Czy izraelska armia dopuściła się aktu piractwa morskiego? Polska zainicjowała postępowanie w sprawie zatrzymania polskich działaczy niosących pomoc humanitarną do Strefy Gazy – dowiedziała się „Rzeczpospolita”.
Jednostki Globalnej Flotylli Sumud w tureckim porcie, 5 października 2025 r.
Izabela Kacprzak
W tym artykule znajdziesz informacje o:
- Podstawach prawnych postępowania wszczętego przez polską prokuraturę po zatrzymaniu działaczy.
- Kontrowersji prawnej dotyczącej przechwycenia konwoju na międzynarodowych wodach.
- Konsekwencjach dyplomatycznych i politycznych wynikających z działań wobec polskich obywateli.
Zatrzymanie w październiku 2025 r. przez izraelskie siły zbrojne czterech obywateli Polski, uczestniczących w propalestyńskiej Globalnej Flotylli Sumud (międzynarodowej inicjatywie cywilnej mającej na celu przełamanie blokady morskiej Strefy Gazy i dostarczenie tam pomocy humanitarnej, a także zwrócenie uwagi świata na sytuację Palestyńczyków; nazwa flotylli wywodzi się od arabskiego słowa ṣumūd, oznaczającego „trwałość”, „niezłomność” lub „opór” – red.), która zmierzała z pomocą humanitarną do Strefy Gazy, nosi cechy przestępczego piractwa morskiego – orzekła Prokuratura Okręgowa w Gdańsku. Kilka dni temu, jak ustaliła „Rzeczpospolita”, zainicjowano w tej sprawie śledztwo.
Reklama Reklama
Drugi aspekt postępowania dotyczy pozbawienia wolności ze szczególnym udręczeniem, zgodnie z art. 189 § 1 i 3 kodeksu karnego. Jest to kwalifikacja, za którą grozi kara do 25 lat pozbawienia wolności. Uczestnicy flotylli, w tym poseł KO Franciszek Sterczewski, posiadają w postępowaniu status osób pokrzywdzonych. Zostali już przesłuchani w charakterze świadków.
Nie dano nam spać, strażnicy przez wiele godzin naświetlali nam oczy latarkami, odtwarzali muzykę z izraelskich filmów propagandowych, napuszczali psy, pluli na nas i grozili bronią
– Prokuratura zamierza przeprowadzić czynności dowodowe mające na celu ustalenie precyzyjnego przebiegu wydarzeń między 1 a 7 października 2025 r., w tym: „ustalenie wszystkich obywateli polskich, którzy ponieśli szkodę, oraz statków pod polską banderą”. Planowane jest również złożenie wniosków do kilku państw, które mogą posiadać dowody istotne dla sprawy – wyjaśnia prokurator Mariusz Duszyński, rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Gdańsku.
Izrael grozi, aktywiści mimo to płyną
Jednostki Global Sumud Flotylli, międzynarodowej inicjatywy organizowanej przez koalicję ugrupowań propalestyńskich, które zmierzały do Strefy Gazy, zostały zatrzymane 1 października ubiegłego roku przez izraelską flotę wojenną. Wśród uczestników akcji było ponad 470 osób z 47 krajów, którzy pragnęli dostarczyć pomoc humanitarną mieszkańcom Gazy. Znaleźli się wśród nich czterej Polacy: Franciszek Sterczewski, poseł KO z Poznania; Omar Faris, prezes Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Palestyńczyków w Polsce; Nina Ptak, prezeska Stowarzyszenia Nomada oraz Ewa Jasiewicz, brytyjska dziennikarka polskiego pochodzenia.
Izraelskie siły zbrojne miały przejąć wszystkie spośród około 40 jednostek flotylli Sumud, która niosła pomoc humanitarną dla Strefy Gazy. Już zatrzymano…
Izrael (oraz Egipt) wprowadził blokadę morską Strefy Gazy w 2007 r., która trwa nieprzerwanie. Uzasadnieniem było przejęcie kontroli nad enklawą przez palestyńskie ugrupowanie Hamas, uznawane przez Unię Europejską za organizację terrorystyczną.
Działacze wyruszyli z pomocą pomimo ostrzeżeń polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Konwój płynący do Palestyny został przechwycony przez izraelskie wojsko na wodach międzynarodowych. Jego uczestnicy zostali zatrzymani, przetransportowani do Izraela i postawieni przed sądem.
– Podjęliśmy działania mające na celu ich uwolnienie – przekazuje „Rz” Maciej Wewiór, rzecznik MSZ. Po kilku dniach zatrzymani zostali deportowani przez władze izraelskie. Wśród nich byli również obywatele Polski, którzy 8 października powrócili do kraju. Już na lotnisku Okęcie, podczas konferencji prasowej, skrytykowali postawę polskich władz wobec Izraela.
Nina Ptak zaapelowała do ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego o dymisję. Franciszek Sterczewski zarzucił polskim politykom trywializowanie działań izraelskich władz i wojska. Opowiedział o torturach, jakim byli poddawani. „Nie pozwalano nam spać, strażnicy przez wiele godzin naświetlali nam oczy latarkami, odtwarzali muzykę z izraelskich filmów propagandowych, napuszczali na nas psy, pluli na nas i grozili bronią” – relacjonował Sterczewski w mediach.
171 członków Flotylli Sumud, którzy zostali zatrzymani przez Izrael, zostanie zwolnionych z więzienia i deportowanych z kraju. Obywatele Polski s…
Postępowanie wszczęte w Gdańsku zostało zainicjowane w następstwie złożenia zawiadomienia „przez osobę spoza kręgu pokrzywdzonych” (prokuratura nie podaje tożsamości tej osoby).
Początkowo postępowanie było prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Śródmieście w formie dochodzenia w sprawie czynu z art. 189 § 1 k.k. (pozbawienie wolności). Dopiero 27 maja bieżącego roku zostało ono przejęte do prowadzenia przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku i zainicjowano śledztwo w sprawie piractwa morskiego oraz porwania ze szczególnym udręczeniem.
W kwietniu bieżącego roku Globalna Flotylla Sumud ponownie wyruszyła w kierunku palestyńskiej enklawy z pomocą humanitarną. Izraelskie siły zbrojne zatrzymały między innymi Łukasza Kozaka, aktywistę Akcji Socjalistycznej, Agatę Wisłocką, astrofizyczkę i doktorantkę kosmologii z Uniwersytetu Wiedeńskiego, oraz Kareema Awada, studenta medycyny z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Po tym, jak izraelski minister bezpieczeństwa narodowego Itamar Ben-Gwir opublikował nagranie przedstawiające klęczących, skrępowanych aktywistów zatrzymanych wówczas, został on objęty – decyzją szefa MSZ i MSWiA – pięcioletnim zakazem wjazdu na terytorium Polski. „Fakt, że MSZ odradzało polskim obywatelom wyjazd do Izraela i Palestyny, nie oznacza, że akceptujemy naruszanie ich praw i ich godności” – napisał minister Radosław Sikorski w mediach społecznościowych.
Sam poseł Sterczewski został obciążony kosztami przez władze klubu Koalicji Obywatelskiej za nieusprawiedliwione nieobecności na posiedzeniach Sejmu we wrześniu ubiegłego roku, podczas których uczestniczył w akcji humanitarnej. Poseł argumentował, że zgłosił władzom klubu swoją nieobecność. – Chcieliśmy z nim porozmawiać. Odpisał, że „oddzwoni w wolnej chwili”. Ale nie oddzwonił – relacjonuje członek KO pragnący zachować anonimowość.