Czy rytmiczne melodie pomagają ćwiczyć efektywniej? A może po prostu rozpraszają Cię dźwięki? W tym artykule zebraliśmy wszystkie badania na ten temat. Podpowiemy, czy ćwiczenia przy muzyce są korzystne i jak tempo i znaczenie muzyki wpływają na nasze wyniki.
Powszechnie wiadomo, że muzyka wpływa na wyniki sportowe. Trening przy ulubionych utworach jest o wiele przyjemniejszy. Okazuje się, że nie tylko motywujące teksty, ale także wykonanie instrumentalne odgrywają ważną rolę. Jak więc działa muzyka?
Pomaga przyspieszyć
Muzyka może znacząco wpłynąć na skuteczność treningu, pomagając zwiększyć tempo ćwiczeń. Udowodnili to naukowcy z Uniwersytetu Johna Mooresa w Liverpoolu w Wielkiej Brytanii. Monitorowali oni osoby ćwiczące na rowerach stacjonarnych. Nieświadomie naukowcy przyspieszali lub zwalniali tempo muzyki na siłowni. Badani natychmiast, jak na zawołanie, zaczynali pedałować nieco szybciej lub nieco wolniej.
Autorzy innego badania uzyskali podobny wynik. Poprosili ochotników o ćwiczenia przy 25-minutowej playliście sześciu popularnych młodzieżowych utworów. Tempo muzyki było również dyskretnie dostosowywane o 10%, bez zmiany wysokości dźwięku. Najpierw uczestnicy ćwiczyli w wersji normalnej, następnie w przyspieszonej, a na końcu w wolniejszej. Żaden z nich nie zauważył różnicy. Potwierdziło się jednak spostrzeżenie, że zmiana tempa muzyki powoduje szybsze lub wolniejsze poruszanie się.
Pojawiło się również coś nowego. Badani zgłaszali, że wersja w szybszym tempie sprawiała, że ćwiczenia były przyjemniejsze. Chociaż wkładali w nie więcej wysiłku, nie odczuwali dyskomfortu. Naukowcy postawili hipotezę, że energiczna muzyka nie tylko motywuje do intensywniejszych ćwiczeń, ale także odwraca uwagę od nieprzyjemnych doznań, ułatwiając podjęcie aktywności fizycznej.
Łagodzi zmęczenie
Słuchanie muzyki zaburza percepcję sygnałów zmęczenia mięśni przez mózg. Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego potwierdzili to w 2007 roku. Uczestnicy eksperymentu, którzy słuchali muzyki lub oglądali film podczas ćwiczeń, deklarowali, że czują się mniej zmęczeni niż osoby ćwiczące bez takiego akompaniamentu.
Wcześniej specjaliści badali wpływ sportowców trenujących w całkowitej ciszy lub ciemności. Okazało się, że zatyczki do uszu lub opaski na oczy nasilały dyskomfort podczas ćwiczeń. Naukowcy uważają, że dzieje się tak, ponieważ mózg nie jest w stanie jednocześnie odbierać sygnałów ze wszystkich zmysłów. Kiedy człowiek jest pochłonięty filmem lub ulubioną piosenką, może nie odczuwać zmęczenia przez dłuższy czas. Ale gdy nic nie odwraca jego uwagi, dyskomfort staje się znacznie intensywniejszy.
Zwiększa koncentrację i utrzymuje dynamikę
Udowodniono, że szybkie utwory zwiększają wytrzymałość, a motywujące teksty pomagają sprostać wyzwaniom treningu siłowego. Nie oznacza to jednak, że aby osiągnąć lepsze wyniki sportowe, należy trenować przy dowolnej muzyce. Po prostu nie ma jednego, uniwersalnego utworu. Według ekspertów z Uniwersytetu Brunel w Londynie, czynniki psychospołeczne odgrywają znaczącą rolę.
Naukowcy uważają, że cztery czynniki determinują reakcje słuchaczy. Oprócz rytmu utworu, ważne są również jego melodia, skojarzenia, jakie wywołuje, oraz wpływ, jaki na niego wywiera. Dlatego najskuteczniejszą metodą treningu jest spersonalizowana playlista, dopasowana do indywidualnych preferencji.
Potwierdził to eksperyment przeprowadzony przez naukowców zajmujących się sportem z Uniwersytetu McMaster w Hamilton w Kanadzie. Do udziału zaproszono dwadzieścia osób, które nigdy wcześniej nie uprawiały lekkoatletyki. Uczestnicy, z założonymi pulsometrami, pedałowali na rowerach stacjonarnych przez 30 sekund, a następnie odpoczywali przez minutę. Po kilku seriach naukowcy zapisali wyniki.
W kolejnej fazie ochotnicy trenowali przy własnych playlistach z ulubioną muzyką. Następnie naukowcy ponownie przeanalizowali dane z pulsometrów i rowerów treningowych, a także zapytali badanych o ich subiektywne odczucia dotyczące treningu. Przyznali, że w drugiej fazie czuli się mniej zmęczeni niż na początku. Wyświetlacze rowerów treningowych pokazały, że pokonywali dłuższy dystans z większą prędkością. Doprowadziło to do hipotezy, że „własna” muzyka znacząco poprawia koncentrację i pomaga im utrzymać określone tempo.
A co z filmami i serialami?
Wbrew oczekiwaniom, akompaniament wideo w rzeczywistości pogarsza wydajność. Kilka badań potwierdziło, że oglądanie ulubionego programu telewizyjnego faktycznie spowalnia tempo ćwiczeń. Naukowcy uważają, że dzieje się tak, ponieważ rozprasza on ludzi znacznie bardziej niż to konieczne. Nie tylko przestają odczuwać zmęczenie, ale także nie zauważają, że wkładają mniej wysiłku.
W końcu oglądanie filmu wymaga większej uwagi niż słuchanie dźwięku. Poza tym, człowiek musi trzymać głowę w pozycji, która nie zawsze jest wygodna. Muzyka jest bardziej korzystna, ponieważ ma specyficzny rytm, do którego można się dostosować. W przypadku filmów tak nie jest.
Jednak wszystko jest kwestią indywidualną. I każdy ma swoją własną motywację. Jeśli możliwość obejrzenia nowego odcinka serialu motywuje Cię do częstszych ćwiczeń, to wciąż dobrze, podsumowują eksperci. W końcu siła i wytrzymałość zależą przede wszystkim od tego, jak często chodzisz na siłownię i ile czasu poświęcasz na ćwiczenia. Sprawdź więc, jak reagujesz na różne dźwięki i zdecyduj, co działa na Ciebie najlepiej – porywająca playlista czy ciekawy film.