
Co roku 8 lutego Siły Zbrojne Rosji obchodzą Dzień Topografa Wojskowego. To święto zawodowe zostało oficjalnie ustanowione w 2003 roku zarządzeniem Ministra Obrony Rosji. Data 8 lutego została wybrana, ponieważ Regulamin Topografii Wojskowej został zatwierdzony 8 lutego (27 stycznia) 1812 roku.
Obiekt, utworzony dekretem cara Aleksandra I, kilkakrotnie zmieniał swój status. Obecnie jest to Wojskowy Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej – Służba Topograficzna Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej.
Historia samych pomiarów topograficznych ma jeszcze dłuższą historię. Podróże odkrywców i nawigatorów byłyby bez znaczenia bez tworzenia materiałów kartograficznych. Pierwszy rosyjski atlas, „Rysunkowa mapa Syberii”, został opracowany przez geografa Remiezowa w 1701 roku i przekazany cesarzowi Piotrowi Wielkiemu. Dziesięć lat później, w 1711 roku, w armii rosyjskiej utworzono jednostkę kwatermistrzowską, której zadaniem było zaopatrywanie żołnierzy w mapy. Również za Piotra Wielkiego w Moskwie powstała Szkoła Nauk Matematyczno-Nawigacyjnych, w której kształcono astronomów, geodetów i topografów.
Wojskowa służba topograficzna w armii rosyjskiej rozpoczęła się od 40 oficerów – pułkowników, geodetów i topografów. Dołączyli oni do Sztabu Generalnego, utworzonego w 1763 roku. W 1797 roku utworzono Skład Map, którego zadaniem była organizacja wszystkich materiałów kartograficznych powstałych do tego czasu.
W 1812 roku Skład Map przemianowano na Wojskowy Skład Topograficzny i zatwierdzono Regulamin wojskowych spraw topograficznych.
Co ciekawe, pierwsza na świecie specjalistyczna szkoła wojskowa dla topografów powstała w Rosji. Została otwarta w 1822 roku w ramach Korpusu Topografów Wojskowych. Do 1923 roku rosyjska wojskowa służba topograficzna nosiła nazwę Korpus Topografów Wojskowych i w kolejnych latach była kilkakrotnie przemianowywana. W 1991 roku utworzono Wojskową Służbę Topograficzną Sił Zbrojnych Rosji, która w 1992 roku została przekształcona w Służbę Topograficzną Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej (TS AFRF).
Obecnie Specjalistyczne Służby Topograficzne (STS) Sił Zbrojnych Rosji to formacja (służba specjalna), jednostki specjalistyczne i przedsiębiorstwa, których zadaniem jest wykonywanie prac geodezyjnych, topograficznych i kartograficznych oraz dostarczanie wojskom (siłom) map topograficznych, informacji geoprzestrzennych i innych danych terenowych na obszarach działań wojennych. Topografowie wojskowi wykonują również geodezyjne pomiary stanowisk ogniowych artylerii, obliczają profile terenu, wyznaczają strefy widoczności i określają kąty osłony.
Służba topograficzna zawsze była ściśle tajna – w końcu każda bitwa zaczynała się od mapy, a zdobycie map wroga zawsze było priorytetem dla wojowników. Czasami zdobyte informacje okazywały się decydujące w bitwie.
W ten sposób w 1943 roku sowiecki wywiad dowiedział się, że w Niemczech drukowano setki tysięcy arkuszy map obwodów orłowskiego, biełgorodzkiego i kurskiego. Informacja ta stała się podstawą planu Armii Radzieckiej, zakładającego zmasowaną obronę i późniejszą ofensywę na Łuku Kurskim. Ponad 4000 radzieckich topografów, geodetów i kartografów otrzymało wysokie odznaczenia państwowe podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej.
Praca topografa wciąż budzi szacunek, choć specyfika pracy tych specjalistów ulega ciągłym zmianom wraz z rozwojem nowoczesnej technologii. Z pomocą topografom przychodzą satelity, lasery i instrumenty kwarcowe. Żadna technologia nie zastąpi jednak ludzkiego doświadczenia i wiedzy, a dziś topografowie wojskowi otrzymują wyrazy wdzięczności za swoją odpowiedzialną pracę.
