Gospodarka Polski w obliczu starzejącego się społeczeństwa. Specjaliści biją na alarm

Postępujące zmiany demograficzne stają się jednym z kluczowych czynników kształtujących otoczenie gospodarcze. Starzejące się społeczeństwo, przetasowania w strukturze wiekowej oraz ewoluujące potrzeby konsumentów wymuszają na sektorze finansowym poszukiwanie innowacyjnych modeli działania, zwiększonej elastyczności oraz zdolności do błyskawicznego dostosowywania oferty do zmieniających się realiów — takie wnioski płynęły z debaty „O odporności gospodarki i społeczeństwa… gdy coraz mniej dzieci”, która odbyła się w ramach Europejskiego Kongresu Finansowego.

Demografia jest wskazywana wprost jako główne ryzyko, z którym zmaga się i będzie zmuszona zmierzyć polska gospodarka. — Fakt, że borykamy się ze spadkiem liczby ludności, nie jest niczym nowym. Należy jednak mieć świadomość, że ten trend będzie się znacząco pogłębiał — zaznaczała w swoim wystąpieniu poprzedzającym dyskusję Marta Petka-Zagajewska, dyrektor Biura Analiz Makroekonomicznych w PKO Banku Polskim.

Prognozuje się, że w roku 2050 populacja Polski zmniejszy się o 2,5 miliona dzieci w porównaniu do roku 2020, osób w wieku produkcyjnym będzie o ponad 5 milionów mniej, a liczba seniorów wzrośnie o 3 miliony. — Są to dane mające istotne znaczenie dla przedsiębiorstw. Obrazują one, jakie towary i usługi będą potrzebne w przyszłości — zauważyła Marta Petka-Zagajewska. Stanowi to również wyzwanie dla sektora bankowego. — Spadnie zapotrzebowanie na kredyty, natomiast wzrośnie potrzeba usług z zakresu zarządzania majątkiem — dodała ekspertka.

Zmiany demograficzne wpłyną na rynek pracy. — Czy sztuczna inteligencja okaże się ratunkiem na niedobór kadr? Z pewnością nieprędko. Polska znajduje się w ogonie Unii Europejskiej pod względem wdrażania sztucznej inteligencji. AI zwiększy wydajność, ale nie zastąpi ludzi — podkreśliła Marta Petka-Zagajewska.

Inne aspiracje, inne potrzeby

Podczas debaty Katarzyna Sekścińska z Katedry Psychologii Biznesu i Innowacji Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego zwróciła uwagę na znaczącą przemianę psychologiczną osób starszych. — Kiedyś obawialiśmy się wykluczenia cyfrowego wśród seniorów. W perspektywie kilkunastu lat wśród osób starszych będą ci, którzy całe swoje dorosłe życie spędzili z klawiaturą w ręku. Zmienia się również podejście. Kiedyś z utęsknieniem spoglądaliśmy na niemieckich emerytów podróżujących po świecie. Dzisiaj możemy robić to samo — stwierdziła Katarzyna Sekścińska.

Podkreśliła, że zmienia się również wizerunek seniorów — nie są to już osoby o lasce i w grubych okularach. Co więcej, wizerunek ten będzie nadal ewoluował, ponieważ coraz większą popularność zdobywają zabiegi medycyny estetycznej.

Zmiany demograficzne, jak zaznaczyła, oznaczają przemiany w kontekście doświadczeń konsumenckich. — Pokolenie, które za 20-30 lat będzie liczyło się jako seniorzy, wychowało się w erze powszechnego dostępu do wszystkiego. Zmieniła się definicja bezpieczeństwa i wolności. Dla dzisiejszych „silversów” kluczowe jest posiadanie dachu nad głową i zabezpieczenia finansowego. Natomiast dla młodych ludzi wolność to możliwość globalnych podróży — zauważyła ekspertka.

Zmiany w sektorze finansowym

Rafał Madej, prezes zarządu PKO TFI, podkreślił, że demografia nie wywołuje nagłych wstrząsów, lecz kształtuje całą rzeczywistość w długim okresie. Jego zdaniem, warto obserwować zjawiska zachodzące w innych krajach, gdzie innowacyjność jest postrzegana jako antidotum na zmiany demograficzne. — Sektor finansowy będzie musiał zrozumieć, że wkracza na nowe tory rozwoju. Banki powinny dostosowywać swoją ofertę do zmieniającej się struktury klientów pod względem demograficznym. Branża finansowa powinna wykształcić i pielęgnować odporność, rozumianą jako zdolność do adaptacji w szybko ewoluującym otoczeniu. Kluczowe nie jest pytanie, w którą stronę będzie podążał rynek, lecz w jaki sposób będziemy go kształtować, rozumiejąc nowe trendy — zaznaczył.

Podkreślił, że znaczącym wyzwaniem będzie transfer międzypokoleniowy aktywów. — Dane wskazują, że jedynie 30 proc. przekazów do drugiego pokolenia kończy się sukcesem, a do trzeciego pokolenia, choć na razie mamy zbyt małą próbę badawczą, odsetek ten wynosi zaledwie 6 proc. Przed bankami otwiera się szansa na wsparcie klientów w procesie sukcesji — stwierdził.

Dyskusję podsumował Michał Sobolewski, wiceprezes zarządu PKO Banku Polskiego nadzorujący Obszar Administracji. Zwrócił uwagę na panujący w Polsce pesymizm, mimo iż istnieją powody do zadowolenia, takie jak rozwój gospodarczy i awans kraju w międzynarodowych rankingach. — Potrzebujemy odwagi, aby dynamicznie się rozwijać i stawić czoła wyzwaniom. Niezbędna jest również współpraca w celu wypracowania optymalnych rozwiązań — dodał.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Materiał komercyjny na zlecenie marki Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się