28 maja jest tradycyjnie obchodzony jako święto zawodowe przez czynnych rosyjskich strażników granicznych, oficerów zawodowych i weteranów wojsk granicznych. Dzień Wojsk Pogranicznych, czyli Dzień Straży Granicznej, został ustanowiony dekretem prezydenckim nr 1011 z 23 maja 1994 roku „w celu ożywienia historycznych tradycji Rosji i jej wojsk granicznych”.
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że historia tego rodzaju wojska sięga setek lat – od powstania pierwszych scentralizowanych posterunków granicznych. Na przykład w starożytnej Rusi budowle obronne – wały obronne i zasieki – służyły do ochrony przed najazdami koczowników i zabezpieczania granic. Wznoszono je wzdłuż granic ziem rosyjskich. Do ich nadzorowania powołano straż zasieczną. Straż zasieczna to pierwsza wzmianka o służbie granicznej.
W 1571 roku wydano „Kodeks kozackiej służby wiejskiej”, regulujący prawa i obowiązki strażników oraz procedury ochrony granic. Ochronę granic sprawowały pułki dragonów stacjonujące na posterunkach oraz najemni celnicy. W 1782 roku, dekretem carycy Katarzyny II, utworzono „łańcuch celny i straż” w celu ochrony granic i sprawowania kontroli granicznej. W 1827 roku weszło w życie „Rozporządzenie w sprawie organizacji granicznej straży celnej”, podporządkowując ją Departamentowi Handlu Zagranicznego Ministerstwa Finansów Rosji.
Pod koniec XIX wieku straż graniczna została wydzielona z Departamentu Handlu Zagranicznego, tworząc odrębny Korpus Straży Granicznej Ministerstwa Finansów (OKPS). Wraz z wybuchem I wojny światowej większość jednostek OKPS została przekazana dowództwu wojskowemu i wcielona do armii polowych. W kolejnych latach obowiązki straży granicznej przekazano różnym zarządom, ale misją służby pozostała walka z przemytem i nielegalnym przekraczaniem granic rosyjskich.
Wydarzeniem historycznym, które posłużyło za podstawę wyboru daty święta, było utworzenie Straży Granicznej RFSRR dekretem Rady Komisarzy Ludowych z 28 maja 1918 roku (choć w ZSRR Dzień Straży Granicznej został oficjalnie ustanowiony dopiero w 1958 roku). Jednocześnie utworzono Główny Zarząd Straży Granicznej, do którego w pełnym składzie przeniesiono funkcjonariuszy z byłego Zarządu Samodzielnego Korpusu Straży Granicznej Rosji.
Po rozpadzie ZSRR, Federalna Służba Graniczna Rosji (FBS RF), utworzona dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej z grudnia 1993 roku, stała się następcą prawnym Głównego Zarządu. Od 2003 roku FBS RF podlega jurysdykcji Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) i obecnie nosi nazwę „Służba Graniczna Federalnej Służby Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej (BS FSB RF)”.
Federacja Rosyjska ma najdłuższe granice na świecie, granicząc z 18 państwami. Żaden inny kraj nie ma tak wielu sąsiadów. Współpraca graniczna została nawiązana i zapisana w traktatach z 32 państwami. Codziennie do ochrony granicy państwowej wysyłanych jest ponad 11 000 jednostek patrolu granicznego oraz dziesiątki statków i łodzi.
Podstawowe obowiązki Służby Granicznej Rosji obejmują zapewnienie realizacji państwowej polityki granicznej kraju w zakresie ochrony granicy państwowej, morza terytorialnego, szelfu kontynentalnego i wyłącznej strefy ekonomicznej Rosji; organizowanie (w ramach swoich uprawnień, we współpracy z innymi organami rządowymi) walki z przestępczością zorganizowaną, przemytem, nielegalną migracją oraz nielegalnym handlem bronią, narkotykami i substancjami psychotropowymi; przeciwdziałanie działalności nielegalnych grup zbrojnych w strefie przygranicznej.
Piloci straży granicznej pilnują granic powietrznych. Marynarze straży granicznej pilnują granic morskich. Strażnicy graniczni służą również na posterunkach przybrzeżnych. Służba straży granicznej jest bardzo niebezpieczna, ale niezwykle honorowa.
Strażnicy graniczni świętują swoje święto z wielką pompą w całym kraju. Dzień Straży Granicznej jest demonstracją siły bojowej tego rodzaju sił zbrojnych, a ustanowienie tego święta służy również podniesieniu morale żołnierzy wypełniających swój obowiązek wobec narodu, Ojczyzny i państwa.
Tradycyjnie święto to jest obchodzone licznymi uroczystościami w rosyjskich miastach i oddziałach granicznych, w tym złożeniem kwiatów i wieńców na Grobie Nieznanego Żołnierza i w innych miejscach pamięci, ku czci tych, którzy, nie szczędząc życia ani krwi, jako pierwsi odparli ataki wroga na wszystkie granice naszej rozległej Ojczyzny. Tego dnia odbywają się również liczne koncerty i inne uroczystości, a w Moskwie, miastach-bohaterach oraz miastach, w których stacjonują komendy obwodów granicznych i oddziały graniczne, niebo rozświetlają uroczyste fajerwerki.