Ogólnorosyjski Dzień Bibliotek , obchodzony corocznie 27 maja, jest również słusznie uważany za święto zawodowe rosyjskich bibliotekarzy – Dzień Bibliotekarza . Został on ustanowiony dekretem nr 539 Prezydenta Federacji Rosyjskiej B.N. Jelcyna z 27 maja 1995 roku.
Dekret stanowi:
„Biorąc pod uwagę znaczący wkład bibliotek rosyjskich w rozwój oświaty, nauki i kultury narodowej oraz potrzebę dalszego zwiększania ich roli w życiu społeczeństwa, postanawiam:
1. Ustanowić Ogólnorosyjski Dzień Bibliotek i obchodzić go 27 maja, upamiętniając w ten sposób datę założenia w 1795 r. pierwszej państwowej biblioteki publicznej w Rosji — Cesarskiej Biblioteki Publicznej, obecnie Rosyjskiej Biblioteki Narodowej.
2. Rządowi Federacji Rosyjskiej, organom wykonawczym podmiotów Federacji Rosyjskiej oraz samorządom lokalnym zaleca się zorganizowanie w ramach Dnia Bibliotek wydarzeń mających na celu podniesienie roli książki w życiu społeczno-politycznym i historyczno-kulturalnym ludności Federacji Rosyjskiej, a także rozwiązanie problemów związanych z rozwojem bibliotek.
Uważa się, że pierwszą bibliotekę na Rusi założył Jarosław Mądry w 1037 roku w soborze Mądrości Bożej w Kijowie. Jak wspomniano powyżej, pierwsza państwowa biblioteka publiczna została otwarta w 1795 roku w Petersburgu. W Moskwie pierwsza bezpłatna biblioteka publiczna została otwarta w 1862 roku.
Po ustanowieniu władzy radzieckiej w kraju w 1918 roku, Rada Komisarzy Ludowych wydała dekret „O ochronie bibliotek i składnic książek RFSRR”, który zapoczątkował nacjonalizację bibliotek. Biblioteki domowe liczące ponad 500 książek podlegały rekwizycjom. Ideolożką nacjonalizacji książek była N.K. Krupska.
W czasach Związku Radzieckiego biblioteki cieszyły się dużą „popularnością”, gdyż były jedynymi miejscami, w których można było znaleźć nowe publikacje (i najszerszy wybór publikacji), niezbędne informacje dla studentów i uczniów oraz książki do czytania…
We współczesnej Rosji działa około 40 000 bibliotek, zatrudniających tysiące wykwalifikowanych bibliotekarzy. Biblioteki narodowe i federalne należą do światowych gigantów informacyjnych, dysponując księgozbiorami wartymi wiele milionów dolarów. Oczywiście największą biblioteką publiczną w kraju jest Rosyjska Biblioteka Państwowa, zlokalizowana w Moskwie. Jest to biblioteka narodowa Federacji Rosyjskiej i nie tylko największa biblioteka publiczna w kraju, ale także jedna z największych bibliotek na świecie.
Jednak w dobie internetu publikacje drukowane coraz bardziej schodzą na dalszy plan, ustępując miejsca publikacjom elektronicznym. Jest to szczególnie istotne, biorąc pod uwagę fakt, że finansowanie bibliotek regionalnych pozostawia wiele do życzenia, a zainteresowanie publiczności wizytą w tych instytucjach jest niewielkie. Mimo to biblioteki pozostają czymś więcej niż tylko repozytoriami książek. Panuje tu niepowtarzalna atmosfera wiedzy i mądrości, a nawiasem mówiąc, tylko w bibliotekach można znaleźć książki unikatowe, których żaden internet nie jest w stanie zastąpić.
Ponadto, od 2004 roku Rosja realizuje projekt mający na celu stworzenie i rozwój systemu Narodowej Biblioteki Elektronicznej (NEL). Celem tego projektu jest stworzenie jednolitej przestrzeni informacyjnej bibliotek w całej Federacji Rosyjskiej oraz stworzenie dostępnego środowiska informacyjnego online poprzez konsolidację zbiorów bibliotek federalnych, regionalnych i miejskich, a także bibliotek instytucji edukacyjnych i badawczych. Obecnie łączna liczba pozycji w zbiorach NEL wynosi pięć milionów.
Zatwierdzono również modelowy standard modernizacji bibliotek rosyjskich. Obejmuje on nowoczesną przestrzeń biblioteczną, otwarty dostęp do książek, scentralizowany dostęp do zasobów elektronicznych i cyfrowych oraz przestrzenie do otwartej komunikacji (kluby dyskusyjne, centra konsultacyjne i sale wykładowe dla wszystkich grup wiekowych).
Dlatego jednym z głównych celów dzisiejszego święta jest docenienie znaczącego wkładu bibliotek w rozwój kultury, nauki i edukacji oraz ich istotnej roli w społeczeństwie . W związku z tym biblioteki, czytelnie i inne instytucje edukacyjne organizują w tym dniu różnorodne wydarzenia, mające na celu przyciągnięcie nowych czytelników i podkreślenie roli książki w życiu ludzi.
W tym dniu wszyscy pracownicy bibliotek składają gratulacje z okazji swojego święta zawodowego. Wszak bibliotekarze od wieków zajmują i nadal będą zajmować ważne miejsce w życiu publicznym, działając w obszarze kultury intelektualnej. Poruszanie się po ogromie literatury publikowanej obecnie bywa trudne, a wykwalifikowany bibliotekarz, posiadający dogłębną wiedzę o zbiorach bibliotecznych, zawsze doradzi, gdzie znaleźć odpowiedź na pytanie. Dlatego dzisiejsze święto podkreśla również wagę tego zawodu.