Zakup drogiego zegarka, biżuterii czy dzieła sztuki wkrótce przestanie być anonimowy. Od 10 lipca 2027 r. na terenie całej Unii Europejskiej wejdą w życie nowe regulacje AMLR dotyczące zwalczania prania brudnych pieniędzy. Dla kupujących oznacza to konieczność przedstawienia danych podczas transakcji przekraczających określone progi, a dla sprzedających – obowiązek sprawdzenia tożsamości nabywcy.
Unijne rozporządzenie AMLR rozszerzy obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy nie tylko na instytucje finansowe, ale także na podmioty, które dotąd rzadziej kojarzono z procedurami zgodności, takie jak dostawcy usług kryptoaktywów, platformy finansowania społecznościowego, instytucje pożyczkowe spoza sektora bankowego oraz sprzedawcy dóbr luksusowych, między innymi zegarków, biżuterii i dzieł sztuki. Dla wielu z tych firm będzie to oznaczało konieczność szerszego niż dotąd wdrożenia procesów identyfikacji klienta, weryfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz oceny ryzyka transakcji.
Zakupy powyżej 10 tys. euro pod obserwacją
Kluczowym elementem nowych przepisów będzie wymóg stosowania procedury Customer Due Diligence, czyli badania klienta i rzeczywistego beneficjenta transakcji. Nowe wymogi obejmą każdą transakcję o wartości co najmniej 10 tys. euro.
– W przypadku sprzedawców dóbr luksusowych na terenie całej Unii Europejskiej, ten obowiązek będzie dotyczył każdej transakcji o wartości co najmniej 10 000 euro. I to niezależnie od metody płatności. Przelew bankowy nie zwalnia już z weryfikacji – podkreśla Mateusz Pniewski, CEO i współzałożyciel TransactionLink.
Przy obecnym kursie (stan na dzień 9 czerwca) będzie to kwota około 42 388 zł. Oznacza to, że przy zakupie droższego towaru sprzedawca będzie zobowiązany do ustalenia tożsamości klienta, a sam nabywca nie będzie już mógł pozostać anonimowy.
Dla płatności gotówkowych próg będzie jeszcze niższy
Nowe regulacje przewidują bardziej rygorystyczne podejście do płatności w gotówce. W takim przypadku próg uruchamiający uproszczoną procedurę weryfikacyjną będzie niższy.
– Co ciekawe – dla transakcji gotówkowych próg jest jeszcze niższy: uproszczone CDD jest wymagane już od transakcji w kwocie 3000 euro. W praktyce oznacza to konieczność identyfikacji klienta, weryfikacji jego tożsamości oraz ustalenia, czy nie reprezentuje innego, ukrytego beneficjenta rzeczywistego – dodaje Pniewski.
UE dąży do zamknięcia luk wykorzystywanych przez przestępców
Celem nowych przepisów jest ujednolicenie standardów przeciwdziałania praniu pieniędzy w całej Unii Europejskiej. Do tej pory rozbieżności między państwami członkowskimi, zarówno w zakresie progów, jak i standardów kontroli, tworzyły luki, które mogły być wykorzystywane do legalizowania środków pochodzących z przestępstw.
Nowe przepisy mają na celu ograniczenie tego problemu. Zamiast różnych zasad obowiązujących w poszczególnych krajach, ma powstać jeden wspólny model stosowany w całej Wspólnocie. W praktyce ma to oznaczać, że podobne transakcje będą oceniane według tych samych zasad, niezależnie od tego, czy są realizowane w Polsce, Niemczech czy Portugalii.
Znacząca zmiana organizacyjna dla części firm
Nowe obowiązki oznaczają nie tylko zmianę dla klientów, ale także dodatkową pracę po stronie firm. Wiele podmiotów spoza sektora finansowego będzie musiało stworzyć lub rozbudować procesy weryfikacji klienta, procedury wewnętrzne i narzędzia do oceny ryzyka.
– Przez lata zgodność (compliance) kojarzono wyłącznie z żmudnymi procedurami w bankach i innych instytucjach finansowych. To się zaraz zmieni. Branże, które dotychczas w ograniczonym zakresie budowały procesy KYB i wybiórczo stosowały te wymogi w praktyce, mają rok na wdrożenie wymogów, które instytucje finansowe tworzyły przez dekadę – ocenia Mateusz Pniewski.
Jak dodaje, wdrożenie nowych reguł może być dla części firm sporym wyzwaniem organizacyjnym, zwłaszcza jeśli do tej pory nie miały doświadczenia z rozbudowanymi obowiązkami AML.
Oprac. DF