Co druga polska firma (49 proc.) była w zeszłym roku zawiedziona implementacją sztucznej inteligencji – tak wynika ze studium firmy EY. Równocześnie większość przedsiębiorstw pragnie powiększyć nakłady na wdrożenie narzędzi bazujących na AI.
Jak wynika z opracowania „Jak polskie firmy wdrażają AI”, w ostatnim kwartale minionego roku 77 proc. rodzimych firm oświadczyło, że zamierza w przeciągu 18 miesięcy zwiększyć fundusze na wprowadzenie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
Spośród tego odsetka jedna trzecia przedsiębiorców wyraziła chęć wyraźnego powiększenia budżetów na AI. Według 53 proc. ankietowanych implementacja sztucznej inteligencji wpłynęła na spadek kosztów. Z kolei 52 proc. zwróciło uwagę na poprawę jakości usług dzięki AI, a 49 proc. – na powiększenie dochodów firmy.
Eksperci EY zaalarmowali jednak przed zbytnim optymizmem. Z opracowania wynika, że 49 proc. firm doświadczyło mniejszego lub większego poczucia niezadowolenia w związku z implementacjami AI. Z kolei 17 proc. badanych oceniło wyniki implementacji tak słabo, że gdyby posiadali wiedzę o skutkach, nie zdecydowaliby się po raz kolejny na wdrożenie AI. Równocześnie 40 proc. firm zrealizowało swoje cele powiązane z tą technologią. W 11 proc. przypadków rezultaty wdrożeń okazały się lepsze niż przewidywano.
„Dysonans pomiędzy skalą podejmowanych inicjatyw, a ich oddziaływaniem na procesy, i to w obszarze całego przedsiębiorstwa, jest pokaźny. Często wypływa on z dużych oczekiwań względem samej technologii. Tymczasem to od wizji liderów, zdolności ulokowania sztucznej inteligencji w normalnej pracy przedsiębiorstwa, udziału pracowników w wykorzystaniu technologii, zależy to, czy firma wypracuje przewagę konkurencyjną w oparciu o AI. Punktem startowym do wdrożenia powinno być zawsze pytanie: jaki problem biznesowy ma rozwiązać sztuczna inteligencja? W przeciwnym razie istnieje spore ryzyko, że pozostanie ona kosztownym gadżetem” – zaakcentowała Iwona Kozera z EY Consulting.
Z opracowania wynika, że w ostatnim kwartale ub.r. większość firm była na początkowym etapie transformacji bazującej o sztuczną inteligencję. 67 proc. przedsiębiorstw plasowało się na poziomie trzecim lub niższym w 5-stopniowej skali dojrzałości AI, co sugeruje, że pewna część z nich używała już AI w wielu obszarach, a część była na etapie pierwszych eksperymentów. Jedynie 10 proc. polskich firm przyznało, że dzięki AI przekształca swój model biznesowy i tworzy innowacyjne produkty oraz usługi – podali autorzy opracowania.
W branży finansowej 72 proc. firm znajdowało się pod koniec ub.r. na drugim i trzecim szczeblu dojrzałości AI. W sektorze energetycznym 21 proc. firm wykorzystywało AI w sposób bardziej postępowy, a 42 proc. realizowało pierwsze wdrożenia. W przemyśle 29 proc. firm plasowało się na 3 etapie dojrzałości. W branży handlowej 23 proc. firm zadeklarowało wykorzystanie AI w kluczowych procesach biznesowych, lecz eksperci EY zwrócili uwagę, że większość wdrożeń w tym sektorze miała charakter punktowy.
„AI obecnie najczęściej przyspiesza istniejące procesy, redukuje koszty, jednak rzadko prowadzi do pełnej modyfikacji modelu biznesowego” – podsumowali autorzy opracowania.
Ich zdaniem jednym z najpoważniejszych ograniczeń transformacji pozostaje jakość danych wewnętrznych firmy, wykorzystywanych do uczenia modeli AI. Pod koniec ub.r. niespełna 40 proc. firm dysponowało bazą informacyjną, która pozwalała wykroczyć poza standardowe, gotowe narzędzia AI i budować rozwiązania oparte na własnych, unikalnych zasobach.
Eksperci dostrzegli, że problem ten dotyczy wszystkich branż, nawet tych uznawanych za dobrze zdigitalizowane. Z danych wynika, że 42 proc. firm z sektora finansów nie potrafiło jednoznacznie określić gotowości swoich zasobów informacyjnych, co znaczy, że inwestycje w AI realizowane były szybciej niż budowany był fundament niezbędny do wykorzystania sztucznej inteligencji – oznajmili eksperci. W sektorze energetycznym 30 proc. ankietowanych wskazało istotne bariery jakościowe swoich danych, a 38 proc. nie potrafiło ocenić ich stanu.
Z kolei 39 proc. firm zadeklarowało, że największą przeszkodą we wdrażaniu sztucznej inteligencji były kwestie bezpieczeństwa. Największy poziom niepokoju w tych kwestiach okazywały firmy z sektora energetycznego (46 proc.). W sektorze przemysłu na tę barierę wskazało 40 proc. przedsiębiorstw, w finansach i ubezpieczeniach oraz w handlu – po 39 proc., a w usługach – 37 proc.
Opracowanie „Jak polskie firmy wdrażają AI” zostało zrealizowano na zlecenie EY przez CubeResearch wśród 499 polskich firm w ostatnim kwartale 2025 roku. 56 proc. respondentów pochodziło z firm średniej wielkości, 44 proc. – z dużych. (PAP)
mbl/ mick/