FIFA, niegdyś postrzegana jedynie jako ciało zarządzające globalną piłką nożną, coraz częściej funkcjonuje jako aktor na scenie polityczno-biznesowej. Kulisy działania tej organizacji odsłania Abdullah Ibhais, były menedżer ds. mediów podczas przygotowań do mistrzostw świata w Katarze w 2022 roku.
Ibhais, odgrywający znaczącą rolę w pracach przygotowawczych do katarskiego mundialu, został zatrzymany i skazany na trzy lata pozbawienia wolności za ujawnienie informacji o nieludzkim traktowaniu zagranicznych robotników budujących infrastrukturę turniejową. Jak sam zaznaczył, został zmuszony do przyznania się do winy, a organizacje ochrony praw człowieka uznały jego przypadek za odwet ze strony władz Kataru wobec sygnalisty. FIFA nie zareagowała w tej sprawie.
Według Ibhaisa, najbardziej wyraźnym dowodem politycznych ambicji FIFA są działania jej prezydenta, Gianniego Infantino. Jako przykład podał powołanie w listopadzie 2025 roku Pokojowej Nagrody FIFA i wręczenie jej miesiąc później Donaldowi Trumpowi, co nastąpiło niedługo po tym, jak amerykański prezydent po raz kolejny nie otrzymał Pokojowej Nagrody Nobla.
Polityka i finanse w tle sportu
Ibhais podkreślił, że zaangażowanie Infantino nie wynika jedynie z jego osobistych dążeń, ale odzwierciedla szerszy sposób funkcjonowania FIFA. Organizacja oficjalnie deklaruje niezależność sportu od sfery polityki, jednak w rzeczywistości buduje swoją pozycję poprzez sieć powiązań z państwami, przywódcami i potężnym biznesem. W tym kontekście mistrzostwa świata stają się nie tylko zawodami sportowymi, ale również instrumentem budowania prestiżu, wpływu i międzynarodowego uznania dla krajów starających się o ich organizację.
— FIFA zrozumiała wartość swojego produktu. Zrozumiała siłę piłki nożnej. Niestety, uświadomiła sobie także, czym dysponuje, i postanowiła to wykorzystać, ignorując zasady etyki, uczciwości, równości i przejrzystości — stwierdził Ibhais, oceniając, że w ten sposób federacja urosła do rangi jednego z kluczowych graczy politycznych na świecie.
Ibhais zaznaczył, że wybór gospodarzy wielkich imprez piłkarskich od lat opiera się na wpływach politycznych i potencjalnych korzyściach finansowych, a nie na przejrzystych kryteriach. Jego zdaniem system wyboru nie jest transparentny i nie bazuje na uczciwym, poufnym głosowaniu. Według niego, działacze FIFA priorytetowo traktują wpływy polityczne i zyski, niezależnie od ich pochodzenia.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Tadeusz Białek, prezes ZBP: Tak banki zareagują na sankcję kredytu darmowego
Rola sponsorów i krajowych federacji
Były menedżer ds. mediów zwrócił uwagę, że system stworzony przez FIFA obejmuje nie tylko samą federację, ale również sponsorów, stacje telewizyjne oraz narodowe związki piłki nożnej. Wszyscy oni czerpią korzyści z globalnej publiczności mundialu, jednocześnie pozostając zależni od organizacji, która kontroluje dostęp do rynku piłkarskiego. Ibhais stwierdził, że sponsorzy i krajowe federacje niechętnie krytykują FIFA, ponieważ sami korzystają z tego systemu i stanowią jego integralną część.
Pozycja mediów i kibiców
W sytuacji, gdy ani sponsorzy, ani narodowe federacje piłkarskie nie kwapią się do otwartego mówienia o nieetycznych praktykach FIFA czy jej zaangażowaniu politycznym, Ibhais uznał, że to niezależne media i aktywiści powinni informować kibiców o mechanizmach stojących za organizacją mundialu. Jego zdaniem fani piłki nożnej, którzy będą śledzić rozpoczynający się turniej w Meksyku, Kanadzie i USA, nie muszą rezygnować z oglądania meczów, ale powinni zachować krytyczny dystans wobec mistrzostw świata i pamiętać, że uczestniczą nie tylko w widowisku sportowym, ale również w produkcie FIFA, na którym zarabiają politycy, sponsorzy i nadawcy.
Ibhais zaapelował, aby kibice nie bojkotowali piłki nożnej, ale pamiętali, że mundial nie jest warunkiem istnienia futbolu. Zwrócił uwagę, że warto zadawać pytania o to, kto czerpie korzyści z organizacji turnieju, kto ponosi jego koszty oraz czy globalna rozrywka może być oddzielona od warunków, w jakich powstaje, i motywacji, które za nią stoją.
Kontrowersje wokół Pokojowej Nagrody FIFA
Pod koniec 2025 roku organizacja FairSquare, zajmująca się ochroną praw człowieka, złożyła oficjalną skargę do Komisji Etyki FIFA przeciwko Gianniemu Infantino. Zarzucono mu naruszenie zasady neutralności politycznej federacji po przyznaniu Donaldowi Trumpowi pierwszej Pokojowej Nagrody FIFA. Kilka dni przed rozpoczęciem tegorocznych mistrzostw norweska federacja piłkarska (NFF) poparła skargę FairSquare. Prezeska NFF, Lise Klaveness, zażądała zbadania, czy prezydent FIFA, przyznając nowo ustanowione wyróżnienie, nie złamał statutów organizacji.