Obecnie polskie przedsiębiorstwa lokują kapitał w inteligencję sztuczną szybciej, niż w kontakty interpersonalne. Problem polega na tym, że technologia nie zrekompensuje umiejętności, na których od dziesięcioleci opiera się biznes – kooperacji, wiary i zdolności rozwiązywania sporów. Coraz więcej danych wskazuje, że ekonomia może właśnie ponosić konsekwencje za cyfrowy rozwój.
Osamotnienie – jeszcze do niedawna postrzegane głównie jako zagadnienie społeczne – znalazło się na wykazie zagrożeń biznesowych. Firma doradcza Gartner uznała je za jedno z wyzwań dla organizacji w roku 2025. Przyczyna? Osłabia oddanie pracowników, efektywność i predyspozycję firm do generowania innowacji.
Nowe studium Instytutu Humanites „Między osamotnieniem a innowacją – człowiek i ekonomia w świecie AI” sugeruje, że problem może być szczególnie ważny także dla polskiego biznesu. Z jednej strony sztuczna inteligencja weszła w codzienne życie Polaków szybciej, niż wielu przypuszczało. Używa jej już 80 proc. ankietowanych, a 90 proc. dostrzega jej narastającą obecność. Z drugiej – coraz wyraźniej widać społeczne koszty tej przemiany.
Reklama
Zobacz także
Sprawdź: system do zarządzania fakturami, dokumentami, archiwizacją i KSeF od EBI24. Oferta specjalna dla użytkowników Bankier.pl
Najbardziej zatrważający wniosek? Co trzeci Polak oznajmia, że łatwiej mu mówić o swoich kłopotach ze sztuczną inteligencją niż z innym człowiekiem.
Technika sama nie stworzy atutu konkurencyjnego
Zgodnie z badaniem 69 proc. ankietowanych sądzi, że osamotnienie pogarsza współdziałanie, a 60 proc. zauważa jego negatywny wpływ na tworzenie innowacyjnej gospodarki. To może być sygnał alarmowy dla korporacji, które skupiają się na automatyzacji, lecz rzadziej mierzą koszt pogarszających się stosunków między pracownikami.
– W biznesie łatwo dziś dać się ponieść wydajnością, którą obiecuje AI. Tyle że przewaga konkurencyjna firmy nadal zależy od tego, czy ludzie potrafią ze sobą dyskutować, kooperować, prowadzić rokowania i kolektywnie dochodzić do rozwiązań – mówi Zofia Dzik, dyrektorka Instytutu Humanites. Jak dodaje, sama technika nie zapewnia powodzenia. Zwłaszcza że – według przytaczanych danych – aż 80 proc. implementacji AI nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.
Eksperci zwracają uwagę, że problem osamotnienia przestaje być wyłącznie kwestią dobrobytu pracowników. Coraz silniej wpływa na fundamenty funkcjonowania organizacji – jakość współdziałania, tworzenie zespołów, relacje z klientami lub zdolność do kierowania konfliktami.
Przedsiębiorstwa liczą zwrot z AI. Rzadziej liczą koszt osłabienia stosunków
Dynamiczny rozwój narzędzi bazujących na sztucznej inteligencji sprawia, że organizacje coraz dokładniej analizują dochód z inwestycji technicznych. Znacznie rzadziej starają się jednak oszacować koszt słabszych więzi socjalnych.
Pytanie brzmi: jak będą wyglądały przedsiębiorstwa za parę lat, jeśli pracownicy coraz sprawniej będą korzystać z algorytmów, ale coraz słabiej radzić sobie z konwersacją, rokowaniami lub kooperacją?
Pomimo progresu technologicznego Polacy wciąż poszukują wartości trudnych do zastąpienia przez algorytmy. 70 proc. ankietowanych uważa, że kultura pomaga zastanowić się nad celem życia, wyborami i postawami. Większość deklaruje też, że w sztuce lub literaturze szuka przede wszystkim „odcisku drugiego człowieka”, a nie perfekcyjnego kodu.
– Tempo, które nam towarzyszy, i szybkość przepływu informacji to coś, czego nie jesteśmy już w stanie przetworzyć nawet w naszych codziennych rozmowach. Trudno jest dzisiaj relacje międzyludzkie budować i doceniać. Ważne jest to, żeby mieć przy sobie kogoś, kto chce cię wysłuchać, kto zatrzyma się na chwile przy Tobie, porozmawia – podkreśla Grażyna Torbicka, ambasadorka tegorocznej edycji akcji.
To właśnie wokół tych wyzwań Instytut Humanites konstruuje tegoroczną, 15. edycję globalnej inicjatywy HumanBE „Dwie Godziny dla Rodziny / dla Człowieka”, która odbywa się pod hasłem „Kultura łączy pokolenia”. W projekt włączyło się już ponad 3500 przedsiębiorstw z przeszło 50 krajów.
AS