Jak przedsiębiorstwa mogą się zabezpieczyć przed kryzysami? Analiza raportu „Polska odporna i mocna”.

Początkowo wszystko jawi się jako odosobniony problem. W pierwszej kolejności wzrastają opłaty za energię. Następnie następuje posucha, która ogranicza produkcję rolną lub pomniejsza dostęp do wody w sektorze przemysłowym. Równolegle w debacie publicznej eskaluje konflikt wokół innowacyjnych technologii energetycznych, co może wstrzymać inwestycje na wiele miesięcy. Każde z tych zjawisk z osobna sprawia wrażenie możliwego do kontrolowania. Niemniej jednak, gdy zaczynają na siebie oddziaływać, sytuacja ekonomiczna zmienia się o wiele szybciej, niż jest to w stanie przewidzieć znaczna część firm.

Ten właśnie moment usiłuje uchwycić raport „Odporna i silna Polska. Wzmacnianie rezyliencji firm wobec zmiany klimatu, wyzwań energetycznych i dezinformacji”, opracowany przez Fundację Climate&Strategy z pomocą Fundacji ORLEN. Owa publikacja powstała w kooperacji 26 specjalistów i specjalistek z różnych gałęzi gospodarki, którzy razem poddali analizie kluczowe niebezpieczeństwa dla polskich przedsiębiorstw. Autorzy rzeczonego raportu argumentują, że firmy muszą przyszykować się na realia, w których kryzysy nie ukazują się już pojedynczo. Coraz powszechniej występują jednocześnie i wzajemnie potęgują swoje działanie, formując całkowicie nowe okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej.

Gospodarka w dobie licznych wstrząsów

Zarządzanie zagrożeniami w niemałej liczbie firm w dalszym ciągu często opiera się na prostym założeniu. Kryzys manifestuje się w jednym obszarze i da się go ujarzmić za sprawą odpowiednich procedur. W związku z tym przedsiębiorstwa przygotowują się na określone ewentualności, takie jak raptowne fluktuacje kursów walut, zakłócenia w zaopatrzeniu w surowce lub niespodziewane zmiany regulacyjne.

Jednakże coraz wyraźniej widać, iż ten sposób rozumowania przestaje odpowiadać stanowi faktycznemu. Aktualne zagrożenia ekonomiczne posiadają charakter systemowy. Zaburzenia w liniach dostaw są w stanie zbiegać się z nagłym skokiem cen energii, zaś ekstremalne fenomeny pogodowe występują w chwili, gdy firmy już borykają się z napięciami na rynku towarowym czy niepewnością prawną.

Autorzy raportu podkreślają, że współcześnie przedsiębiorstwa prosperują w otoczeniu wzmożonej zmienności. Tradycyjne podejście do kontrolowania ryzyka wymaga modyfikacji. Firmy muszą uwzględniać scenariusze, w których kilka różnych turbulencji pojawia się równocześnie i wpływa na funkcjonowanie instytucji z wielu stron naraz.

Energia jako podstawa stabilności biznesu

Jednym z rejonów, który w szczególności mocno oddziałuje na odporność firm, pozostaje sektor energetyczny. Dostęp do stabilnych i przewidywalnych źródeł energii zaczyna przesądzać nie tylko o wydatkach związanych z prowadzeniem działalności, lecz także o nieprzerwanej operacyjności przedsiębiorstw.

Polska gospodarka wciąż w znacznym stopniu bazuje na paliwach kopalnych, a koszty energii plasują się w czołówce europejskiej. W takich warunkach wahania na rynku energetycznym mogą szybko rzutować na zyskowność firm oraz ich konkurencyjność w międzynarodowych systemach zaopatrzenia. Coraz mocniej widać jednak, że wyzwania dotyczące energii nie sprowadzają się jedynie do kosztów. W dobie napięć geopolitycznych oraz konfliktów zbrojnych wzrasta też znaczenie fizycznego bezpieczeństwa infrastruktury energetycznej, której zakłócenia mogą odbijać się na funkcjonowaniu całych sektorów gospodarki. Dla wielu gałęzi przemysłu oznacza to potrzebę ponownego rozważenia dotychczasowych modeli działania.

Eksperci zaznaczają, że bezpieczeństwo w energetyce zaczyna odgrywać rolę strategicznego fundamentu stabilności biznesu. Coraz większa liczba przedsiębiorstw inwestuje w urozmaicanie źródeł energii, rozwija własne instalacje odnawialne albo poszukuje sposobów na podniesienie efektywności energetycznej procesów produkcyjnych.

Jak akcentuje Monika Morawiecka, principal w Regulatory Assistance Project i ekspertka w dziedzinie transformacji energetycznej oraz regulacji rynku energii, energetyka stała się obecnie kluczowym ogniwem rezyliencji biznesu w wielu segmentach polskiej gospodarki – Decyduje nie tylko o ciągłości operacyjnej, ale też o kosztach, konkurencyjności i wiarygodności firmy w łańcuchach dostaw. Przedsiębiorstwa, które inwestują w bezpieczeństwo, elastyczność i niskoemisyjność swoich dostaw energii, realnie wzmacniają odporność na kryzysy oraz budują trwałą przewagę rynkową – objaśnia.

W ostatnich latach częściej wspomina się także o fizycznym bezpieczeństwie infrastruktury energetycznej. Ataki na sieci przesyłowe, sabotaż instalacji lub zakłócenia w dostawach paliw udowadniają, że stabilność systemu energetycznego staje się częścią szerszego bezpieczeństwa ekonomicznego państw i firm.

Klimat jako czynnik ekonomiczny

Zmiany klimatyczne przez długi czas pojawiały się w strategiach firm przede wszystkim w aspekcie odpowiedzialności środowiskowej. Dzisiaj coraz wyraźniej widać, że stają się również elementem gospodarczym, który bezpośrednio oddziałuje na rezultaty przedsiębiorstw.

Według analiz przytaczanych w sprawozdaniu straty gospodarcze wynikające z ekstremalnych zjawisk pogodowych w Polsce wynoszą średnio około sześciu miliardów złotych rocznie. W wielu segmentach gospodarki konsekwencje przeobrażeń klimatycznych są już widoczne w codziennym funkcjonowaniu firm. Jednym z zasadniczych kłopotów staje się dostęp do wody. Braki wody odpowiadają za dużą część strat w rolnictwie, lecz coraz częściej wpływają także na przemysł przetwórczy i sektor energetyczny. Wzrost temperatur oraz coraz częstsze fale gorąca zmieniają warunki prowadzenia działalności w wielu regionach kraju.

Jak podkreśla Mirosław Proppé, prezes Fundacji WWF Polska i ekspert w dziedzinie zarządzania projektami środowiskowymi, w takiej sytuacji najważniejsza staje się systematyczna analiza zagrożeń, które mogą oddziaływać na funkcjonowanie przedsiębiorstw. – „Przetrwanie jest najważniejszym celem przedsiębiorstwa” – uczył mnie prof. Andrzej Koźmiński. Firma musi trwać, by zaspokajać potrzeby klientów, tworzyć miejsca pracy i generować wartość dla właścicieli oraz państwa. Dlatego kluczowa jest analiza ryzyka. World Economic Forum od lat wskazuje zmianę klimatu jako jedno z głównych zagrożeń. Ten poradnik pomaga zrozumieć ich wpływ i wybrać skuteczne działania – dodaje.

W odpowiedzi na te wyzwania część przedsiębiorstw zaczyna redefiniować konstrukcję swoich łańcuchów zaopatrzenia. Firmy rozpatrują możliwość skracania odległości do dostawców i przenoszenia części produkcji bliżej rynku docelowego. Takie postępowanie ma redukować ryzyko zakłóceń wynikających z ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz napięć geopolitycznych.

Gospodarka w cieniu informacyjnego chaosu

Jednym z najbardziej nieoczywistych aspektów raportu jest wpływ dezinformacji na funkcjonowanie gospodarki. Autorzy publikacji zwracają uwagę, że manipulacyjne narracje dotyczące technologii energetycznych czy polityki klimatycznej są w stanie faktycznie oddziaływać na tempo transformacji ekonomicznej. W przestrzeni publicznej ukazują się uproszczone komunikaty na temat kosztów nowych technologii, wyjęte z kontekstu przykłady nieudanych inwestycji albo burzliwe dyskusje wokół zmian w przepisach. Te narracje mogą kształtować atmosferę debaty i oddziaływać na decyzje podejmowane przez przedsiębiorstwa.

Jak zaznacza dr hab. Katarzyna Bąkowicz, prof. Uniwersytetu SWPS, badaczka dezinformacji oraz ekspertka komunikacji biznesowej, oddziaływanie dezinformacji klimatycznej prowadzi przede wszystkim do systematycznego odkładania w czasie decyzji i działań, nie tylko poprzez pojedyncze pomyłki, lecz przez trwałe przesuwanie reakcji w czasie co zwiększa skalę i koszt przyszłych konsekwencji. – W efekcie dochodzi do wielowymiarowego niedostosowania do rzeczywistości regulacyjnej, rynkowej i klimatycznej – tłumaczy.

Monitorowanie przestrzeni medialnej i błyskawiczne reagowanie na mylne narracje zaczyna urastać do rangi elementu strategii bezpieczeństwa organizacji.

Gospodarka w świecie wielu równoległych kryzysów

Najistotniejsza metamorfoza, którą prezentuje raport, tyczy się samej logiki funkcjonowania gospodarki. Kryzysy przestają być pojedynczymi zdarzeniami, po których istnieje szansa na powrót do wcześniejszego stanu równowagi. Coraz powszechniej pojawiają się symultanicznie i wzajemnie się wzmacniają, wpływając na wydatki związane z działalnością, dostępność surowców, stabilność dostaw energii bądź decyzje inwestycyjne firm.

W takiej rzeczywistości zarządzanie ryzykiem wymaga o wiele szerszego spojrzenia. Przedsiębiorstwa muszą analizować nie tylko odosobnione zagrożenia, lecz także sposób, w jaki mogą one na siebie wpływać. Właśnie dlatego w raporcie ukazują się szczegółowe mapy ryzyk, które umożliwiają ocenę zarówno prawdopodobieństwa pojawienia się danych wydarzeń, jak i ich potencjalnego wpływu na działalność przedsiębiorstw.

Autorzy publikacji akcentują, że firmy, które nauczą się egzystować w świecie wielu równoległych turbulencji, będą lepiej przygotowane na nadchodzące przeobrażenia gospodarcze. Zdolność do prognozowania, adaptacji i szybkiego reagowania zaczyna dziś przesądzać o stabilności i konkurencyjności przedsiębiorstw.

Raport „Odporna i silna Polska. Wzmacnianie rezyliencji firm wobec zmiany klimatu, wyzwań energetycznych i dezinformacji”, przygotowany przez Fundację Climate&Strategy przy wsparciu Fundacji ORLEN, jest dostępny bezpłatnie do pobrania online i zawiera szczegółowe analizy oraz rekomendacje dla firm, które chcą lepiej przygotować się na nadchodzące wyz

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Materiał reklamowy na zlecenie marki Fundacja Climate&Strategy Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się

Najpopularniejsze w BUSINESS INSIDER

Materiał promocyjny

Nawet 600 euro odszkodowania za lot. Dlaczego większość pasażerów odpada już na starcie

dzisiaj 00:00 Biznes

Od danych do decyzji – jak wykorzystać technologię w biznesie

wczoraj 16:40 Tylko u nas Biznes

KNF wziął pod lupę Donalda Tuska. Chodzi o słowa o Orlenie

wczoraj 14:21 Bartek Godusławski Materiał promocyjny

Kiedy długi stają się problemem? | Onet Rano

wczoraj 12:50 Biznes

Milionowe koszty wojny. Jedno z największych polskich biur podróży podało kwoty

wczoraj 11:57 Damian Słomski Materiał promocyjny

Transformacja energetyczna przyspiesza. Gdzie trafią miliardy? | Onet Rano Finansowo

wczoraj 11:49 Materiał promocyny

Europa zmienia model gospodarki. Liderzy biznesu spotkają się w Katowicach

wczoraj 09:50 Materiał promocyjny

Gdy eCommerce staje się rdzeniem biznesu, outsourcing technologii przestaje być główną opcją

wczoraj 07:30 Biznes

Z Bielska-Białej do Apple. Polska firma przejęta przez giganta technologicznego

wtorek 15:54 Karolina Gawot Materiał promocyjny

5 najlepszych systemów VoIP dla firm 2026 – wybraliśmy najlepsze rozwiązania dla biznesu

wtorek 14:00 Materiał promocyjny

Największe ryzyko dla polskich firm? Ignorowanie tego, co już widać

wtorek 13:30 Biznes

Biedronka i Lidl walczą o portfele Polaków. Kto wygrywa wojnę cenową?

wtorek 12:46 Paweł Rusak Biznes

Majątek Janusza Palikota wystawiony na Olx. Tyle kosztuje Browar Tenczynek

wtorek 08:08 Beata Michalik Biznes

Śmierć norweskiego milionera w Gwatemali. Na pokładzie samolotu była też jego żona

poniedziałek 16:35 Mateusz Ćwierz Materiał promocyjny

Masz firmę? Musisz to wiedzieć. 13 pytań o KSeF

poniedziałek 08:10 Materiał promocyjny

Cyfryzacja firm pod lupą. Portal myERP weryfikuje, co napędza wdrożenia IT

poniedziałek 00:00 Biznes

Sprzedawca ołówków "złamał" nawet Ikeę. Zarabia na nich miliony

niedziela 08:52 Kelly Burch Biznes

Polskie firmy robią interesy z Afryką. Kilkanaście nowych umów

sobota 20:25 Damian Słomski Biznes

Iran grozi sąsiadowi Polski. "Zaangażowała się w wojnę"

sobota 19:16 Damian Słomski Biznes

Redaktor w TVP nie reagował na "żarty" gościa. Wysoka kara od KRRiT

sobota 12:49 Beata Michalik Biznes

Jak mądrze kupić samochód, czym będziemy jeździć za 5 lat. Radzi człowiek sprzedający najwięcej aut w Polsce

sobota 09:06 Mikołaj Kunica Biznes

Oto trzej najwięksi dobroczyńcy Ameryki. Przekazali miliardy dolarów

piątek 21:19 Beata Michalik Materiał promocyjny

AI tworzy nowych miliarderów i nową architekturę kapitału. Na Impact’26 eksperci pokażą, jak powstają biznesowe jednorożce

piątek 14:40 Materiał promocyjny

Bogate wyposażenie to standard w LEXUSIE. LBX, UX i NX w podstawowych wersjach z pełną listą udogodnień

piątek 13:25