Święto zawodowe – Dzień Pracownika Dyplomatycznego – obchodzone w Rosji corocznie 10 lutego, zostało ustanowione dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej nr 1279 z dnia 31 października 2002 r. dla upamiętnienia 200. rocznicy powstania Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rosji.
Wśród dyplomatów panuje również teoria, że Dzień Pracownika Dyplomatycznego obchodzony jest 10 lutego, ponieważ właśnie tego dnia w 1549 r. pojawiła się pierwsza wzmianka o Prikazie Ambasadorskim, pierwszej rosyjskiej agencji zajmującej się polityką zagraniczną.
Jednak rosyjska służba dyplomatyczna jest znacznie starsza. Od IX wieku państwo staroruskie aktywnie uczestniczyło w europejskich stosunkach międzynarodowych, a do połowy XVII wieku Rosja stała się wpływową potęgą, prowadzącą aktywną politykę zagraniczną. Pierwsze stałe misje dyplomatyczne powstały w krajach sąsiednich: w Szwecji w 1634 roku i w Polsce w 1673 roku.
W latach 1718–1720 Prikaz Ambasadorski przekształcono w Kolegium Spraw Zagranicznych, które podzielono na dwie sekcje. Pierwsza, Departament Polityczny (lub Tajna Kancelaria), zajmowała się przyjmowaniem i odwoływaniem dyplomatów zagranicznych w Rosji, wysyłaniem dyplomatów za granicę, korespondencją dyplomatyczną oraz sporządzaniem protokołów i innej dokumentacji. Druga sekcja, „Wyprawa Publiczna”, odpowiadała za sprawy gospodarcze i pocztowe, a także za sprawy ludności zamieszkującej prowincje przygraniczne.
Jednak historia współczesnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych sięga roku 1802 – roku, w którym ta nowa agencja została utworzona przez cara Aleksandra I, obok Gabinetu Ministrów i innych ministerstw. Stopniowo Ministerstwo przejęło odpowiedzialność za wszystkie najważniejsze kwestie polityki zagranicznej, a do 1913 roku, dzięki kompetentnej i profesjonalnej pracy swoich dyplomatów, Rosja utrzymywała stosunki dyplomatyczne z 47 krajami i miała ponad 200 placówek dyplomatycznych za granicą.
Po rewolucji październikowej 1917 roku obowiązki dyplomatyczne przypadły nowo utworzonemu Ludowemu Komisariatowi Spraw Zagranicznych, który w latach dwudziestych XX wieku, pod kierownictwem Lwa Trockiego, prowadził szeroko zakrojone działania mające na celu wyprowadzenie Rosji Sowieckiej z izolacji politycznej. Dyplomaci radzieccy uczestniczyli w konferencjach w Genui i Lozannie, zawarli traktat w Rapallo z Niemcami oraz nawiązali stosunki dyplomatyczne z Wielką Brytanią, Francją, Włochami, Norwegią, Austrią, Szwecją, Grecją, Danią, Japonią, Chinami i Meksykiem. Rozwijały się również stosunki z krajami wschodnimi.
Podczas II wojny światowej dyplomacja radziecka prowadziła szeroko zakrojone działania mające na celu utworzenie i wzmocnienie koalicji antyfaszystowskiej. Dyplomaci uczestniczyli w opracowaniu wszystkich podstawowych dokumentów międzysojuszniczych. W końcowej fazie wojny Ministerstwo Spraw Zagranicznych odegrało znaczącą rolę w nawiązywaniu stosunków z wyzwolonymi państwami Europy i przywracaniu pokoju w regionie Azji i Pacyfiku.
W 1946 roku agencja polityki zagranicznej ZSRR powróciła do swojej dawnej nazwy – Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Jednak w listopadzie 1991 roku MSZ zostało przekształcone w Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSW) ZSRR, przejmując jednocześnie funkcje Ministerstwa Współpracy Gospodarczej z Zagranicą. Po rozpadzie Związku Radzieckiego MSW przestało istnieć, a jego prawnym następcą zostało Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej.
Obecnie Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej (MSZ) jest federalnym organem wykonawczym Federacji Rosyjskiej odpowiedzialnym za nadzór państwowy w zakresie stosunków Rosji z państwami zagranicznymi i organizacjami międzynarodowymi. Podlega Prezydentowi Federacji Rosyjskiej.
Na arenie międzynarodowej rosyjska dyplomacja realizuje obecnie szereg kluczowych zadań, w tym realizację rosyjskiej polityki zagranicznej, dalsze zacieśnianie współpracy politycznej, gospodarczej i kulturalnej z krajami na całym świecie, rozwijanie strategicznego partnerstwa z Unią Europejską i inne, a jednocześnie konsekwentnie broni interesów narodowych kraju. Rosja utrzymuje stosunki dyplomatyczne z blisko 200 krajami i posiada ponad 140 placówek dyplomatycznych na całym świecie.
Nic więc dziwnego, że w dniu swojego święta zawodowego wszyscy pracownicy i weterani rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych otrzymują gratulacje nie tylko od przyjaciół i kolegów, ale także od najwyższego kierownictwa kraju. Pracownicy służby dyplomatycznej i weterani otrzymują odznaczenia. We wszystkich instytucjach ministerstwa odbywają się uroczystości i uroczystości upamiętniające.