Lasy są jednym z największych darów natury. Oprócz dostarczania nam wody i bezpieczeństwa żywnościowego, lasy oferują szereg innych korzyści: produkują papier i leki, generują energię odnawialną oraz zapewniają nisko-technologiczną klimatyzację i oczyszczanie powietrza. Chronią również i wzmacniają bioróżnorodność, będąc kluczowym narzędziem w walce ze zmianami klimatu.
Ale jeśli zapytasz różnych ludzi, czym jest las, ich odpowiedzi prawdopodobnie będą się różnić. Dzieje się tak, ponieważ lasy to niezwykle złożone i bogate systemy życiowe. Ogólnie rzecz biorąc, FAO definiuje las jako obszar o powierzchni powyżej 0,5 hektara, na którym rosną drzewa o wysokości powyżej 5 metrów i pokryciu koron drzew powyżej 10%. Na świecie występuje wiele różnych rodzajów lasów, rosnących w różnych klimatach, na różnych wysokościach i na różnych rodzajach gleby.
Oto kilka interesujących faktów na temat lasów i drzew, o których być może nie słyszałeś:
Lasy pokrywają jedną trzecią powierzchni lądów i są domem dla ponad połowy roślin i zwierząt lądowych na świecie.
Jedna czwarta wszystkich nowoczesnych leków, w tym dwie trzecie wszystkich leków przeciwnowotworowych, pochodzi z roślin lasów tropikalnych. Choć te rośliny lecznicze ratują życie, ich wartość jest kolosalna: 108 miliardów dolarów rocznie.
Lasy są źródłem szerokiej gamy pożywnych produktów: orzechów, owoców, nasion, a nawet owadów, które są bogate w białko i cenne minerały, takie jak wapń i żelazo. Te naturalne produkty pomagają utrzymać zdrowie mieszkańców lasów i milionów innych ludzi.
Drzewa rosnące w lasach działają jak naturalne akwedukty, redystrybuując do 95% wchłoniętej wilgoci tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna. Zatrzymują wodę w glebie, zapobiegając erozji, a następnie uwalniają ją z powrotem do atmosfery, dając efekt chłodzenia.
Drzewa są doskonałymi pochłaniaczami dwutlenku węgla: lasy na świecie pochłaniają z atmosfery około 2,1 gigaton dwutlenku węgla rocznie – to aż 2,1 miliarda ton! Odgrywa to kluczową rolę w utrzymaniu obiegu węgla na planecie i walce ze zmianami klimatu.
Prawie 900 milionów ludzi, głównie w krajach rozwijających się, zajmuje się pozyskiwaniem drewna opałowego i produkcją węgla drzewnego. Paliwo drzewne jest wykorzystywane do gotowania przez 2,4 miliarda ludzi, czyli co trzecią osobę na świecie, co czyni energię drzewną kluczowym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo żywnościowe i żywienie. Drewno opałowe dostarcza obecnie 40 procent światowej energii odnawialnej – tyle samo, co elektrownie słoneczne, wodne i wiatrowe razem wzięte – a zapotrzebowanie na bioenergię dynamicznie rośnie.
W skali globalnej lasy tracą 3,3 miliona hektarów rocznie – obszar równy powierzchni Mołdawii. Mimo to ponad dwadzieścia krajów rozwijających się poprawiło swoje bezpieczeństwo żywnościowe, utrzymując, a nawet zwiększając powierzchnię lasów. Sugeruje to, że redukcja głodu nie wymaga wycinki lasów pod uprawę rolną – wręcz przeciwnie! Zasoby leśne muszą być zarządzane w sposób zrównoważony; jest to niezbędne, aby lasy pozostały zdrowe i dostarczały nam różnorodnych dóbr i usług, a nawet przyczyniały się do produkcji rolnej, hodowli zwierząt i rybołówstwa.
Zrównoważona gospodarka leśna stanowi fundament produkcji surowców dla przemysłu celulozowo-papierniczego. Papier jest materiałem odnawialnym i jednym z najczęściej poddawanych recyklingowi: obecnie około 55 procent, czyli 225 milionów ton, włókien drzewnych wykorzystywanych do produkcji papieru na całym świecie pochodzi z makulatury.
Drzewo Hevea brasiliensis, pochodzące z lasów deszczowych Amazonii, jest doskonałym źródłem naturalnego kauczuku. Precyzyjne nacięcie kory pozwala na zbieranie lateksu bez uszkadzania drzewa.
Co roku 21 marca na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Lasów.
Wiemy, że lasy odgrywają kluczową rolę w podtrzymywaniu życia na Ziemi i, jako źródło wielu produktów spożywczych, działają jak swoisty „naturalny supermarket”. Musimy jednak pamiętać, że ich zasoby są ograniczone, dlatego musimy o nie dbać i mądrze z nich korzystać.
