Nadchodzące Święta Wielkanocne będą dla wielu mieszkańców Polski zdecydowanie bardziej kosztowne niż w poprzednim roku. Z najnowszych informacji Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych wynika, że koszt koszyka wielkanocnego poszedł w górę przeciętnie o 12,8 proc. rok do roku. Lecz pomijając jeden składnik – czekoladę deserową – zwyżka wyniosłaby jedynie 1,8 proc. To unaocznia, jak mocno pojedynczy wyrób może zakłócić obraz sytuacji rynkowej.
Dalsza część artykułu znajduje się poniżej materiału wideo
Kiedy długi stają się problemem? | Onet Rano
W zestawieniu CASE Online CPI uwzględniono przeszło 20 najczęściej nabywanych produktów na świąteczny stół. W tym roku analiza bazuje m.in. na elementach składowych sałatki warzywnej, majonezie, jajach, wyrobach mięsnych i słodyczach. Metodologia opiera się na dotychczasowych raportach CASE, odświeżonych i poszerzonych o nowe artykuły i bardziej zaawansowane techniki analizy.
Ceny żywności. Powtarzalne fluktuacje i marcowy skok
Od kwietnia 2025 r. notowania analizowanych towarów podlegały cyklicznym wahaniom. Zauważono następujące po sobie okresy zniżek i zwyżek, związane z sezonowością, cyklami promocyjnymi w sieciach sprzedaży oraz przenoszeniem narastających kosztów produkcji na konsumentów. Podwyżki cen były dostrzegalne na początku wakacji, roku szkolnego oraz tuż przed Świętami Bożego Narodzenia. Start 2026 r. przyniósł stabilizację, jednak w marcu ceny ponownie poszły w górę.
Wpływ geopolityki na ceny żywności
Jak wyjaśniają eksperci CASE, do obecnych wzrostów przyczynił się nie tylko sezonowy przyrost popytu przed Wielkanocą, ale również niepewność na globalnych rynkach wywołana konfliktem na Bliskim Wschodzie.
Podkreślają jednak, że oddziaływanie konfliktu na Bliskim Wschodzie na ceny żywności jest w tej chwili głównie pośredni i dotyczy kosztów energii i transportu, cen nawozów oraz surowców importowanych.
Towary krajowe, jak jaja, produkty mleczne czy pieczywo, pozostają mniej wrażliwe na globalne turbulencje. Jednak w przypadku artykułów importowanych presja kosztowa może się utrzymywać i być zróżnicowana w zależności od kategorii.
Czekolada drożeje mimo spadku cen kakao
Największym sprawcą wzrostu cen w koszyku okazała się czekolada deserowa, której cena poszybowała w górę aż o 85,7 proc. w stosunku do minionych Świąt Wielkanocnych. To paradoks, ponieważ globalne notowania kakao spadły po rekordowych poziomach z lat 2024–2025.
CASE tłumaczy tę rozbieżność rosnącymi kosztami w całym łańcuchu produkcyjnym oraz tym, że podwyżki cen surowca są przenoszone na konsumentów szybciej niż obniżki. Nie bez znaczenia jest również sama struktura rynku czekolady, gdzie kilku potężnych producentów narzuca warunki.
Co podrożało, a co potaniało? Analiza produktu po produkcie
Zmiany cen są bardzo zróżnicowane. Obok rekordowych wzrostów cen, notuje się też spektakularne spadki.
Największe wzrosty cen (r/r do 16.03.2026):
- czekolada gorzka — +85,7 proc.
- jajka M — +31,1 proc.
- sok jabłkowy — +23,2 proc.
- pomarańcze — +21,7 proc.
- ziemniaki — +19,6 proc.
- czekolada mleczna — +16,6 proc.
- sok pomarańczowy — +13,2 proc.
Największe spadki cen:
- kiełbasa biała — −48,7 proc.
- chleb pełnoziarnisty — −28,9 proc.
- masło — −27,1 proc.
- groszek w puszce — −12,5 proc.
- mleko 2 proc. bez laktozy — −12,2 proc.
- chleb żytni — −7,8 proc.
- szynki — −7,8 proc.
- marchew — −4,6 proc.
Analitycy CASE podkreślają, że wynik ten należy traktować jako wskaźnik zmian cen wyselekcjonowanych produktów świątecznych, a nie bezpośrednie odzwierciedlenie inflacji bazowej NBP czy inflacji konsumenckiej GUS.
Sytuacja na rynku pozostaje dynamiczna, a wpływ czynników zewnętrznych może być zauważalny w nadchodzących miesiącach, zwłaszcza w odniesieniu do produktów zależnych od importu.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.