Dzień Wojsk Obrony Powietrznej (Dni Wojsk Obrony Powietrznej) jest dniem pamięci w Siłach Zbrojnych Federacji Rosyjskiej i obchodzony jest corocznie w drugą niedzielę kwietnia zgodnie z Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 549 z dnia 31 maja 2006 r. „O ustanowieniu świąt zawodowych i dni pamięci w Siłach Zbrojnych Federacji Rosyjskiej”.
Ustalenie daty święta wiąże się z faktem, że w kwietniu przyjęto najważniejsze dekrety rządowe dotyczące organizacji obrony powietrznej kraju, które stały się podstawą budowy rosyjskiego państwowego systemu obrony powietrznej, struktury organizacyjnej wojsk obrony powietrznej, ich formowania i dalszego rozwoju.
Historia obrony powietrznej, jako szczególnej formy wsparcia militarnego w obronie kraju, sięga ponad wieku. W grudniu 1914 roku pojawiły się pierwsze jednostki wyposażone w karabiny maszynowe i lekkie działa do walki z niemieckimi i austriackimi samolotami.
Wielka Wojna Ojczyźniana była chrztem bojowym dla wojsk obrony powietrznej. Wystarczy wspomnieć bitwy powietrzne nad Moskwą, Leningradem i Łukiem Kurskim, gdzie niemieckie samoloty poniosły ciężkie straty. Podczas wojny siły obrony powietrznej zestrzeliły ponad 7500 samolotów, zniszczyły ponad 1000 czołgów i ponad 1500 dział wroga.
W uznaniu zasług Sił Obrony Powietrznej podczas wojny, a także za wykonanie szczególnie ważnych misji w czasie pokoju, dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 20 lutego 1975 r. ustanowił święto narodowe – Dzień Sił Obrony Powietrznej – obchodzony 11 kwietnia. Dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 października 1980 r. Dzień Sił Obrony Powietrznej przeniesiono na drugą niedzielę kwietnia; datę tę potwierdzono wspomnianym dekretem z 2006 r.
Obecnie Rosyjskie Siły Obrony Powietrznej stanowią rodzaj Wojsk Lądowych Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, których zadaniem jest zapewnianie osłony wojsk i obiektów przed atakami powietrznymi przeciwnika w trakcie działań bojowych formacji i oddziałów prowadzonych przez połączone siły, podczas przegrupowania (marszu) oraz w trakcie rozmieszczenia na stanowiskach stacjonarnych.
Do głównych zadań obrony powietrznej kraju należy: wykonywanie dyżurów bojowych w obronie przeciwlotniczej, prowadzenie rozpoznania wrogich statków powietrznych i ostrzeganie wojsk osłoniętych, niszczenie środków napadu powietrznego przeciwnika w locie oraz udział w obronie przeciwrakietowej na teatrach działań wojennych.
Siły obrony powietrznej są zdolne do niszczenia wrogiej broni napadowej w całym zakresie wysokości i prędkości lotu (zdjęcie: mil.ru, licencja CC BY 4.0)
Pod względem organizacyjnym, Wojska Obrony Powietrznej Wojsk Lądowych składają się z dowództw wojskowych, stanowisk dowodzenia obroną powietrzną, jednostek przeciwlotniczych rakietowych (rakietowych i artyleryjskich) i radiotechnicznych oraz jednostek i pododdziałów wojskowych. Są one zdolne do niszczenia wrogich środków napadu powietrznego w całym zakresie wysokości i prędkości lotu.
Rozwój wojsk obrony powietrznej odbywa się poprzez zwiększenie mobilności, przeżywalności, stealth, stopnia automatyzacji, skuteczności ognia, rozszerzenie parametrów strefy walki, skrócenie czasu reakcji oraz zmniejszenie masy i gabarytów przeciwlotniczych zestawów rakietowych (rakietowo-artyleryjskich).
Szkolenie wysoko wykwalifikowanych oficerów wojsk obrony powietrznej prowadzą wojskowe placówki edukacyjne Sił Powietrzno-Kosmicznych – Wojskowa Akademia Wojskowa im. Marszałka Związku Radzieckiego G.K. Żukowa oraz Jarosławska Wyższa Szkoła Wojskowa Obrony Powietrznej.