Kiedy regulujemy należność za medykamenty przepisane przez lekarza w aptece, nierzadko nie uświadamiamy sobie, jakie sumy w rzeczywistości kryją się za naszym wydatkiem. Kwota, którą pobiera apteka, stanowi często jedynie część faktycznych środków finansowych, które otrzymują producenci oraz dystrybutorzy medykamentów. Zweryfikowaliśmy, którzy wytwórcy leków czerpią najwięcej korzyści z refundacji. Bez wsparcia ze strony państwa, osiągnęliby zaledwie niewielki ułamek tych przychodów.
- Dofinansowania leków w Polsce oddziałują w znaczącym stopniu na budżet krajowy, który w roku 2025 przeznaczył na nie kwotę 23,4 mld zł w okresie od stycznia do października.
- Największe wsparcie finansowe otrzymały przedsiębiorstwa amerykańskie, uzyskując 3,9 mld zł co miesiąc, co stanowiło podwyżkę o 23,4 proc. w zestawieniu z poprzednim rokiem.
- Z pośród polskich firm, najobszerniejsze refundacje zdobyła Polpharma, z kwotą 41 mln zł na miesiąc, wykazując wzrost o 11 proc. w stosunku rocznym.
- Dodatkowe informacje dotyczące biznesu znajdziesz na portalu Businessinsider.com.pl
Ogromne fundusze z budżetu krajowego i Narodowego Funduszu Zdrowia, czyli z naszych opłat podatkowych, są kierowane na refundowanie, to znaczy takie obniżanie ceny leku, aby była bardziej przystępna dla statystycznego obywatela.
W roku 2025 na ochronę zdrowia z budżetu państwa i NFZ miało zostać przeznaczone łącznie ponad 220 mld zł, czyli 18 mld zł miesięcznie. Stanowi to znaczącą pozycję w budżecie krajowym. Jednakże rzadko wspomina się, jak istotne miejsce w tej kwocie zajmują medykamenty.
Z naszych obliczeń, bazujących na danych Narodowego Funduszu Zdrowia, wynika, że od stycznia do października roku 2025 na refundacje leków w Polsce przeznaczono aż 23,4 mld zł, co daje średnio aż 2,3 mld zł miesięcznie. To o 15 proc. więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.
Zobacz również: Wizyta w ramach NFZ dodatkowo płatna? Polacy wyrazili swoje zdanie [SONDAŻ]
Najbardziej zwiększyły się refundacje leków dostępnych w aptekach (+21,6 proc. rdr do 1,3 mld zł miesięcznie) oraz chemioterapii (+21 proc. rdr do 0,7 mld zł na miesiąc). W mniejszym stopniu wydatki NFZ powiększył na programy lekowe (+7,3 proc. rdr do 9,7 mld zł miesięcznie). Zaintrygowało nas, do których dokładnie producentów te środki finansowe trafiają i z jakich państw pochodzą.
Największe dopłaty dla firm z USA
Z zestawienia informacji wynika, że głównym beneficjentem refundacji leków w Polsce są przedsiębiorstwa amerykańskie. Oferują one leki, które polscy urzędnicy uznali za najbardziej potrzebne dla obywateli Polski i otrzymywali za to w ubiegłym roku średnio około 3,9 mld zł co miesiąc, to jest o 23,4 proc. więcej rok do roku.
Schemat przepływu funduszy z refundacji na leki w Polsce między styczniem a październikiem 2025 r.
W ujęciu nominalnym, w porównaniu rok do roku, największy przyrost dotyczył refundacji na leki z USA (+736 mln zł rdr, +23,4 proc.), z Wielkiej Brytanii (+492 mln zł rdr, +36,3 proc.) oraz Niemiec (+415 mln zł, +23,4 proc. rdr). Zmniejszyły się refundacje jedynie na leki ze: Szwajcarii (-36 mln zł rdr, -1,5 proc. rdr) i Luksemburga (-16 mln zł, -24,2 proc. rdr). A to wszystko przy znacznym wzroście wartości złotego, co powinno zredukować koszty importu, a nie je zwiększać.
Z refundacji korzystały również polskie firmy, które otrzymywały w ubiegłym roku średnio 1,4 mld zł miesięcznie, to jest o 8,4 proc. więcej rok do roku (+111 mln zł).
Które przedsiębiorstwa otrzymały najwięcej z refundacji leków?
Wśród polskich firm, największym beneficjentem zwrotów refundacyjnych była Polpharma, której medykamenty refundowano miesięcznie średnio za 41 mln zł, to jest o 11 proc. więcej rdr. Na dalszych lokatach wśród krajowych podmiotów były: Adamed (30 mln zł miesięcznie, +13,4 proc. rdr), SciencePharma (22 mln miesięcznie, +11 proc. rdr) oraz Lek-Am (12 mln zł miesięcznie, +8,1 proc. rdr). Największy progres procentowy zanotował Vipharm (+39,6 proc. rdr do 2,1 mln zł miesięcznie). Są to jednak niewielkie kwoty w zestawieniu z refundacją na medykamenty zagranicznych producentów.
Na pierwszym miejscu refundacji znalazły się leki brytyjskiej firmy AstraZeneca, za które dopłacano z budżetu państwa i NFZ średnio 147 mln zł miesięcznie, to jest o 25,7 proc. rdr więcej.
Zobacz także: Przyszłość zależy od dwóch, powiązanych ze sobą elementów — zdrowia ludzi i planety [WYWIAD]
Drugie miejsce przypadło lekom niemieckiej firmy Merck z refundacją średnio 123 mln zł miesięcznie, czyli 13,4 proc. więcej rdr.
Na trzecim miejscu usytuowały się leki szwajcarskiej firmy Roche ze 117 mln zł miesięcznie refundacji, czyli o 2,5 proc. mniej rdr.
HtmlCode
Które leki objęto największymi refundacjami?
Skoro pozyskaliśmy już wiedzę, do leków z jakiego kraju polskie państwo dokładało najwięcej oraz które leki jakich producentów zasłużyły na największe refundacje, przyjrzyjmy się bliżej samym lekom. Które z nich otrzymały rekordowe zwroty z budżetu państwa i NFZ i na jakie dolegliwości są te leki przeznaczone?
Z danych NFZ wynika, że kwotę powyżej 20 mln zł miesięcznie refundowano dla 13 leków, ale najwięcej, bo 94 mln zł miesięcznie, przeznaczano na program lekowy Keytruda niemieckiej firmy Merck.
Sprawdź również: Lek na utratę wagi ofiarą konfliktu handlowego? Koncerny farmaceutyczne obawiają się ceł Trumpa
Jest to lek immunoterapeutyczny, który wspiera układ odpornościowy organizmu w rozpoznawaniu komórek rakowych i ich zwalczaniu. Jest wykorzystywany w terapii licznych typów nowotworów, w tym niedrobnokomórkowego raka płuca, raka głowy i szyi, pęcherza moczowego oraz niektórych rodzajów raka piersi, szyjki macicy, jelita grubego, przełyku i wątroby.
Na drugim miejscu, z kwotą 61 mln zł miesięcznie, znajduje się program lekowy Opdivo amerykańskiej firmy Bristol-Myers Squibb Pharma. To preparat immunoterapeutyczny, używany w leczeniu różnorodnych zaawansowanych nowotworów, takich jak rak płuca, nerek, pęcherza, przełyku, wątroby, czerniak, nowotwory głowy i szyi, oraz chłoniak Hodgkina, działający poprzez blokowanie białka PD-1 i wspomaganie układu immunologicznego w walce z nowotworem.
Ostatecznie na trzeciej pozycji, z kwotą 46 mln zł miesięcznie, uplasował się lek wspomagający leczenie cukrzycy Jardiance od niemieckiej firmy Boehringer Ingelheim. W tym przypadku refundacja wzrosła rok do roku o 8 mln zł na miesiąc.
Największe wzrosty rok do roku odnotowano dla:
- Abrysvo od amerykańskiej firmy Pfizer, 35 mln zł miesięcznie, w poprzednim roku nie był refundowany — jest to szczepionka stosowana w celu zapobiegania schorzeniom dolnych dróg oddechowych (takim jak zapalenie oskrzeli czy zapalenie płuc) wywoływanym przez syncytialny wirus oddechowy (RSV)
- Forxiga od brytyjskiej firmy AstraZeneca z 43 mln zł miesięcznie, czyli o +15 mln zł więcej rdr — to lek wykorzystywany w leczeniu cukrzycy typu 2, niewydolności serca i przewlekłej choroby nerek
- Shingrix od brytyjskiej firmy GSK z 14,1 mln zł miesięcznie, to jest o 13,7 mln zł więcej rdr — to szczepionka używana do profilaktyki półpaśca i jego powikłań, jak np. chroniczny ból nerwów
Autor: Jacek Frączyk, redaktor Business Insider Polska
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu w całości. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.