14 marca wiele krajów obchodzi Międzynarodowy Dzień Rzek , dawniej znany jako Międzynarodowy Dzień Akcji Przeciwko Tamom oraz dla Rzek, Wody i Życia . Na świecie znany jest również jako „Międzynarodowy Dzień Akcji Przeciwko Tamom”, inicjatywa amerykańskiej organizacji pozarządowej International Rivers Network.
W marcu 1997 roku w Kurytybie w Brazylii odbyła się Pierwsza Międzynarodowa Konferencja Przeciwko Dużym Zaporom. Poparła ona ustanowienie nowego święta i postanowiła „obchodzić co roku 14 marca dzień walki z zaporami w obronie rzek, wody i życia”. Motto tego dnia brzmiało: „Za rzeki, wodę i życie!”.
Konferencja, w której uczestniczyli przedstawiciele 20 krajów, wyznaczyła ważny cel: opracowanie demokratycznych metod zarządzania dorzeczami. W swoim wystąpieniu delegaci przytoczyli następujące dane: w ciągu ostatniego półwiecza nawet 60 milionów ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów z powodu budowy zapór, a prawie pół miliona kilometrów kwadratowych żyznych gruntów i lasów zostało zalanych. Dlatego uczestnicy konferencji zaapelowali również o ocenę ryzyka i potencjalnych skutków awarii dużych zapór, a także potencjalnych ofiar i zniszczeń, jakie mogą one spowodować.
Na konferencji apelowano, aby wszystkie działania były prowadzone pod hasłem: „Niech woda przynosi życie, nie śmierć!” i zaapelowano do rządów, agencji międzynarodowych i inwestorów o wprowadzenie moratorium na budowę dużych zapór do czasu zakończenia niezależnej międzynarodowej oceny ich projektów budowlanych oraz zrekompensowania szkód wyrządzonych ludziom i środowisku.
Na początku światowego ruchu przeciwko budowie tam w 1998 r. tego dnia odbyło się ponad 50 protestów w ponad 20 krajach, w tym w Brazylii, Indiach, Tajlandii, Australii, Rosji, Japonii i USA.
W pierwszym roku w demonstracjach, akcjach pisania listów i oczyszczaniu rzek wzięło udział ponad 10 000 zaniepokojonych osób. W następnym roku liczba uczestników przekroczyła 100 000.
„W miarę jak liczba nieuregulowanych rzek gwałtownie spada, możemy być świadkami wpływu zapór na same rzeki, ale także na inne naturalne obiekty i zjawiska. Obecnie nie jesteśmy w stanie ocenić szkód wynikających z zakłócenia naturalnego przepływu rzeki, a zanim konsekwencje staną się widoczne, będzie już za późno” – stwierdza raport Juty Koller, jednej z autorek i koordynatorek programów budowy zapór Światowego Forum Wodnego.
„Wpływ huraganu Katrina na Nowy Orlean był dobitnym przykładem tego, jak rzeka Missisipi zemściła się na ludziach za zniszczenie jej ekosystemu” – powiedział James Pittock, dyrektor Międzynarodowego Programu Wody Słodkowodnej Światowego Forum Wodnego. „Tama zatrzymuje piasek, muł i inne osady denne, zubożając w ten sposób tereny zalewowe i mokradła położone niżej, co jest głównym czynnikiem dewastacji i utraty życia”.
Spośród 177 największych rzek świata (ponad 1000 kilometrów długości) tylko jedna trzecia nie ma żadnych zapór ani innych konstrukcji w swoich głównych korytach. Dwadzieścia jeden głównych rzek płynie swobodnie od źródła do ujścia. Pozostałe 43 główne dopływy wielkich rzek, takich jak Kongo, Amazonka i Lena, pozostają nieuregulowane. Budowa tam na rzekach to niebezpieczny trend, który zagraża całej planecie. Ważne jest również zrozumienie konsekwencji awarii dużych zapór, w tym potencjalnych ofiar śmiertelnych i zniszczeń.
Większość nieuregulowanych rzek znajduje się obecnie w Azji, Ameryce Południowej i Północnej. Według Światowego Forum Wodnego, co czwarta największa rzeka świata zostanie uregulowana w ciągu najbliższych 15 lat. Jednak aktywiści sprzeciwiający się budowie tam kontynuują swoją działalność, domagając się usunięcia zapór na całym świecie.