W ciągu pół roku polskie formacje mundurowe skontrolowały na przejściach z Niemcami i Litwą blisko 1,3 mln osób. Kontrole mają być prowadzone, dopóki Niemcy nie zrezygnują z weryfikowania osób wjeżdżających z Polski – wynika z informacji „Rzeczpospolitej”.
Wspólny patrol Sił Zbrojnych Obrony Terytorialnej i Straży Granicznej na rubieży z Litwą. Żołnierze WOT wspomagali SG w inspekcji granicy, legitymowaniu oraz zatrzymywaniu osób naruszających jej teren, a także w przeciwdziałaniu nielegalnej migracji (fot. ilustracyjna z lipca 2025 r.)
Izabela Kacprzak
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego wprowadzono, a następnie prolongowano czasowe inspekcje na rubieżach z Niemcami i Litwą?
- Ilu ludziom nie pozwolono na wjazd do Polski?
- Co stanowiło najczęstsze przesłanki braku zgody na wjazd do Polski?
- Ilu kryminalistów udało się schwytać?
- Jakie oceny i rekomendacje, dotyczące skuteczności oraz dalszych działań, prezentują eksperci zajmujący się bezpieczeństwem?
W przeciągu półrocza 924 cudzoziemców nie zyskało pozwolenia na wjazd do Polski w następstwie inspekcji na rubieżach z Niemcami i Litwą, które 7 lipca zeszłego roku wprowadził polski rząd. 505 obcokrajowców aresztowano i nie przepuszczono na granicy z Litwą, a 419 – od strony Niemiec. Na początku listy są Ukraińcy (126 obywateli tego państwa nie wjechało do Polski), a za nimi Hindusi (90) oraz obywatele Uzbekistanu (66). Następne lokaty zajmują Białorusini i Rosjanie.
Reklama Reklama
Jakie były przyczyny zakazu wjazdu do Polski? Najczęściej brak dokumentów podróży (543 osoby) i brak ważnej wizy (282). Kolejnych 70 osób przekroczyło okres legalnego pobytu w naszym kraju w ramach ruchu bezwizowego. To maksymalnie 90 dni w ciągu 180 dni.
Szokujące dane statystyczne z granicy oraz odmowa azylu w Niemczech dla wszystkich imigrantów przybyłych od polskiej strony – „Rzeczpospolita” obnaża kulisy powo…
Najbardziej kłopotliwe są jednak osoby zatrzymane na granicy „z innych przyczyn” – było ich 29. To osoby nieakceptowane w Polsce i strefie Schengen, w tym przestępcy z orzeczeniami sądowymi. Wśród nich znajdują się także Polacy. – 25 osób było zarejestrowanych w europejskich oraz krajowych bazach danych z wpisami, dotyczącymi braku zgody na wjazd. Pozostałe cztery przypadki dotyczyły cudzoziemców nieposiadających dokumentacji, argumentującej cel i warunki pobytu, bądź uznanych za osoby stanowiące niebezpieczeństwo dla ładu publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych jednego lub więcej państw UE – oznajmia „Rzeczpospolitej” mjr SG Anna Sobieska-Tekień, rzeczniczka Komendanta Głównego Straży Granicznej. To m.in. poszukiwani nakazami aresztowania przez polskie instytucje ścigania, osoby podejrzane o kradzieże pojazdów, fałszowanie dokumentów oraz przemyt dóbr.
Według MSWiA „zidentyfikowanie 29 osób figurujących w systemach jako zagrażające bezpieczeństwu państwa” jest „sukcesem operacyjnym” i potwierdza „zasadność przywróconych inspekcji” na granicach.
Ruch graniczny w Polsce
– Nie są to gigantyczne liczby, ale z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa mogą być znaczące – ocenia gen. Adam Rapacki, były wiceszef polskiej policji i wiceminister spraw wewnętrznych. Jego zdaniem służby powinny jednak działać wielotorowo, także w głębi kraju, a nie tylko koncentrować „całe swe siły na granicach”. – To nie wystarczy. Granice to naturalnie pierwsze sito, lecz musimy bardzo mocno wchodzić w struktury cudzoziemskie w całym państwie i rozpracowywać je, by prewencyjnie zapobiegać przestępstwom, a nie wyłapywać tych, którzy ich dokonali. Powinno się to zaczynać od rewirowych, przez osobowe źródła informacji w diasporach migrantów, aż po działania operacyjne – wylicza gen. Rapacki. W Polsce legalnie rezyduje już ponad 2 mln obcokrajowców.
W następstwie tych inspekcji parę dni temu na granicy z Litwą wpadł obywatel Rumunii, który w busie przewoził ponad 60 kg haszyszu o wartości rynkowej ponad 3 mln zł, w innym aucie – Polak – z 30 kg metamfetaminy (tzw. kryształy) o wartości ponad 500 tys. euro. Na litewskiej granicy w przeciągu pół roku zatrzymano ponad 50 kurierów przewożących nielegalnych imigrantów. To niemałe sukcesy.
Ochrona granic nie wystarczy. Musimy bardzo mocno wchodzić w struktury cudzoziemskie w całym państwie i rozpracowywać je, by prewencyjnie zapobiegać przestępstwom, a nie wyłapywać tych, którzy ich dokonali
Drugie sito na granicach wewnętrznych
Polska od 2021 r. sprawuje stałą fizyczną kontrolę granicy z Białorusią wspomaganą elektroniką, w którą zaangażowane są tysiące funkcjonariuszy – Straży Granicznej, wojska i policji, która kosztuje nasz budżet ok. 2,5 mld zł rocznie. Pomimo coraz lepszych zabezpieczeń, niektórym nielegalnym migrantom udaje się przedostać przez zieloną granicę i wyruszyć w kierunku Europy, zwłaszcza do Niemiec. Pomagają im w tym kurierzy – zajmują się tym głównie Ukraińcy i Gruzini. Czasowe inspekcje na granicy z Niemcami mają być tzw. drugim sitem. W przypadku Litwy celem było ograniczenie napływu nielegalnych imigrantów, którzy z Białorusi, okrężną drogą, przez ten kraj chcieli dostać się do Polski i stamtąd dalej – do państw UE. Proceder nasilił się w efekcie uszczelnienia polsko-białoruskiej granicy m.in. wzmocnienia bariery i dodatkowych kamer, a także wprowadzenia rok temu zawieszenia prawa do azylu dla obcokrajowców, przedostających się do Polski od strony Białorusi.
Przywrócenie tymczasowych inspekcji na dwóch granicach wewnętrznych UE od strony Litwy i Niemiec – które decyzją Sejmu przedłużono właśnie o kolejne pół roku – to dodatkowa gigantyczna operacja logistyczna i kadrowa dla polskich służb. „Widząc wymierne efekty w walce z przemytnikami i osobami zajmującymi się handlem ludźmi, zadecydowano o systematycznym prolongowaniu inspekcji, obecnie do października 2026 r. Działania te będą kontynuowane tak długo, aż zyskamy całkowitą pewność, że nasze granice są trwale zabezpieczone”– uzasadniło nam MSWiA powody decyzji.
Społeczeństwo Uszczelnienie niemieckiej granicy uderzy w Polskę rykoszetem
Uszczelnienie niemieckiej granicy spowoduje, że dziesiątki tysięcy nielegalnych imigrantów, którzy chcieli dostać się do RFN, pozostaną w Polsce.
Na polsko-niemieckim odcinku mieści się aż 52 przejścia graniczne (na 16 z nich da się przekroczyć granicę) w przypadku Litwy – 13 punktów. Strażników granicznych (delegowanych rotacyjnie z innych rejonów kraju) wspierają policjanci, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej i Żandarmerii Wojskowej.
Znaczenie ma tu również polityka. Według naszych nieoficjalnych wieści inspekcje będą utrzymywane tak długo, jak Niemcy nie zrezygnują ze swoich inspekcji, które monitorują wjazd do ich kraju od strony Polski. Nasi zachodni sąsiedzi wprowadzili je, ponieważ obawiali się „przerzucania migrantów” z Polski do RFN. Jak ujawniła „Rz” wprowadzenie inspekcji przez Polskę miało w pierwszej kolejności zablokować zawracanie nielegalnych migrantów przez stronę niemiecką do naszego kraju. 8 maja 2025 r. Niemcy zmieniły bowiem strategię azylową – zaprzestały przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową od cudzoziemców, którzy przybyli na terytorium Niemiec z innego państwa członkowskiego.
Ochrona czasowa cudzoziemców w UE
Kontrole na granicach z Niemcami i Litwą są losowe. Służby wyznaczają samochody do sprawdzenia, często także jest to sygnał służb z głębi kraju.
– Bezpieczeństwo kosztuje. Bez wątpienia na jego realizację idą gigantyczne środki – dodaje gen. Rapacki. Jego zdaniem rząd musi spoglądać na nie rozsądnie i wraz ze służbami powinien badać efektywność utrzymania inspekcji wewnętrznych.– I w dłuższej perspektywie zdecydować, czy to roztropnie i efektywnie spożytkowane pieniądze – dodaje były wiceszef MSWiA.
78 tysięcy
tylu funkcjonariuszy Straży Granicznej zaangażowano w kontrole na granicy z Niemcami i Litwą
Koszty inspekcji granicznych? Wysokie, ale niejawne
Jakie są koszty utrzymania inspekcji na granicy Niemiec i Litwy? Nie uzyskaliśmy takich danych.
– Utrzymanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa łączy się z wyzwaniem logistycznym oraz kadrowym dla Straży Granicznej – przyznaje major Anna Sobieska-Tekień. I wylicza: – Niezbędne jest doposażenie punktów kontrolnych, ale przede wszystkim zagwarantowanie funkcjonariuszom właściwych warunków pełnienia służby. Wydatkowane środki przeznaczone są m.in. na zapewnienie mobilności patroli, a więc na paliwo, infrastrukturę, niezbędne wyposażenie indywidualne funkcjonariuszy.
Od lipca 2025 r. w działania te zaangażowano przeszło 78 tys. funkcjonariuszy Straży Granicznej. Specjalny dodatek graniczny dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, ochraniających granicę polsko-białoruską, rosyjską i ukraińską wynosi 584 zł miesięcznie. Nie udzielono nam odpowiedzi na pytanie, czy tyle samo otrzymują funkcjonariusze na granicach tymczasowych Niemiec i Litwy.
Ponad 17,5 tys. cudzoziemców popełniło w minionym roku przestępstwa. To aż o tysiąc więcej aniżeli w analogicznym okresie roku poprzedniego. W czołówce…
Resort uważa, że inspekcje na granicy z Niemcami i Litwą mają sens. „Przywrócenie czasowej inspekcji granicznej w lipcu 2025 r. stanowi zasadniczy element strategii bezpieczeństwa państwa, realizowany w ścisłym porozumieniu z naszymi unijnymi partnerami. Efektywność tych działań ma charakter wielowymiarowy”– podkreśla MSWiA. Dodaje, że „stała obecność służb na granicach z Niemcami i Litwą skutecznie paraliżuje bowiem szlaki przerzutowe grup przestępczych, uderzając bezpośrednio w podmioty trudniące się nielegalnym transportem osób. Prewencja oraz tymczasowe inspekcje to skuteczna przeszkoda dla grup migrantów i handlarzy ludźmi. Dzięki tym działaniom utrzymujemy całkowitą szczelność granic i gwarantujemy sprawność służb w walce z przestępczością graniczną”.