Pod koniec 2025 r. zobowiązania publicznych placówek medycznych wynosiły 34 mld zł. Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt przepisów, który miał stanowić podstawę dla instrumentu pożyczkowego BGK dla zadłużonych lecznic. Do 2035 r. kosztowałby on łącznie do 10 mld zł. Projekt został jednak wycofany z zespołu ds. programowania prac rządu.
Zadłużenie publicznych szpitali wzrasta
Dominika Pietrzyk
Propozycja zmian w ustawie o działalności leczniczej, umożliwiająca wprowadzenie preferencyjnych pożyczek dla zadłużonych szpitali, miała zostać uwzględniona w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Ministerstwo Zdrowia zakładało, że projekt zostanie rozpatrzony na posiedzeniu zespołu ds. programowania prac rządu 2 czerwca. Jednakże, jak wynika z pisma, do którego dotarła „Rzeczpospolita”, wniosek minister zdrowia w tej sprawie został wycofany. W tle sporu o przepisy dla zadłużonych szpitali znajduje się nierozstrzygnięty od ponad roku konflikt między ministerstwem zdrowia a resortem finansów dotyczący środków na ochronę zdrowia.
Reklama Reklama
Narastające zadłużenie publicznych placówek ochrony zdrowia
Według danych Ministerstwa Zdrowia, na koniec 2025 r. 298 publicznych szpitali, co stanowi ponad połowę wszystkich placówek (53 proc.), borykało się z zobowiązaniami wymagalnymi, czyli tymi, których termin płatności już upłynął. Całkowite zadłużenie wszystkich publicznych jednostek w Polsce wynosiło 34 mld zł, z czego około 5 mld zł to zobowiązania wymagalne. Z kolei długi Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej (SP ZOZ) w pierwszym kwartale 2026 r. osiągnęły poziom 30,2 mld zł, w tym 5 mld zł zobowiązań wymagalnych. Pod koniec 2025 r. wartości te wynosiły odpowiednio 28,4 mld zł oraz 4,2 mld zł.
Nabór wniosków o dofinansowanie dla szpitali, które chcą się połączyć, ma ruszyć latem. Nowy mechanizm nie rozwiązuje jednak problemu zadłużenia, c…
Problem zadłużenia pogłębia się, a szpitale oczekują inicjatywy ze strony ministerstwa zdrowia w celu jego rozwiązania. Pomysł na instrument finansowy dla najbardziej zadłużonych placówek medycznych pojawił się rok temu w kontekście prac nad ustawą dotyczącą tzw. reformy szpitali, jednak nie został wówczas uwzględniony w przepisach. Negocjacje między ministerstwem zdrowia a resortem finansów w tej sprawie trwają od tamtego czasu. Kluczowym założeniem jest wprowadzenie preferencyjnych pożyczek dla zadłużonych szpitali publicznych, które będą realizować plany restrukturyzacyjne zatwierdzone w oparciu o specjalny plan naprawczy, a zarządzaniem całym procesem miałby się zająć Bank Gospodarstwa Krajowego.
„Rzeczpospolita” uzyskała dostęp do projektu rozwiązań opracowanego przez ministerstwo zdrowia. Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji, BGK miałby udzielać pożyczek „w celu podniesienia efektywności ekonomicznej podmiotów leczniczych”. Środki te mogłyby być wykorzystane na realizację programów naprawczych, cele inwestycyjne, bieżącą działalność operacyjną lub spłatę istniejących kredytów i pożyczek. Z tego rodzaju wsparcia mogłyby skorzystać publiczne szpitale, w tym SP ZOZ-y, instytuty badawcze oraz spółki kapitałowe, w których podmiot publiczny posiada co najmniej 51 proc. udziałów.
Od 1 kwietnia szpital powiatowy w Skarżysku-Kamiennej nie ma podpisanej umowy z wodociągami. Na razie miasto nie zakręci lecznicy kurków, ale wyższ…
10 mld zł na pożyczki do 2035 roku
Projekt ustawy przewidywał, że środki na stworzenie takiego mechanizmu pochodziłyby z jednej z rezerw celowych, które nie są wliczane do publicznych nakładów na ochronę zdrowia zgodnie z ustawą budżetową. Pieniądze te miały zostać uruchomione w bieżącym roku przez ministra finansów, na wniosek ministra zdrowia. Początkowa kwota wynosiła 1 mld zł. W kolejnych latach (2027–2035) w budżecie państwa tworzona byłaby rezerwa celowa, niezaliczana do publicznych nakładów na ochronę zdrowia, o wartości od 0,5 mld zł do 1 mld zł rocznie, przeznaczona na finansowanie tego instrumentu finansowego. Łącznie oznaczałoby to od 5,5 do 10 mld zł na pomoc w oddłużaniu publicznych szpitali w perspektywie dekady. Dysponowanie tymi środkami powierzono by ministrowi zdrowia, a zasady udzielania pożyczek podmiotom leczniczym określałaby umowa zawarta między ministrem zdrowia i ministrem finansów z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.
Resort zdrowia podkreśla, że alternatywą dla pożyczek z BGK jest zaciąganie przez szpitale zobowiązań w tzw. parabankach, ponieważ niska zdolność kredytowa placówek utrudnia im pozyskiwanie finansowania z innych źródeł. Obecnie szpitale powiatowe już napotykają trudności z regulowaniem długów w tego typu instytucjach.
Na koniec 2025 r. suma zobowiązań wymagalnych oraz ogólnych zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek publicznych szpitali wyniosła 13,7 mld zł. Zaplanowane na dziesięć lat 10 mld zł pokryłoby trzy czwarte tych zobowiązań. Na chwilę obecną jednak taka pomoc nie zostanie udzielona, ponieważ projekt nie jest przedmiotem prac rządu, a Ocena Skutków Regulacji jest dokumentem „nieaktualnym” – jak zaznaczono w piśmie.