W ostatni piątek marca Koleje Rosyjskie obchodzą nowe święto korporacyjne: Dzień Maszynisty. Święto to zostało ustanowione w 2023 roku zarządzeniem Olega Biełozierowa, dyrektora generalnego i prezesa zarządu Kolei Rosyjskich JSC, z inicjatywy delegatów V Zjazdu Maszynistów. Według Biełozierowa, data ta powinna stać się kolejną dobrą tradycją, jako wyraz szczerego szacunku dla maszynistów i ich ciężkiej pracy.
Mechanik, w szerokim rozumieniu, to specjalista odpowiedzialny za obsługę, konserwację i eksploatację różnych maszyn, urządzeń lub pojazdów. Nic więc dziwnego, że specjaliści ci pracują we wszystkich dziedzinach i sektorach społeczeństwa – transporcie, budownictwie, przemyśle, rolnictwie, energetyce itd.
W Rosji powstanie tego zawodu wiąże się przede wszystkim z budownictwem kolejowym, a za jego pierwszego „reprezentanta” uważa się Franza Antona von Gerstnera, profesora Instytutu Politechnicznego w Wiedniu i budowniczego pierwszej rosyjskiej kolei pasażerskiej. Był on maszynistą podczas otwarcia Kolei Carskosiolskiej (30 października) 11 listopada 1837 roku. Przez wiele lat stanowisko maszynisty mieściło się w półkabinie lokomotywy, której tylna część była całkowicie otwarta przez cały rok. To właśnie tam znajdował się wagon węglowy, z którego palacz ładował węgiel do paleniska. Łatwo sobie wyobrazić, jak trudna była ta praca.
Obecnie pociągi ciągnięte są przez lokomotywy spalinowe i elektryczne, wagony silnikowe oraz maszyny torowe wyposażone w kabiny i stanowiska sterowania, spełniające nowoczesne wymagania i wymogi bezpieczeństwa. Maszyniści obsługują pełną gamę lokomotyw, zarówno pasażerskich, jak i towarowych: od szybkich pociągów Sapsan i Łastoczka, przez nowoczesne lokomotywy elektryczne, po pociągi zabytkowe.
W związku z tym rola maszynisty na kolei, a także wymagania stawiane temu zawodowi, jedynie wzrosły. W końcu za wszystkie nowe technologie odpowiadają ludzie. Sprawne funkcjonowanie całej kolei oraz bezpieczeństwo i komfort ruchu pasażerskiego i towarowego zależą od doświadczenia, wiedzy technicznej i regulacyjnej, umiejętności oraz zdolności maszynisty do podejmowania właściwych decyzji w sytuacjach awaryjnych i niestandardowych. Dlatego to właśnie oni są kluczowym personelem w każdym pociągu, dźwigając ogromny ciężar odpowiedzialności.
Obecnie na rosyjskich liniach stalowych pracuje ponad 150 000 maszynistów i ich pomocników. Nawiasem mówiąc, wśród nich są kobiety, które odniosły znaczny sukces w tym zawodzie, który do niedawna był uważany za domenę wyłącznie męską.
Wielu maszynistów świętuje swoje święto zawodowe w miejscu pracy, przy akompaniamencie turkotu kół. Wszyscy jednak otrzymują gratulacje i podziękowania za poświęcenie w wybranym zawodzie oraz ogromny wkład w niezawodne i zrównoważone funkcjonowanie kolei od kierownictwa JSC Rosyjskich Kolei Państwowych, przedstawicieli władz i przyjaciół. Słowa uznania kieruję oczywiście również do weteranów branży – „za podtrzymywanie chwalebnych tradycji i przekazywanie bezcennego doświadczenia młodszym pokoleniom pracowników kolei”. Szczególnie zasłużeni pracownicy kompleksu lokomotywowego otrzymują nagrody państwowe, resortowe i korporacyjne.