Rzym, znany z barokowego bogactwa i starożytnych świątyń, wkracza w nowy etap rozwoju religijnego. Diecezja rzymska wspólnie z Konferencją Episkopatu Włoch (CEI) rozpoczęła "Program Nowych Kościołów", w ramach którego powstanie 5 świątyń. Jednakże podstawowym materiałem budowlanym ma być nie beton lub cegła, lecz drewno.
O ile serce Wiecznego Miasta jest pełne świątyń, sytuacja na jego peryferiach wygląda zupełnie inaczej. Nowa inicjatywa jest skierowana właśnie w obszary podmiejskie, które nierzadko zmagają się z marginalizacją społeczną i architektonicznym nieładem. Nowe budowle zostaną wzniesione w pięciu miejscach:
- strefa zachodnia: Parafie św. Brygidy Szwedzkiej oraz św. Jana Nepomucena;
- strefa południowa: Sant’Anselmo alla Cecchignola;
- strefa wschodnia: Sant’Anna a Morena;
- wybrzeże (Ostia): Św. Wincentego à Paulo.
Ciekawym aspektem jest to, że podstawową koncepcją jest różnorodność funkcji nowych obiektów. Mają to być nie tylko punkty kultu, lecz także ośrodki aktywności lokalnej, integrujące obywateli tam, gdzie brakuje przestrzeni publicznych.
Drewno zamiast marmuru
Największe zdziwienie budzi jednak dobór technologii. Zamiast masywnych murowanych konstrukcji, Rzym stawia na drewno z odnawialnych zasobów i elementy prefabrykowane. Taka decyzja jest motywowana m.in.:
- ekologią i ekonomią – mniejszy wpływ na środowisko i niższe wydatki na utrzymanie;
- szybkością – prefabrykacja umożliwia ekspresowe postawienie budynków w porównaniu do tradycyjnych metod;
- bezpieczeństwem – konstrukcje drewniane cechują się dużą odpornością na wstrząsy sejsmiczne, co we Włoszech jest kwestią zasadniczą.
Pomimo nowoczesnej formy, Kościół nie porzuca piękna. W proces projektowania są zaangażowani nie tylko inżynierowie, ale również artyści, aby budynki stały się nowymi symbolami architektury lokalnej.
Jak zaznacza "Rzeczpospolita", "Program Nowych Kościołów" został podzielony na kilka etapów. Trwająca od 20 stycznia do 20 lutego 2026 r. pierwsza faza to czas gromadzenia propozycji od architektów, artystów, konstruktorów i wszystkich innych chętnych osób, który zakończy się wyborem zwycięskiej idei. W drugiej fazie jej autorzy zawrą umowę na realizację projektu, nad którym pieczę będą sprawować firmy specjalizujące się w konstrukcjach drewnianych.
Fundusze na projekt wynoszą 100 mln euro. Większość środków pochodzi z funduszu otto per mille (zasilanego przez 0,8% podatku, który obywatele mogą dobrowolnie przekazać na wybrany związek wyznaniowy, nie tylko katolicki). Pozostałą część kwoty pokryje bezpośrednio diecezja rzymska.
Podatek kościelny jak w Niemczech? 8 proc. na wspólnotę religijną
8 proc. podatku od dochodu mogłoby wpływać bezpośrednio na konto Kościoła lub zarejestrowanej organizacji religijnej. Tak zakłada obywatelska inicjatywa ustawodawcza wzorowana na niemieckim podatku kościelnym, która została skierowana do resortów.
Czytaj więcej…
Co ciekawe, Rzym ma obecnie ponad 900 kościołów, co czyni go jednym z miast o największym zagęszczeniu obiektów sakralnych na świecie. Jednak szybki rozwój metropolii spowodował, że w nowych dzielnicach mieszkaniowych wierni przez długie lata musieli korzystać z tymczasowych kaplic w garażach lub wynajmowanych pomieszczeniach.
Oprac. JM