Europa i rywalizacja o inwestorów. Co sprawia, że Polska wyróżnia się na tle kontynentu

Europa traci swoją pozycję konkurencyjną, coraz częściej pojawiają się apele o złagodzenie przepisów, wdrożenie aktywnej polityki przemysłowej oraz ochronę kluczowych sektorów gospodarki. Stawką jest nie tylko rozwój gospodarczy, ale także zdolność europejskich państw do utrzymania dobrobytu, niezależności technologicznej i pozycji wśród światowych potęg. Polska również odgrywa w tym procesie istotną rolę.

Przez lata Europa dążyła do bycia globalnym liderem w obszarze zrównoważonego rozwoju. Skupiała się na ochronie klimatu, wysokich normach społecznych i rozbudowanych ramach regulacyjnych. W tym samym czasie Chiny budowały potęgę przemysłową wspieraną przez państwo, Stany Zjednoczone wzmacniały konkurencyjność swoich firm, a globalne łańcuchy dostaw przesuwały się coraz silniej w kierunku Azji.

Obecnie coraz częściej pojawia się pytanie, czy Europa nie zapłaciła zbyt wysokiej ceny za swoje aspiracje. Kwestie odbudowy konkurencyjności gospodarki i sektora przemysłowego były przedmiotem dyskusji uczestników panelu „Wojna o przemysł. Czy Europa dogoni liderów?” podczas Polskiego Kongresu Gospodarczego.

Przełomowy moment dla gospodarki

Mimo zróżnicowanych ocen skali problemu przez uczestników, niemal wszyscy zgodzili się co do jednego: Europa znajduje się w punkcie zwrotnym, a podjęcie konkretnych działań jest absolutnie konieczne.

Can Kuterdem, prezes Philip Morris Polska, nie pozostawił wątpliwości – z perspektywy globalnego inwestora, największym wyzwaniem dla Starego Kontynentu staje się nadmiar regulacji oraz brak przewidywalności środowiska biznesowego. Jego zdaniem, przedsiębiorcy coraz częściej porównują warunki prowadzenia działalności w Europie z tymi oferowanymi przez Stany Zjednoczone, gdzie polityka gospodarcza jest bardziej zorientowana na wspieranie biznesu.

— Porównując aparat regulacyjny w Brukseli z tym, co dzieje się w Waszyngtonie, dostrzegam znaczącą różnicę. Liczba nowych regulacji tworzonych w Europie, nie licząc już istniejących przepisów, jest niestety wielokrotnie wyższa — zaznaczył.

Jego zdaniem, inwestorzy coraz częściej analizują nie tylko potencjał rynku, ale przede wszystkim przewidywalność otoczenia regulacyjnego. W przypadku Europy ta przewidywalność zaczyna budzić pewne obawy.

Jacek Leonkiewicz, prezes TDJ, zwrócił uwagę na tendencję Europejczyków do łatwego ulegania narracji o własnym upadku. — Jestem przeciwny takiemu narzekaniu, ponieważ staje się ono samospełniającą się przepowiednią — stwierdził.

Przywołał swoje doświadczenia z Harvard Business School, gdzie współpracował z menedżerami z całego świata.

— Wszyscy są bardzo pozytywnie nastawieni do swoich krajów – Hindusi, Nigeryjczycy, Brytyjczycy. A Europejczycy, szczególnie Niemcy? Jesteśmy do niczego, nic już nie będzie itd. Wydaje mi się, że to pewna narracja, która ma nas utrzymać w stanie beznadziei — przekonywał.

Jego zdaniem, Europa wciąż posiada ogromny potencjał gospodarczy, ale musi podjąć decyzję, czy rzeczywiście chce uczestniczyć w globalnym wyścigu. — Powinniśmy uwierzyć w siebie, zabrać się do pracy i jeśli chcemy brać udział w tym wyścigu, to musimy wstać z kanapy, działać i pracować tak, jak potrafimy — powiedział Jacek Leonkiewicz.

Słabnąca konkurencyjność gospodarki

Problem polega jednak na tym, że nawet optymiści nie podważają diagnozy dotyczącej zmniejszającej się konkurencyjności europejskiego przemysłu.

Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag, przypomniał, że Europa przegrywa rywalizację o kapitał inwestycyjny. — Dane są jednoznaczne. Europa tę walkę w ostatnich latach przegrywa i nie jest preferowanym kierunkiem dla międzynarodowych inwestycji. Znacznie więcej kapitału przepływa z Europy do Stanów Zjednoczonych czy innych miejsc, niż w przeciwnym kierunku — zauważył.

Jednocześnie przestrzegł przed przypisywaniem całej winy wyłącznie Unii Europejskiej. — Europa przemysłowa częściowo tę walkę przegrywa. Ale nie jest to wyłącznie wina Unii Europejskiej — podkreślił.

To istotna uwaga. W ostatnich latach kraje Starego Kontynentu znalazły się pod presją kilku czynników jednocześnie: gwałtownie rosnących kosztów energii, agresywnej polityki przemysłowej Chin, amerykańskiej ustawy o redukcji inflacji (Inflation Reduction Act), konfliktu na Ukrainie oraz konieczności finansowania transformacji energetycznej.

W tej sytuacji Polska odgrywa szczególną rolę. Zdaniem Michała Jarosa, wiceministra rozwoju i technologii, nasz kraj pozostaje jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc do lokowania inwestycji przemysłowych.

— Naszą siłą jest bardzo dobra kadra – inżynierowie, ale także pracownicy, którzy szybko się uczą, są wykwalifikowani i chętni do pracy — podkreślił w swoim wystąpieniu.

Jednak nawet Polska nie jest w pełni odporna na wyzwania stojące przed całą Europą. — Obecnie największym problemem są wysokie koszty energii i nadmierne regulacje — przyznał wiceminister.

Michał Jaros jednocześnie przypomniał, że rząd podjął działania mające na celu uruchomienie procesu deregulacji. Szczególnie mocno podkreślił potrzebę odbudowy potencjału przemysłowego kontynentu. — Europa nie może funkcjonować bez produkcji przemysłowej. Musi powrócić do produkcji przemysłowej, którą przenosiła poza swoje granice — stwierdził.

Jego zdaniem, przyszłość należeć będzie nie do globalizacji, lecz do regionalizacji. — Globalizacja dobiegła końca. Będzie postępować regionalizacja procesów produkcyjnych.

Ten wątek pojawiał się wielokrotnie podczas dyskusji. Coraz więcej przedsiębiorców uważa bowiem, że Europa zbyt długo wierzyła w świat oparty na całkowicie wolnym handlu. Jacek Leonkiewicz argumentował, że europejskie firmy rywalizują dziś na nierównych zasadach. — Uważam, że era takiego romantycznego globalizmu minęła — podkreślił.

Jako przykład podał chińskie wsparcie dla krajowych producentów oraz rozwój marek takich jak BYD. Jego zdaniem, Europa powinna aktywnie wspierać własne przedsiębiorstwa. — Powinniśmy mocno wspierać tworzenie prywatnych gigantów — mówił.

Według uczestników debaty, podobne przekonania podziela coraz większa część europejskich elit gospodarczych. Jeszcze kilka lat temu hasła o ochronie rynku wewnętrznego były postrzegane jako przejaw protekcjonizmu. Obecnie coraz częściej mówi się o strategicznej autonomii, bezpieczeństwie gospodarczym i suwerenności technologicznej.

Szczególnie mocno wybrzmiało to w wypowiedziach dotyczących półprzewodników i nowych technologii.

Inwestowanie w Polsce

Michał Jaros podkreślił, że bez własnych kompetencji technologicznych Europa będzie zależna od innych regionów świata. — Suwerenność technologiczna jest tak samo ważna jak bezpieczeństwo militarne — nie miał wątpliwości.

Dlatego jego zdaniem Europa powinna przyciągać inwestorów dysponujących najbardziej zaawansowanymi technologiami. — Zapraszamy ich do Polski, zapraszamy do Europy, niech tutaj budują swoje fabryki — zaznaczył.

Can Kuterdem wskazał na Polskę jako jeden z najciekawszych punktów na mapie inwestycyjnej Europy. Według niego właśnie tutaj widać dynamizm, którego coraz częściej brakuje innym krajom.

— Polska ma obecnie najszybciej rozwijającą się gospodarkę, ogromny wzrost jakości życia, mnóstwo pozytywnej energii i optymizmu. Widać to również po ludziach. Kiedy się z nimi rozmawia, czuć w nich zapał do działania — dodał prezes Philip Morris Polska.

Przyznał jednak, że nawet tak dobre wskaźniki nie w pełni rekompensują niepewność związaną z częstymi zmianami regulacyjnymi. Stabilność prawa nadal pozostaje pożądanym scenariuszem, a nie rzeczywistym stanem.

— Tempo zmian regulacyjnych było ostatnio tak szybkie, a przewidywalność tego, co może się wydarzyć z inwestycjami, tak niewielka, że nawet przy wsparciu globalnego CEO i wszystkich pozytywnych wskaźnikach makroekonomicznych Polski, wciąż nie jesteśmy w miejscu, w którym powinniśmy być — zwrócił uwagę Can Kuterdem.

Jego zdaniem, Europa potrzebuje dziś nie kolejnych diagnoz, lecz konkretnych działań, które poprawią warunki prowadzenia biznesu i zwiększą przewidywalność dla inwestorów planujących wieloletnie projekty przemysłowe.

Lokalna zawartość

Przemysław Ciszak, dyrektor generalny Ministerstwa Aktywów Państwowych, przekonywał, że choć sytuacja europejskiego przemysłu jest trudna, mówienie o całkowitej porażce byłoby przedwczesne. — Europa jest w defensywie i chyba nadszedł najwyższy czas, aby podjąć pewną ofensywę lub kontrofensywę — stwierdził.

Wszystko po to, aby odzyskać konkurencyjność. Przemysław Ciszak zauważył, że spadek produkcji przemysłowej w Polsce pokazuje, jak pilna jest potrzeba podjęcia skutecznych działań wspierających przemysł. Jednocześnie podkreślił, że Polacy często oceniają swoją pozycję gospodarczą znacznie bardziej krytycznie niż robią to zagraniczni obserwatorzy i inwestorzy.

Jego zdaniem, warto jednak zachować czujność i odpowiednio wcześnie reagować na zagrożenia, zamiast ignorować niekorzystne trendy. Przemysław Ciszak poświęcił również wiele uwagi roli spółek z udziałem Skarbu Państwa, wskazując, że wiele z nich przechodzi obecnie procesy restrukturyzacyjne, które zaczynają przynosić efekty. Jako przykłady wymienił przedsiębiorstwa skupione wokół Agencji Rozwoju Przemysłu, które po latach problemów stopniowo odbudowują swoją pozycję rynkową.

Szczególnie mocno akcentował także znaczenie filozofii gospodarczej „local content”, która ma na celu zwiększenie udziału polskich firm w realizacji dużych inwestycji i wzmocnienie krajowego potencjału przemysłowego. Zwrócił uwagę, że przez lata wiele strategicznych inwestycji realizowano przy minimalnym udziale polskich firm.

— Jak to możliwe, że spółka energetyczna realizująca inwestycje w offshore czy odnawialne źródła energii buduje blok energetyczny, w którym udział polskich przedsiębiorców jest znikomy? — pytał retorycznie przedstawiciel MAP.

Jego zdaniem, sama deregulacja nie wystarczy. — Deregulacja nie rozwiąże wszystkich problemów. Niezbędne są potężne inwestycje, również w ramach pomocy publicznej — zauważył Przemysław Ciszak. — Potrzebne są także inwestycje publiczne, nowa polityka przemysłowa i bardziej świadome wykorzystanie potencjału krajowych przedsiębiorstw — dodał.

Jakie zmiany?

Podczas dyskusji nikt nie proponował powrotu do Europy sprzed kilku dekad. Nikt też nie postulował rezygnacji ze standardów ochrony środowiska i tych dotyczących rynku pracy, a także z poziomu jakości życia.

Wojciech Trojanowski przypomniał, że Europa nie może odbudowywać konkurencyjności kosztem swoich największych osiągnięć społecznych. — Musimy znaleźć kompromis, który pozwoli nam nadal żyć tak, jak chcemy, i na który będziemy mogli sobie pozwolić — powiedział.

Kluczowe pytanie nie brzmi więc, czy Europa ma wybierać między przemysłem i konkurencyjnością a dobrobytem, ale jak skutecznie połączyć wszystkie te cele.

Właśnie tutaj znajduje się największe wyzwanie dla europejskiej gospodarki. Stary Kontynent przez lata budował model oparty na wysokich standardach społecznych, jednocześnie stopniowo oddając część produkcji przemysłowej innym regionom świata. Dziś próbuje odzyskać utracone kompetencje, nie rezygnując z tego, co uważa za fundament swojej tożsamości.

Jest to zadanie trudniejsze niż sama deregulacja. Prawdziwa stawka gry nie dotyczy też wyłącznie wzrostu gospodarczego. Chodzi o odpowiedź na pytanie, czy Europa pozostanie miejscem dobrobytu i będzie skutecznie konkurować z innymi światowymi potęgami. Pocieszające jest to, że karty nie zostały jeszcze w pełni rozdane.

W debacie „Wojna o przemysł. Czy Europa dogoni liderów?” podczas Polskiego Kongresu Gospodarczego wzięli udział: Michał Jaros, wiceminister rozwoju i technologii; Can Kuterdem, prezes zarządu i dyrektor zarządzający Philip Morris Polska; Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag; Przemysław Ciszak, dyrektor generalny, Ministerstwo Aktywów Państwowych; Jacek Leonkiewicz, prezes TDJ. Dyskusję prowadził Grzegorz Nawacki, redaktor naczelny portalu XYZ.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się

Najpopularniejsze w BUSINESS INSIDER

Materiał promocyjny

Przeniesienie bankowości detalicznej Citi Handlowy do VeloBanku w weekend 12-14 czerwca

dzisiaj 14:05 Materiał promocyjny

Dekpol Deweloper rozpoczyna realizację nadmorskiego projektu w duchu biofilii

dzisiaj 12:09 Biznes

VeloBank przejmuje klientów detalicznych Citi Handlowego. To nowy początek

dzisiaj 10:31 Anna Korólczyk-Lewandowska Tylko u nas Biznes

Obudzisz się i będziesz klientem VeloBanku. Prezes zdradza kluczową datę [WYWIAD]

dzisiaj 06:18 Bartek Godusławski Biznes

Modny sposób na łatwy zarobek. Samozwańczy eksperci łowią klientów

wczoraj 07:24 Emily Stewart Biznes

Ujawniamy kulisy budowy elektrowni atomowej. Oto punkty sporne

sobota 19:10 Sonia Sobczyk-Grygiel Biznes

Eksplozja rakiety Jeffa Bezosa komplikuje plany Amazona. SpaceX umacnia pozycję

sobota 13:54 Anna Korólczyk-Lewandowska Biznes

SpaceX dostaje 4,16 mld dol. Nowe satelity mają zmienić obronę USA do 2028 r.

sobota 11:09 Anna Korólczyk-Lewandowska Biznes

Nowa era dla AMIC Polska. Przejęcie Petro Mazowsze otwiera rynek hurtowy

sobota 09:00 Anna Korólczyk-Lewandowska Biznes

Gołębiewski w Pobierowie szykuje otwarcie. Kontrole wciąż trwają, decyzji brak

piątek 15:06 Anna Korólczyk-Lewandowska Materiał promocyjny

ERP nie tylko dla gigantów. Dziś decyduje o tym, kto potrafi skalować biznes

piątek 14:49 Materiał promocyjny

Nowocześni księgowi pracują z AI. Podsumowanie Kongresu Biur Rachunkowych Comarch

piątek 14:19 Comarch Materiał promocyjny

Coraz więcej produktów spożywczych w opakowaniach on-the-go. Konsumenci wybierają je dla wygody

piątek 11:13 Materiał promocyjny

Łódź jako comeback city: relacja z City Climate Summit 2026

piątek 11:05 Materiał promocyjny

AI, cyfrowe bliźniaki sieci i światłowody wykrywające zagrożenia. Tak innowacje zmieniają telekomy

piątek 09:48 Materiał promocyjny

Polacy muszą nauczyć się inwestować

czwartek 17:04 Biznes

Cena za pokój w "polskim Dubaju" to nie wszystko. Niektórych czekają dodatkowe wydatki

czwartek 17:03 Beata Michalik Materiał promocyjny

Sprawna obsługa pacjenta priorytetem – fizjoterapeuci coraz częściej wybierają płatności cyfrowe

czwartek 15:34 Materiał promocyjny

Premiera serii Xiaomi 17T w Polsce. Mistrzowski teleobiektyw z bateriami o rekordowej pojemności 7000 mAh

czwartek 15:01 Materiał promocyjny

Wojna hybrydowa trwa. Polacy muszą stać się bardziej odporni

czwartek 12:15 Materiał promocyjny

Jedna opłata zamiast wielu decyzji. Tak zmienia się finansowanie auta w Polsce

czwartek 11:00 Materiał promocyjny

„Chcemy być najlepsi na świecie, nie tylko w Polsce”. Comarch ERP stawia na AI i globalną ekspansję

czwartek 08:31 Materiał promocyjny

Polska huta jako europejska tarcza. Jak produkujemy połowę unijnej miedzi i srebro dla świata

czwartek 08:00 Biznes

Z prostego problemu stworzyli biznes wart miliony. Wszystko zaczęło się w Revolucie

środa 15:10 Paweł Rusak Materiał promocyjny

Dyrektor Generalny na Polskę i Ukrainę w Haleon: chcemy pomóc naszym klientom

środa 14:47 Materiał promocyjny

Nowa rola Europy w niestabilnym świecie – podsumowanie XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego

środa 13:20 Biznes

Walka o ziemię z KOWR robi się brutalna. Miejscowi są bez szans?

środa 11:09 Paweł Rusak Materiał promocyjny

Baltica 2 wchodzi w fazę budowy na morzu

środa 10:14 Materiał promocyjny

Baltica 2 wchodzi w fazę budowy na morzu. Co ten milestone oznacza dla polskiej energetyki?

środa 10:00 Biznes

Kontrowersyjna akcja marketingowa Starbucksa. Klienci tłuką kubki z logo sieci kawiarni

wtorek 18:14 Patrycja Klimek Biznes

"Walizka Inpostu" dostępna w aplikacji. Na liście siedem państw

wtorek 16:54 Patrycja Klimek Biznes

W wieku 22 lat zarobił pierwszy milion. Zaczynał od "czyszczenia kości"

wtorek 14:49 Gonne Garling Materiał promocyjny

Pięć luksusowych salonów W.KRUK przy Trakcie Królewskim – marka otworzyła dwa nowe butiki na Pl. Trzech Krzyży

wtorek 14:24 Materiał promocyjny

Najlepsze narzędzia e-commerce w Polsce 2026

wtorek 14:00 Materiał promocyjny

Za 20-30 lat emerytury będą niższe niż dziś. Jak się na to przygotować?

wtorek 13:50 Materiał promocyjny

Emerytura? To temat na później

wtorek 13:24 Materiał promocyjny

Przedstawicielka McDonald's: różnorodność jest tym, kto siedzi przy stole

wtorek 11:51 Tylko u nas Biznes

Sygnalista, nowa fundacja i projekt Overlord. Kulisy planów wrogiego przejęcia imperium Solorzów

wtorek 10:43 Bartek Godusławski Biznes

Upadek jednej z firm najbogatszego Polaka. Mówili, że "nic złego się nie dzieje"

wtorek 08:41 Beata Michalik Biznes

Jak Polacy budują majątek? Rusza nowa edycja badania "Portret finansowy Polaków"

25.05.2026 Materiał promocyjny

Coraz więcej menedżerów myśli o zmianie. Nie wszyscy chcą już awansu

25.05.2026 Biznes

Kryzys w polskim transporcie pogłębia się. Przewoźnicy tną floty i akceptują straty

25.05.2026 Filip Madejski Materiał promocyjny

ERKADO świętuje 50-lecie działalności – pół wieku rozwoju, innowacji i budowania pozycji lidera branży drzwiowej

25.05.2026 Materiał promocyjny

Mniej cukru, więcej składników odżywczych. Danone ogłasza swoje zobowiązania

25.05.2026 Materiał promocyjny

Od dronów i satelitów po globalny kapitał. Zobacz, dlaczego strefa Polska Przyszłości była tak chętnie odwiedzanym miejscem na Impact

22.05.2026 Biznes

Andrzej Domański o sporze we Lwowie. „Jest wola rozwiązania problemu”

22.05.2026 Zuzanna Staszewska-Jedynasty Materiał promocyjny

Przebudowa świata trwa. Piotr Matczuk o nowym modelu wzrostu i globalnych ambicjach Polski

22.05.2026 Materiał promocyjny

Lisek.App to już nie tylko zakupy spożywcze. Rusza Lisek Bazaar

22.05.2026