Top 5 pomyłek przy nabywaniu prądu i gazu.

Parę niefortunnych decyzji dotyczących energii elektrycznej może uszczuplić wynik finansowy szybciej niż większość działań optymalizacyjnych. Jak dowodzą przykłady wielu firm średniej i dużej wielkości, wbrew pozorom, nabywanie energii to nie tylko kwestia negocjowania narzutu. Znacznie większe znaczenie mogą mieć: źle ustalony model zakupowy, umowa handlowa niedopasowana do potrzeb Konsumenta, niedostateczne zarządzanie nabywaniem energii, prognozy zwrotu z inwestycji oparte na błędnych założeniach lub pominięcie nowoczesnych narzędzi zakupowych. Często pojedyncze pomyłki mogą kosztować setki tysięcy, a nawet zagrażać wypłacalności przedsiębiorstwa. W poniższym artykule zebraliśmy 5 błędów, z którymi nasz zespół spotyka się nagminnie.

1. Strategia zakupowa niezgodna z profilem działalności przedsiębiorstwa

Właściwy wybór strategii nabywania energii jest powiązany ze zrozumieniem, w jaki sposób dany Konsument realizuje swoją politykę cenową oraz w jaki sposób zawiera umowy ze swoimi klientami. Na rynku występuje kilka fundamentalnych metod:

Ochrona marży na produkcji artykułów przez synchronizację zakupów energii,
Ochrona kosztów energii w perspektywie długoterminowej,
Zmniejszenie ryzyka przez równomierne rozłożenie zakupów w czasie – stosowane przez przedsiębiorstwa, dla których porównywalny z konkurencją poziom kosztów jest istotny,
Poszukiwanie przewag konkurencyjnych przez wypatrywanie momentów zakupowych w spadkach cen,
Brak strategii zabezpieczania cen energii – obserwowane w przedsiębiorstwach, gdzie koszt energii ma marginalny wpływ na ogólne wydatki firmy.

Mnóstwo przedsiębiorstw wciąż nabywa energię zupełnie inaczej niż zabezpiecza pozostałe wydatki w firmie. Wciąż jedną z najczęściej spotykanych praktyk jest konkurs ofert na stałą cenę obowiązującą w przyszłym roku. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie fakt, że często Konsumenci drobiazgowo analizują i porównują oferty poszczególnych spółek obrotu, ale w ogóle nie zwracają uwagi na to, kiedy konkretne postępowanie ofertowe ma miejsce. W rezultacie, klient wybiera najkorzystniejszą ofertę w danym momencie i oszczędza kilka złotych marży, natomiast może stracić lub zyskać kilkadziesiąt zł/MWh na fluktuacjach cenowych występujących na rynku.

Z czego składa się koszt energii?

Giełdowa cena energii wynosi obecnie około 430 zł/MWh (na dzień 06.02.2026). Aby otrzymać cenę końcową dla Konsumenta należy do niej doliczyć:

Koszt Praw Majątkowych (średnio załóżmy 10 zł/MWh)
Akcyzę (aktualnie 5 zł/MWh)
Koszt profilu Konsumenta (tutaj występuje dużo zmiennych jak na przykład to, czy Konsument wykorzystuje instalację fotowoltaiczną, czy nie, ale załóżmy, że średnio będzie to 25 zł/MWh)
Marżę sprzedawcy (tutaj zmienność jest ogromna, ponieważ jest ona zależna od m.in.: strategii zakupowej Konsumenta, podziału ryzyk, terminu płatności, stabilności profilu zużycia, polityki marżowej sprzedawcy – natomiast możemy założyć, że średnio to 35 zł/MWh)

Reasumując, średnia cena takiego Konsumenta mogłaby wynosić 530 zł/MWh, gdzie narzut to jedynie 35 zł/MWh, czyli 6.5%.

Mamy dopiero połowę lutego, a ceny kontraktu z dostawą w 2027 roku zdążyły pójść w górę o 30 zł/MWh, a następnie spaść o 20 zł/MWh. To oznacza, że od tego czy firma przeprowadzi postępowanie ofertowe dzisiaj czy zrobi to za 2-3 tygodnie, nierzadko zależy więcej niż wynosi cały narzut sprzedawcy.

A gdyby spojrzeć na ubiegłe lata? Wyobraźmy sobie dwóch Konsumentów z identycznymi warunkami umowy. Jeżeli jeden z nich kupowałby zawsze w najlepszym, a drugi w najgorszym dniu roku to różnica pomiędzy ich cenami na dany rok wynosiłaby:

2022: 675 zł/MWh
2023: 1961 zł/MWh (!)
2024: 558 zł/MWh
2025: 130 zł/MWh

Tak więc, na przykładzie ostatnich czterech lat, dla Konsumenta ze zużyciem rocznym 10.000 MWh, rozbieżność w kosztach między najlepszym a najgorszym możliwym zakupem wynosiłaby między 1 300 000 PLN, a 19 610 000 PLN rocznie!

Konkluzja? Narzut jest bardzo ważny, lecz właściwy moment po prostu ważniejszy. Czy obserwowanie rynku daje pewność dobrego zakupu? Oczywiście, że nie. Natomiast analiza podstaw cenowych oraz ocena „atrakcyjności” wyceny danego kontraktu jest w stanie znacząco pomóc.

2. Brak analizy umowy ze spółką handlową (dostawcą energii) i rzetelnego porównania ofert

Zakładając, że uniknęliśmy pomyłki nr 1 i mamy dobrze dobraną strategię nabywania, pojawia się etap zestawienia ofert. Bardzo często jest on realizowany poprzez wpisanie w arkuszu kalkulacyjnym marży, opłat dodatkowych i wybór najtańszego modelu. Różnice pomiędzy największymi dystrybutorami energii na rynku są liczne. Niektóre są bardziej, a inne mniej dokuczliwe w zależności od specyfiki danego Konsumenta. Przykładowo, niektóre spółki obrotu wymagają, aby wielkość obrotu wynosiła co najmniej 5MW podczas danej sesji giełdowej, aby zlecenie zakupu zostało przyjęte. Zdarza się, że takie ograniczenie nie zostaje spełnione przez wiele dni, zwłaszcza jeżeli kontrakt jest odległy w czasie. Najniższa cena energii na rok 2025 przypadła 20.02.2024 i wynosiła niemal 394 zł/MWh. Zakładając, że Konsument mający warunek „minimum 5MW obrotu” i próbował kupić energię codziennie począwszy od tego dnia, pierwsze zrealizowane zlecenie przypadłoby dopiero na dzień 14.03.2024, w cenie niemal 434 zł/MWh, czyli o 40 zł/MWh droższej! Niektórzy Konsumenci na rynku muszą zabezpieczać ceny energii w dłuższym horyzoncie czasowym, np. 2-3 lata do przodu. Taki warunek może praktycznie uniemożliwić zakupy. Przykładowo, chcąc w 2023 roku nabyć energię na rok 2025, Konsument miałby dostępne zaledwie 3 sesje w trakcie całego roku!

Pobierz narzędzie do porównania ofert oraz PDF z gotowymi pytaniami do sprzedawcy: POBIERZ

To tylko jeden z czynników, które mogą okazać się istotne. Ponadto warto zwrócić uwagę m.in. na:

Ryzyko wolumenowe (kto je ponosi, na ile jest wycenione, jak może zmienić się profil, czy planowana jest inwestycja w PV/BESS),
Weryfikację kar umownych związanych z: odchyleniami od deklaracji wolumenu, rozwiązaniem umowy, sprzedażą pojedynczego z PPE,
Dostępne kontrakty giełdowe: idealnie, jeżeli Konsument ma do wyboru pełen zakres kontraktów tj. roczne, kwartalne, miesięczne i RDN,
Zapisy dodatkowe: automatyczne przedłużenie umowy, długość okresu wypowiedzenia, sposób rozwiązania umowy, możliwość rezygnacji z nabytych wcześniej transz,
Zgłaszanie transz: mailowo czy na platformie, do której godziny, na podstawie: ceny rozliczeniowej, notowań ciągłych czy może oferty sprzedawcy (bez powiązania z TGE – co może być szczególnie niebezpieczne).

Jeśli chcesz zweryfikować, jak Twoja umowa prezentuje się na tle rynku i konkurencji, na poniższej stronie możesz umówić się na bezpłatną konsultację z naszym konsultantem: UMÓW SPOTKANIE

3. Niewłaściwe zarządzanie zakupami w firmie

Dysponując dobrze dobraną strategią, rzetelnie porównanymi ofertami, wybranym dostawcą i przeanalizowaną umową nadchodzi moment jej podpisania. To jest jednak dopiero początek procesu zakupu. Kluczowym aspektem będzie jej wykonanie. Warto już na tym etapie ustalić adekwatny benchmark, który z jednej strony będzie wyznacznikiem sukcesu (albo celu wskazanego przez zarząd), ale chyba bardziej istotna jest rola ograniczenia skłonności do ryzyka. Odmienne podejście do zakupów powinno mieć przedsiębiorstwo, którego celem jest zakup poniżej średniej z notowań danego kontaktu (lewy wykres), a inne, jeżeli celem jest pobicie ceny z Rynku Dnia Następnego (prawy wykres).

4. Zbyt tradycyjne metody planowania budżetu, brak wykorzystania nowoczesnych narzędzi

Jeżeli Konsument wykonał prawidłowo wszystkie wcześniejsze kroki, włącznie z profesjonalnym procesem zakupowym (realizowanym wewnętrznie lub przy wsparciu doradców zewnętrznych) – warto rozważyć automatyzacje, które skrócą czas potrzebny na zarządzanie tym obszarem. Niektórzy dostawcy i doradcy na rynku oferują platformy połączone z cenami giełdowymi. Dzięki temu można w prosty sposób m.in.:

ustawić powiadomienia alarmujące o wzroście lub spadku cen,
sprawdzić bieżącą pozycję kontraktacji,
planować budżet kosztów,
analizować schematy cenowe i momenty nabycia,

5. Brak kompleksowego podejścia

Wiele firm nie uwzględnia negatywnego wpływu instalacji PV na profil zużycia. Ten dodatkowy koszt jest przenoszony przez spółkę obrotu w umowie z Konsumentem. Z drugiej strony często niedoszacowuje się korzystnego wpływu fotowoltaiki na obniżenie kosztu opłaty mocowej. Wyobraźmy sobie dwóch Konsumentów. Jeden to zakład pracy ciągłej, pracujący 24 /7. Drugi to zakład pracujący w dni robocze na 2 zmiany. Zakładając, że obydwa zakłady mają moc zamówioną na poziomie 1000 kW i instalację fotowoltaiczną o tej samej mocy, koszt bilansowania ich profilu wyniesie odpowiednio: 15 zł/MWh i 77 zł/MWh. Nie spotkaliśmy się jeszcze z żadnym dystrybutorem fotowoltaiki, który uwzględniałby ten fakt w swoich analizach. Prawdopodobnie Konsumenci otrzymaliby taką samą ofertę, z tą samą stopą zwrotu. Innym przykładem może być inwestycja w magazyn energii. Widzieliśmy na rynku paradoksy firm, które przeznaczały znaczne nakłady na magazyn, a następnie „oddawały” zysk dystrybutorowi energii, ponieważ ich strategia nabywania nie przewidywała możliwości rozliczeń po cenach godzinowych, w związku z czym magazyn nie mógł zarabiać na arbitrażu cenowym i zmienności cen w ciągu doby. Rola magazynu została więc ograniczona do podniesienia poziomu autokonsumpcji przez magazynowanie nadwyżek produkcji.

Podsumowanie

Można by wymieniać w nieskończoność inne, równie ważne pomyłki:

nabycie nieodpowiednich gwarancji pochodzenia energii,
sprzedaż nadwyżek energii z przyzakładowej farmy fotowoltaicznej po cenach odbiegających od rynkowych,
zakup zielonej energii (cPPA), którą można uzupełnić tylko cenami RDN.

Podobnie jak w obszarze prawa, podatków czy finansów, tak i w obszarze zakupów energii warto konsultować kluczowe decyzje i konfrontować przemyślenia z ekspertami z tej dziedziny.

Poniżej udostępniamy:

Arkusz kalkulacyjny do profesjonalnego zestawiania ofert dystrybutorów energii,
Plik PDF z pytaniami, które należy zadać dostawcy energii.

SPRAWDŹ

YouTube

Aby być na bieżąco z rynkiem energii i gazu śledź nasz LinkedIn

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Artykuł sponsorowany Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się