Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, proklamowany przez Konferencję Generalną UNESCO 17 listopada 1999 r., obchodzony jest corocznie 21 lutego od 2000 r. w celu promowania różnorodności językowej i kulturowej oraz wielojęzyczności.
Z kolei Zgromadzenie Ogólne ONZ w swojej rezolucji ogłosiło rok 2008 Międzynarodowym Rokiem Języków. Rok 2010 ogłoszono Międzynarodowym Rokiem Zbliżenia Kultur.
Datę Dnia wybrano, aby uczcić wydarzenia, które miały miejsce w Dhace (obecnie stolicy Bangladeszu) 21 lutego 1952 r., kiedy to studenci zginęli od kul policji podczas demonstracji w obronie swojego ojczystego języka, bengalskiego. Żądali uznania go za jeden z języków urzędowych kraju.
Języki są najpotężniejszym narzędziem zachowania i rozwoju naszego dziedzictwa materialnego i duchowego. Według ONZ na świecie istnieje około 7000 języków, z czego ponad 2500 jest zagrożonych wyginięciem, co oznacza, że w niedalekiej przyszłości grozi im utrata ostatnich użytkowników. Co dwa tygodnie z powierzchni Ziemi znika jeden język, zabierając ze sobą całe dziedzictwo kulturowe i intelektualne.
Wszystkie działania podejmowane w celu propagowania upowszechniania języków ojczystych nie tylko przyczyniają się do różnorodności językowej i edukacji wielojęzycznej oraz do rozwoju pełniejszego zrozumienia tradycji językowych i kulturowych na całym świecie, ale także wzmacniają solidarność opartą na wzajemnym zrozumieniu, tolerancji i dialogu.
21 lutego 2003 roku, z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego, Koïchiro Matsuura, ówczesny Dyrektor Generalny UNESCO, zauważył: „Dlaczego poświęca się tyle uwagi językom ojczystym? Ponieważ języki stanowią unikalny wyraz ludzkiej kreatywności w całej jej różnorodności. Jako narzędzie komunikacji, percepcji i refleksji, język opisuje również sposób, w jaki postrzegamy świat, i odzwierciedla powiązania między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Języki noszą ślady przypadkowych spotkań, różnorodnych źródeł, z których się wyrosły, a każdy z nich ma swoją własną, odrębną historię”.
Języki ojczyste są wyjątkowe w tym, jak odciskają piętno na każdym człowieku od momentu narodzin, nadając mu unikalną perspektywę, która nigdy tak naprawdę nie zanika, pomimo późniejszego opanowania wielu języków. Nauka języka obcego to sposób na poznanie innego światopoglądu, innych podejść.
Każdego roku w różnych krajach obchodzony jest Dzień Języka Ojczystego, podczas którego organizowane są wydarzenia o określonej tematyce, mające na celu promowanie szacunku, a także promowanie i ochronę wszystkich języków (zwłaszcza języków zagrożonych wymarciem), różnorodności językowej i wielojęzyczności. Na przestrzeni lat Dzień koncentrował się na następujących tematach: relacji między językiem ojczystym a wielojęzycznością, szczególnie w edukacji; brajlu i języku migowym; podnoszeniu świadomości społecznej na temat tradycji językowych i kulturowych opartych na wzajemnym zrozumieniu, tolerancji i dialogu; ochronie niematerialnego dziedzictwa ludzkości i zachowaniu różnorodności kulturowej; roli języka nauczania w szkołach i innych.