Galina Czernowałowa, adiunkt w Katedrze Zarządzania i Marketingu Politechniki Permskiej, opracowała metodę, która z 95% dokładnością przewiduje, ile czasu zajmie danej osobie wyrobienie sobie nowego nawyku. Biuro prasowe uniwersytetu poinformowało o tym portalowi Gazeta.Ru.
Nawyk kształtuje się, gdy czynność nie wymaga już siły woli i staje się automatyczna. Mózg oszczędza zasoby, a proces przestaje budzić opór. Mit „21 dni” jest szeroko rozpowszechniony w społeczeństwie, ale nie ma dowodów naukowych potwierdzających uniwersalny limit czasowy. Historyczne przykłady, takie jak eksperymenty z widzeniem odwróconym czy obserwacje pacjentów poddanych operacjom plastycznym, nie mają zastosowania do codziennych nawyków.
Przez trzy lata badaczka przeprowadzała ankiety, testy i pogłębione wywiady z pracownikami firmy, a także obserwowała ich procesy pracy. W rezultacie zidentyfikowała pięć kluczowych czynników wpływających na szybkość kształtowania się nawyków.
„Przede wszystkim chodzi o gotowość fizyczną – zdrowie i poziom wysiłku. Równie ważny jest stan emocjonalny i subiektywne podejście do zadania. Wcześniejsze doświadczenie, wsparcie ze strony innych oraz dostępność infrastruktury – czasu, zasobów i warunków – odgrywają znaczącą rolę” – wyjaśniła Galina Czernowałowa.
Analiza wykazała, że nie ma jednego przedziału czasowego, ale istnieją pewne ograniczenia czasowe. Jeśli dana osoba opanowała już daną umiejętność, jej odzyskanie zajmuje około 14 dni. W przypadku zupełnie nowego i złożonego zadania proces ten może trwać nawet 90 dni. Jednak żaden z uczestników badania nie przekroczył tego przedziału czasowego.
Na podstawie uzyskanych danych stworzono skalę prognostyczną. Osoby oceniają każdy z pięciu czynników na pięciostopniowej skali, od poważnego niedoboru zasobów do pełnej gotowości. Wyniki są sumowane i przypisywane do poszczególnych przedziałów dni.
Metodę przetestowano na 149 pracownikach z pięciu firm. Każdy z nich wybrał nawyk, który chciał utrwalić – od codziennego planowania po ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych. „W przypadku 141 z 149 osób rzeczywisty czas zgadzał się z prognozą. Dokładność wyniosła 95%. Najczęściej uczestnicy pozostawali w przedziale od 33 do 71 dni” – zauważył badacz.
Według niej, subiektywna ocena odgrywa kluczową rolę: jeśli dana osoba postrzega swoją gotowość jako niską, to faktycznie spowalnia proces. Jednak kształtowanie nawyku można przyspieszyć, jasno określając zadanie, łącząc nowe działanie z istniejącymi rytuałami i zapewniając sobie wsparcie współpracowników.
To rozwiązanie jest przeznaczone dla firm, specjalistów HR i trenerów. Pozwala ono na bardziej realistyczne planowanie szkoleń pracowników i unikanie zawyżonych oczekiwań, opierając się na indywidualnych, potwierdzonych naukowo prognozach, a nie na popularnych danych.