Świeże dane Departamentu Handlu, ogłoszone w piątek popołudniu, ujawniły, jak szybko rozwijała się amerykańska ekonomia w pierwszym roku kadencji prezydenta Donalda Trumpa. Wynik silnie zawiódł i wskazuje na to, że pod koniec roku doszło do osłabienia tempa ekspansji, na co wpływ miał tzw. paraliż rządu. Opublikowano również istotne wskaźniki inflacyjne.
Produkt krajowy brutto USA (w ujęciu rocznym) powiększył się o zaledwie 1,4 proc. w IV kwartale 2025 r. — poinformował w piątek Departament Handlu, przedstawiając pierwszy szacunkowy odczyt.
Zahamowanie wzrostu gospodarczego USA w IV kwartale 2025 roku
Rezultat jest znacznie gorszy od oczekiwań ekonomistów: średnia prognoz plasowała się na poziomie 3 proc. Sygnalizuje to także wyraźne osłabienie tempa rozwoju amerykańskiej gospodarki, bowiem — jak wynika z ostatecznych danych — w III kwartale 2025 r. tamtejszy PKB wzrósł w ujęciu rocznym o 4,4 proc. Dla porównania w II kwartale 2025 r. dynamika wynosiła 3,8 proc., a w I kwartale 2025 r. była negatywna na poziomie 0,6 proc. (z powodu nasilonego importu w obawie przed podwyżkami ceł).
Do czynników wpływających na wzrost realnego PKB w IV kwartale należało zwiększenie wydatków konsumpcyjnych i inwestycji. Zmiany te zostały częściowo skompensowane przez spadek wydatków rządowych i eksportu. Import, który jest odejmowany przy kalkulowaniu PKB, również zmalał (co wspiera dynamikę PKB).
Tempo wzrostu wydatków konsumpcyjnych w IV kwartale osłabło do 2,4 proc. z 3,5 proc. w poprzednim kwartale. Inwestycje przyspieszyły do 2,6 proc. z 0,8 proc. Z powodu tzw. shutdown (zawieszenia działalności rządu ze względu na brak porozumienia w sprawie powiększenia zadłużenia) wydatki rządowe zredukowały się o 16,6 proc. w IV kwartale po wzroście o 2,7 proc. w trzecim kwartale. Shutdown w październiku i listopadzie był rekordowo długi.
x.com
„Eksperci szacują, że sztuczna inteligencja, w tym centra danych, półprzewodniki, oprogramowanie oraz badania i rozwój, odpowiadała za jedną trzecią progresu PKB w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku, niwelując konsekwencje ceł i ograniczenia imigracji” — przekazał Reuters.
Niezależne Biuro Budżetowe Kongresu wyliczyło, że shutdown obniży PKB w IV kwartale o 1,5 pkt proc. Przyczyną jest mniejsza ilość usług świadczonych przez pracowników federalnych, niższe nakłady federalne na dobra i usługi oraz przejściowe zredukowanie świadczeń w ramach programu uzupełniającej pomocy żywnościowej. Biuro prognozowało, że większość utraconej produkcji zostanie ostatecznie nadrobiona, aczkolwiek nie uda się odzyskać od 7 do 14 mld dol.
USA stosują odmienny od europejskich krajów sposób porównywania PKB. Rocznie przeliczają swoje dane, czyli adaptują je tak, jakby miały dotyczyć całego roku, np. miesięczna wartość jest mnożona 12-krotnie, kwartalna zaś 4-krotnie. Przykładowo, jeśli wzrost PKB w danym kwartale wyniósł 1 proc. w porównaniu do wcześniejszego kwartału, to zannualizowane tempo wzrostu wyniosło — upraszczając — nieco ponad 4 proc. To powoduje, że nie możemy wprost porównywać danych o dynamice PKB w USA do tej zanotowanej w krajach europejskich, które publikują dane o dynamice wzrostu gospodarczego bez annualizacji.
Inflacja w USA wciąż wysoka, wzrost gospodarczy zwolnił
Bazowa inflacja PCE wyniosła w IV kwartale 2,7 proc. w ujęciu zannualizowanym. To rezultat nieco wyższy od prognoz na poziomie 2,6 proc., równocześnie wskazuje na nieco wolniejsze tempo wzrostu cen niż w III kwartale, gdy było to 2,9 proc. Deflator PCE (personal consumer expenditures) to preferowana przez amerykańską Rezerwę Federalną miara inflacji. Główny zannualizowany deflator PKB w IV kwartale wyniósł 3,7 proc., tyle samo co przed kwartałem, ale wyraźnie więcej od prognozowanych 2,9 proc.
Deflatory to miernik inflacji dla całej gospodarki. W przeciwieństwie do popularnego wskaźnika inflacji konsumenckiej (CPI), który analizuje portfel przeciętnego konsumenta, uwzględniają ceny wszystkich dóbr i usług wyprodukowanych w kraju.
W całym 2025 r. realny PKB USA podniósł się o 2,2 proc., co oznacza niższe tempo wzrostu w porównaniu z 2,8 proc. odnotowanym w 2024 r. To znaczy, że w 2025 r. największa gospodarka świata wypracowała PKB rzędu 30 bln dol. Wartość PKB Stanów Zjednoczonych stanowi około 27,5 proc. światowej gospodarki.
Wskaźnik inflacji PCE wzrósł w 2025 r. o 2,6 proc., czyli tyle samo, co w 2024 r. Bazowy wskaźnik PCE, czyli z wyłączeniem cen żywności i energii, wyniósł 2,8 proc., czyli był nieznacznie niższy niż 2,9 proc. zanotowane w 2024 r. (w piątek poznaliśmy też grudniowe dane o inflacji PCE, czyli preferowanej przez Fed ocenie wzrostu cen).
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.