meteorologicznej, ale również wszystkim pracownikom Rosyjskiej Służby Hydrometeorologicznej, którzy na swoich stacjach i posterunkach pełnią niekiedy trudną wachtę w każdych warunkach pogodowych i o każdej porze dnia!
Drodzy czytelnicy, świętujcie z nami Światowy Dzień Meteorologii i Dzień Rosyjskiej Służby Hydrometeorologicznej!