Amerykańscy badacze stworzyli eksperymentalny preparat szczepionkowy, który w testach na myszach wykazał skuteczność w ochronie przed fentanylem i jego syntetycznymi analogami – w tym nowymi substancjami psychoaktywnymi pojawiającymi się na nielegalnym rynku. Preparat ten pozwala układowi immunologicznemu nauczyć się identyfikować całą rodzinę związków fentanylowych jednocześnie, zamiast skupiać się na jednym konkretnym komponencie. Wyniki tych badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Journal of Medicinal Chemistry”.
Fentanyl i pochodne tej substancji są przyczyną śmierci dziesiątek tysięcy osób w Stanach Zjednoczonych każdego roku, a problem pogłębia się w związku z ciągłym pojawianiem się nowych wersji narkotyku na nielegalnym rynku
PAP, oprac. Jakub Mikulski
Autorzy publikacji zwrócili uwagę na fakt, że fentanyl i jego pochodne są odpowiedzialne za dziesiątki tysięcy zgonów rocznie w samych Stanach Zjednoczonych. Ten opioid charakteryzuje się znacznie większą mocą niż morfina, a jego przedawkowanie może prowadzić do zatrzymania oddechu i śmierci.
Reklama Reklama
Od kilku lat naukowcy pracują nad opracowaniem szczepionek, które stymulowałyby układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, wiążących fentanyl we krwi i tym samym zapobiegających jego dotarciu do mózgu. Niemniej jednak, żadna tego typu szczepionka nie uzyskała dotąd zgody na stosowanie, a większość projektów jest na etapie badań przedklinicznych lub wczesnych faz badań klinicznych.
Eksperymentalna szczepionka przeciwko fentanylowi. Obiecujące rezultaty
Jednym z kluczowych wyzwań jest specyficzność istniejących preparatów. Oznacza to, że działają one na konkretną substancję, na przykład wyłącznie na fentanyl lub jedną z jego konkretnych pochodnych. Jednakże, jak zaznaczyli badacze, na rynku nieustannie pojawiają się nowe syntetyczne narkotyki z tej grupy.
Czy mamy do czynienia z epidemią spektrum autyzmu i ADHD, czy raczej z rewolucją w diagnostyce? Duże badanie genetyczne z Danii dostarcza argumentó…
Naukowcy z Scripps Research Institute (USA) podjęli próbę stworzenia szczepionki, która omijałaby to ograniczenie, działając na całą kategorię substancji fentanylowych. W tym celu wykorzystali zmodyfikowaną cząsteczkę, której struktura różniła się od klasycznego fentanylu, ale zachowała pewne jego cechy chemiczne. Połączyli ją z białkiem nośnikowym, tworząc składnik szczepionki.
Podany myszom w czterech dawkach, gotowy preparat spowodował u zwierząt produkcję przeciwciał, które były zdolne do wiązania nie tylko fentanylu, ale również kilku jego pochodnych, w tym karfentanylu, acetylfentanylu i furanylfentanylu. Co istotne, przeciwciała te nie wchodziły w reakcję z opioidami stosowanymi w medycynie, takimi jak morfina czy oksykodon.
Czy szczepionka może zaradzić epidemii fentanylu? Znakomite wyniki badań
Po ośmiu tygodniach od podania, u zaszczepionych gryzoni nie zaobserwowano silnych zaburzeń oddychania, które zazwyczaj występują po podaniu dużych dawek fentanylu. Dodatkowe analizy wykazały, że ilość fentanylu docierającego do mózgu w tej grupie była o około 70% niższa w porównaniu do grupy kontrolnej myszy.
Wielka Brytania zmaga się z niebezpiecznym wzrostem liczby zachorowań na odrę. Brytyjska Agencja Bezpieczeństwa Zdrowia (UKHSA) potwierdziła śmierć…
– Nasze badanie dowodzi, że nie musimy ścigać każdego nowego narkotyku pojawiającego się na rynku. Ucząc układ odpornościowy rozpoznawania całej grupy związków fentanylowych, zamiast pojedynczych struktur, możemy wyprzedzić producentów i dystrybutorów tych nielegalnych substancji – wyjaśnił główny autor publikacji, prof. Kim Janda.
Autorzy zaznaczyli, że konieczne są dalsze badania kliniczne oceniające bezpieczeństwo i skuteczność szczepionki u ludzi. Wyrazili nadzieję, że w przyszłości podobne rozwiązanie mogłoby znaleźć zastosowanie w programach terapeutycznych dla osób uzależnionych lub w ochronie osób szczególnie narażonych na kontakt z fentanylem.